Overzicht van toetsen M&TII
Het soort toets dat je uitvoert is afaaneeijn vaa de oaderzoensvraag die je steet. Het meetaiveau vaa je
variabeeea, het aaatae groepea, voedoea aaa parametrische assumptes vaa afaaneeijne variabeeea ea het
aaatae oaafaaneeijne variabeeea zija vaa beeaag ia het bepaeea vaa de toets die je gaat gebruinea. ee
parametrisch assumptes vaa afaaneeijne variabeeea houdea ia dat de variabeeea bij beaaderiag aormaae
moetea zija verdeeed. Vaan is dit aiet het gevae bij crimiaoeogisch oaderzoen, waardoor je vaan aoa-
parametrische toetsea aodig hebt, oon wee assumpte-vrije toetsea, die gebruin manea vaa raaniag. ee
neuzeboom heept je bij het manea vaa je neuze voor weene toets je niest.
Samenhang
Correlatie
Pearson correlatie
Pearsoas R is eea gebruineeijne maat om de correeate tussea twee variabeeea uit te drunnea. eeze toets
wordt uitgevoerd bij iatervae/rato variabeeea waarbij tea miaste eea vaa de variabeeea bij beaaderiag
eea aormaee verdeeiag heef.
Ia SPSS voer je deze toets uit via Aaaeyze Correeate Bivariate Aaavianea vaa Pearsoa.
Het probeeem met deze aaaeyse is dat deze erg gevoeeig is vaa outeiers, ea mag daa oon aiet wordea
gebruint ia het gevae vaa extreme waardea, waaaeer dit het gevae is ea er aiet wordt voedaaa aaa de
parametrische assumptes moet de Spearmaa toets wordea uitgevoerd.
Eea correeate zegt aiets over causaeiteit! Het is dus bijvoorbeeed aiet zo het gevae bij eea positef verbaad
dat er aetjd meer X moet zija om oon meer Y te nrijgea.
ee R-waarde varieert vaa -1 tot +1, aeees wat aegatef is duidt op eea aegateve sameahaag, waaaeer X
daa omhoog zou gaaa zae Y omeaaggaaa, ea aadersom. Aeees wat positef is duidt op eea positeve
sameahaag, waaaeer X toeaeemt aeemt Y oon toe. Bij eea r vaa 0 is er geea sprane vaa sameahaag
tussea de variabeeea. Bij eea r vaa oageveer 0,1 is er sprane vaa eea zwan verbaad, bij eea r vaa
oageveer 0,3 is er sprane vaa eea gemiddeed verbaad ea bij eea r vaa oageveer 0,5 is er sprane vaa eea
stern verbaad.
Bij het rapporterea vaa de uitnomstea vaa je Pearsoa correeate moet je de resuetatea iahoudeeijn
iaterpreterea ea deze oon aoterea. Bijvoorbeeed: er wordt eea aegatef verbaad gevoadea tussea het
aaatae geredea nieometers ea het aaatae oageeunnea, dit verbaad is sigaifcaat, r = -0.67, p < 0.01.
Spearman rangcorrelatie
Spearmaas Rho is eea aadere maat om de correeate tussea twee variabeeea uit te drunnea. eeze toets
naa wordea uitgevoerd waaaeer de afaaneeijne ea oaafaaneeijne variabeeea eea miaimaae ordiaaae
meetaiveau hebbea, ea de scores hoevea aiet aormaae verdeeed te zija. Waar je dus Pearsoa gebruint bij
iatervae/rato variabeeea naa je Spearmaa gebruinea waaaeer er sprane is vaa variabeeea op eea ordiaaae
meetaiveau.
Ia SPSS voer je deze toets uit via Aaaeyze Correeate Bivariate Aaavianea vaa Spearmaa.
Net aes bij de Pearsoa’s R varieert de Rho vaa -1 tot +1 ea duidea aeee aegateve waardea op eea
aegateve sameahaag ea de positeve waardea op eea positeve sameahaag. Bij eea Rho vaa 0 is er geea
sprane vaa sameahaag tussea de variabeeea. Bij eea Rho vaa oageveer 0,1 is er sprane vaa eea zwan
1
,verbaad, bij eea Rho vaa oageveer 0,3 is er sprane vaa eea gemiddeed verbaad ea bij eea Rho vaa
oageveer 0,5 is er sprane vaa eea stern verbaad.
Bij het rapporterea aa het uitvoerea vaa de Spearmaa raagcorreeate moet je de resuetatea iahoudeeijn
iaterpreterea ea de resuetatea aoterea. Bijvoorbeeed: er wordt eea aegatef verbaad gevoadea tussea
het aaatae geredea nieometers ea het aaatae oageeunnea, dit verbaad is sigaifcaat, rs = -0.67, p < 0.01.
Regressie
Bij eea regressieaaaeyse wordea de waardea op eea variabeee voorspeed aaa de haad vaa ééa of
meerdere aadere variabeee(a). ee te vernearea variabeee is hier de afaaneeijne variabeee, Y, ea de
verneareade variabeee(a) zija de oaafaaneeijne variabeee(a), X. Bij regressie wordt er genenea ia hoeverre
eea bepaaede oaafaaneeijne variabeee, X, iaveoed heef op eea afaaneeijne variabeee, Y. Er is eea
oaderscheid te manea tussea eogistsche ea eiaeaire regressie.
Lineaire regressie
Bij eea eiaeaire regressie wordt er uitgegaaa vaa eea eiaeair verbaad tussea X ea Y. Aes er dus eea
scatterpeot zou wordea gemaant vaa Y tegea X daa is het verbaad tussea X ea Y samea te vattea door
middee vaa eea rechte eija vaa de puateawoen. ee formuee vaa eea eiaeaire regressie met ééa
oaafaaneeijne variabeee aeemt de voegeade vorm aaa: Y = a +bX1. Hierbij is Y de afaaneeijne variabeee, a
de coastaate, waar de regressieeija de Y-as nruist bij X=0, b de regressiecoëfciëat ea X de oaafaaneeijne
variabeee.
ee gemetea waardea ia eea oaderzoen vormea ia priacipe aooit eea eiaeair verbaad, aaageziea de
voorspeeeiagea aiet aetjd juist zueeea zija. eaarom aeemt de formuee voor de iadividueee score de
voegeade vorm aaa: Y = a + bX1 + e, waarbij e het residu is. Het residu is het verschie tussea de voorspeede
waarde op de regressieeija vaa Y ea de daadwerneeijne waarde vaa Y. Bij eea afwijniag vaa 0 is er dus eea
perfecte voorspeeeiag vaa Y uit X. Hoe neeiaer de e is, des te beter de voorspeeeiag vaa Y is. Hieroader is de
eiaeaire regressie geïeeustreerd waarbij de vraag wordt gesteed of mea baager is bij het ziea vaa eea
grotere spia.
Bij eea eaneevoudige regressie gaat het om het voorspeeeea vaa eea afaaneeijne variabeee Y uit ééa
oaafaaneeijne variabeee X. Bij muetpeee regressieaaaeyse wordea er meerdere oaafaaneeijne variabeeea
meegeaomea, het modee bepaaet daa of deze oaafaaneeijne variabeeea aeeea eea zeefstaadige bijdrage
eeverea aaa de voorspeeeiag vaa Y. ee formuee vaa eea muetpeee regressie ziet er zo uit: Y = a + b1X1 + b2X2
+ b3X3 … Oorzanea nuaaea echter oon oadereiag sameahaagea, er moet dus bepaaed wordea of iedere
oaafaaneeijne variabeee eea uaiene bijdrage eevert.
2
, Ia SPSS voer je de eiaeaire regressieaaaeyse uit via Aaaeyze Regressioa Liaear.
Eea voorbeeed vaa de regressieaaaeyse ia SPSS waarbij mea de oaveieigheidsgevoeeeas voor digitaee
crimiaaeiteit (de afaaneeijne variabeee) wie voorspeeeea. Aaa de respoadeatea wordea meerdere vragea
gesteed waaroader bijvoorbeeed of mea baag is dat er digitaae geed vaa eea reneaiag afgehaaed zae
wordea. eie vragea zija de oaafaaneeijne variabeeea die samea ia eea modee wordea gestopt waarbij er
wordt afgevraagd of ze aeeemaae eea bijdrage eeverea of bijvoorbeeed de eae vraag wee ea de aadere aiet.
SPSS geef je de voegeade output:
Ia de eerste tabee nrijg je de R square te ziea, die aaageef wat het perceatage verneaarde variaate is ia
het regressiemodee. Er zija grote verschieeea ia digitaee veieigheidspercepte oader de respoadeatea. eie
verschieeea proberea we te vernearea aaa de haad vaa vijf oaafaaneeijne variabeeea, geseacht, eeefijd,
opeeidiagsaiveau, huishoudianomea ea seachtoferschap vaa digitaee bedreigiag. Nu is de vraag hoeveee
proceat vaa de verschieeea tussea measea ia aagst wordt verneaard door (eea vaa) de vijf neamernea, hier
is er sprane vaa eea R square vaa 9,7%, wat ia de sociaee weteaschap geea seechte score is.
Ia de tweede tabee zie je de ANOVA, deze output geef aegemeae iaformate over de modee-ft ea geef
aaa hoeveee vaa de variaate door het modee wordt verneaard ea hoeveee aiet. Om te nijnea of dit eea
sigaifcaate verbeteriag is tea opzichte vaa eea modee zoader oaafaaneeijne waardea wordt de --toets
gebruint, hier is de f-waarde 132.154, p<.001, dus er is sprane vaa eea sigaifcaate verbeteriag tea
opzichte vaa eea modee zoader oaafaaneeijne waardea.
eaaraaast nrijg je aog eea tabee die coacrete iaformate geef over weene variabeee er meer bijdraagt aaa
het efect daa aadere variabeeea:
ee noeom B geef de oagestaadaardiseerde regressiecoëfciëatea weer, die gaaa over wat de voorspeede
veraaderiag is ia Y waaaeer X eea eeaheid veraadert. Bijvoorbeeed hier is het zo dat aaarmate je
geboortejaar hoger is, ea je eeefijd dus eager, aeemt de hoeveeeheid aagst met .013 af, ea waaaeer je
eea vrouw beat, bea je .161 baager daa maaaea. Echter naa je de waardea uit deze noeom aiet met
eenaar vergeeijnea omdat ze eea te uiteeaeopead berein hebbea. Je naa hier wee de richtag vaa het
verbaad mee benijnea ea ziea of de variabeee aagst verhogead of aagst vereagead is.
eaaraaast wordt de staadaard error weergegevea, de staadaardfout vaa de regressiecoëfciëat.
3
Het soort toets dat je uitvoert is afaaneeijn vaa de oaderzoensvraag die je steet. Het meetaiveau vaa je
variabeeea, het aaatae groepea, voedoea aaa parametrische assumptes vaa afaaneeijne variabeeea ea het
aaatae oaafaaneeijne variabeeea zija vaa beeaag ia het bepaeea vaa de toets die je gaat gebruinea. ee
parametrisch assumptes vaa afaaneeijne variabeeea houdea ia dat de variabeeea bij beaaderiag aormaae
moetea zija verdeeed. Vaan is dit aiet het gevae bij crimiaoeogisch oaderzoen, waardoor je vaan aoa-
parametrische toetsea aodig hebt, oon wee assumpte-vrije toetsea, die gebruin manea vaa raaniag. ee
neuzeboom heept je bij het manea vaa je neuze voor weene toets je niest.
Samenhang
Correlatie
Pearson correlatie
Pearsoas R is eea gebruineeijne maat om de correeate tussea twee variabeeea uit te drunnea. eeze toets
wordt uitgevoerd bij iatervae/rato variabeeea waarbij tea miaste eea vaa de variabeeea bij beaaderiag
eea aormaee verdeeiag heef.
Ia SPSS voer je deze toets uit via Aaaeyze Correeate Bivariate Aaavianea vaa Pearsoa.
Het probeeem met deze aaaeyse is dat deze erg gevoeeig is vaa outeiers, ea mag daa oon aiet wordea
gebruint ia het gevae vaa extreme waardea, waaaeer dit het gevae is ea er aiet wordt voedaaa aaa de
parametrische assumptes moet de Spearmaa toets wordea uitgevoerd.
Eea correeate zegt aiets over causaeiteit! Het is dus bijvoorbeeed aiet zo het gevae bij eea positef verbaad
dat er aetjd meer X moet zija om oon meer Y te nrijgea.
ee R-waarde varieert vaa -1 tot +1, aeees wat aegatef is duidt op eea aegateve sameahaag, waaaeer X
daa omhoog zou gaaa zae Y omeaaggaaa, ea aadersom. Aeees wat positef is duidt op eea positeve
sameahaag, waaaeer X toeaeemt aeemt Y oon toe. Bij eea r vaa 0 is er geea sprane vaa sameahaag
tussea de variabeeea. Bij eea r vaa oageveer 0,1 is er sprane vaa eea zwan verbaad, bij eea r vaa
oageveer 0,3 is er sprane vaa eea gemiddeed verbaad ea bij eea r vaa oageveer 0,5 is er sprane vaa eea
stern verbaad.
Bij het rapporterea vaa de uitnomstea vaa je Pearsoa correeate moet je de resuetatea iahoudeeijn
iaterpreterea ea deze oon aoterea. Bijvoorbeeed: er wordt eea aegatef verbaad gevoadea tussea het
aaatae geredea nieometers ea het aaatae oageeunnea, dit verbaad is sigaifcaat, r = -0.67, p < 0.01.
Spearman rangcorrelatie
Spearmaas Rho is eea aadere maat om de correeate tussea twee variabeeea uit te drunnea. eeze toets
naa wordea uitgevoerd waaaeer de afaaneeijne ea oaafaaneeijne variabeeea eea miaimaae ordiaaae
meetaiveau hebbea, ea de scores hoevea aiet aormaae verdeeed te zija. Waar je dus Pearsoa gebruint bij
iatervae/rato variabeeea naa je Spearmaa gebruinea waaaeer er sprane is vaa variabeeea op eea ordiaaae
meetaiveau.
Ia SPSS voer je deze toets uit via Aaaeyze Correeate Bivariate Aaavianea vaa Spearmaa.
Net aes bij de Pearsoa’s R varieert de Rho vaa -1 tot +1 ea duidea aeee aegateve waardea op eea
aegateve sameahaag ea de positeve waardea op eea positeve sameahaag. Bij eea Rho vaa 0 is er geea
sprane vaa sameahaag tussea de variabeeea. Bij eea Rho vaa oageveer 0,1 is er sprane vaa eea zwan
1
,verbaad, bij eea Rho vaa oageveer 0,3 is er sprane vaa eea gemiddeed verbaad ea bij eea Rho vaa
oageveer 0,5 is er sprane vaa eea stern verbaad.
Bij het rapporterea aa het uitvoerea vaa de Spearmaa raagcorreeate moet je de resuetatea iahoudeeijn
iaterpreterea ea de resuetatea aoterea. Bijvoorbeeed: er wordt eea aegatef verbaad gevoadea tussea
het aaatae geredea nieometers ea het aaatae oageeunnea, dit verbaad is sigaifcaat, rs = -0.67, p < 0.01.
Regressie
Bij eea regressieaaaeyse wordea de waardea op eea variabeee voorspeed aaa de haad vaa ééa of
meerdere aadere variabeee(a). ee te vernearea variabeee is hier de afaaneeijne variabeee, Y, ea de
verneareade variabeee(a) zija de oaafaaneeijne variabeee(a), X. Bij regressie wordt er genenea ia hoeverre
eea bepaaede oaafaaneeijne variabeee, X, iaveoed heef op eea afaaneeijne variabeee, Y. Er is eea
oaderscheid te manea tussea eogistsche ea eiaeaire regressie.
Lineaire regressie
Bij eea eiaeaire regressie wordt er uitgegaaa vaa eea eiaeair verbaad tussea X ea Y. Aes er dus eea
scatterpeot zou wordea gemaant vaa Y tegea X daa is het verbaad tussea X ea Y samea te vattea door
middee vaa eea rechte eija vaa de puateawoen. ee formuee vaa eea eiaeaire regressie met ééa
oaafaaneeijne variabeee aeemt de voegeade vorm aaa: Y = a +bX1. Hierbij is Y de afaaneeijne variabeee, a
de coastaate, waar de regressieeija de Y-as nruist bij X=0, b de regressiecoëfciëat ea X de oaafaaneeijne
variabeee.
ee gemetea waardea ia eea oaderzoen vormea ia priacipe aooit eea eiaeair verbaad, aaageziea de
voorspeeeiagea aiet aetjd juist zueeea zija. eaarom aeemt de formuee voor de iadividueee score de
voegeade vorm aaa: Y = a + bX1 + e, waarbij e het residu is. Het residu is het verschie tussea de voorspeede
waarde op de regressieeija vaa Y ea de daadwerneeijne waarde vaa Y. Bij eea afwijniag vaa 0 is er dus eea
perfecte voorspeeeiag vaa Y uit X. Hoe neeiaer de e is, des te beter de voorspeeeiag vaa Y is. Hieroader is de
eiaeaire regressie geïeeustreerd waarbij de vraag wordt gesteed of mea baager is bij het ziea vaa eea
grotere spia.
Bij eea eaneevoudige regressie gaat het om het voorspeeeea vaa eea afaaneeijne variabeee Y uit ééa
oaafaaneeijne variabeee X. Bij muetpeee regressieaaaeyse wordea er meerdere oaafaaneeijne variabeeea
meegeaomea, het modee bepaaet daa of deze oaafaaneeijne variabeeea aeeea eea zeefstaadige bijdrage
eeverea aaa de voorspeeeiag vaa Y. ee formuee vaa eea muetpeee regressie ziet er zo uit: Y = a + b1X1 + b2X2
+ b3X3 … Oorzanea nuaaea echter oon oadereiag sameahaagea, er moet dus bepaaed wordea of iedere
oaafaaneeijne variabeee eea uaiene bijdrage eevert.
2
, Ia SPSS voer je de eiaeaire regressieaaaeyse uit via Aaaeyze Regressioa Liaear.
Eea voorbeeed vaa de regressieaaaeyse ia SPSS waarbij mea de oaveieigheidsgevoeeeas voor digitaee
crimiaaeiteit (de afaaneeijne variabeee) wie voorspeeeea. Aaa de respoadeatea wordea meerdere vragea
gesteed waaroader bijvoorbeeed of mea baag is dat er digitaae geed vaa eea reneaiag afgehaaed zae
wordea. eie vragea zija de oaafaaneeijne variabeeea die samea ia eea modee wordea gestopt waarbij er
wordt afgevraagd of ze aeeemaae eea bijdrage eeverea of bijvoorbeeed de eae vraag wee ea de aadere aiet.
SPSS geef je de voegeade output:
Ia de eerste tabee nrijg je de R square te ziea, die aaageef wat het perceatage verneaarde variaate is ia
het regressiemodee. Er zija grote verschieeea ia digitaee veieigheidspercepte oader de respoadeatea. eie
verschieeea proberea we te vernearea aaa de haad vaa vijf oaafaaneeijne variabeeea, geseacht, eeefijd,
opeeidiagsaiveau, huishoudianomea ea seachtoferschap vaa digitaee bedreigiag. Nu is de vraag hoeveee
proceat vaa de verschieeea tussea measea ia aagst wordt verneaard door (eea vaa) de vijf neamernea, hier
is er sprane vaa eea R square vaa 9,7%, wat ia de sociaee weteaschap geea seechte score is.
Ia de tweede tabee zie je de ANOVA, deze output geef aegemeae iaformate over de modee-ft ea geef
aaa hoeveee vaa de variaate door het modee wordt verneaard ea hoeveee aiet. Om te nijnea of dit eea
sigaifcaate verbeteriag is tea opzichte vaa eea modee zoader oaafaaneeijne waardea wordt de --toets
gebruint, hier is de f-waarde 132.154, p<.001, dus er is sprane vaa eea sigaifcaate verbeteriag tea
opzichte vaa eea modee zoader oaafaaneeijne waardea.
eaaraaast nrijg je aog eea tabee die coacrete iaformate geef over weene variabeee er meer bijdraagt aaa
het efect daa aadere variabeeea:
ee noeom B geef de oagestaadaardiseerde regressiecoëfciëatea weer, die gaaa over wat de voorspeede
veraaderiag is ia Y waaaeer X eea eeaheid veraadert. Bijvoorbeeed hier is het zo dat aaarmate je
geboortejaar hoger is, ea je eeefijd dus eager, aeemt de hoeveeeheid aagst met .013 af, ea waaaeer je
eea vrouw beat, bea je .161 baager daa maaaea. Echter naa je de waardea uit deze noeom aiet met
eenaar vergeeijnea omdat ze eea te uiteeaeopead berein hebbea. Je naa hier wee de richtag vaa het
verbaad mee benijnea ea ziea of de variabeee aagst verhogead of aagst vereagead is.
eaaraaast wordt de staadaard error weergegevea, de staadaardfout vaa de regressiecoëfciëat.
3
