Samenleving is een veld van tegengestelde krachten
- Volgens Marx was kapitalistische productiewijze de oorzaak van de armoede.
- volgens Weber vormde de protestantse ethiek een belangrijke factor voor het
ontstaan van het moderne kapitalisme, maar later werd die ethiek juist verzwakt door
dat kapitalisme in zijn latere stadia.
- Merton stelt dat de puriteinse waarden die de studie naar de natuur stimuleerden
leidden tot inzichten die op den duur de religieuze leerstellingen ondergroeven
- Perverse effecten: effecten die tegengesteld zijn aan de oorspronkelijke bedoelingen.
boudon stelt dat de resultaten van de handelingen van rationeel handelende
individuen beïnvloed kunnen worden door het gedrag van andere actoren of door de
sociale omgeving, waardoor ze heel anders uitdraaien dan verwacht.
In bijna elke samenlevingsverband zijn dergelijke tegengestelde krachten voortdurend aan
het werk.
2.1 - Individu en samenleving: een strijd van goed tegen kwaad?
Simplisme maakt het leven misschien eenvoudiger, maar het helpt niet om de
maatschappelijke werkelijkheid te begrijpen. Die is namelijk veel complexer dan ze op het
eerste gezicht lijkt.
Collectief conformisme en de schijn van vrije eigen beslissingen vallen samen
doordat het mogelijk is om tegelijk maatschappelijk te conformeren en
individueel te onderscheiden → mode
Tekenwaarde van consumptie: consumptiegoederen ontlenen hun betekenis aan hun plaats
in een tekensysteem en het object krijgt zijn tekenwaarde in zijn onderscheidende relatie
met andere tekens.
- Wie macht heeft bepaalt zo wat in en uit de mode is via het introduceren van kleine
verschillen die enkel zij kunnen lezen
Er zijn niet louter tegenstelling tussen individu en samenleving, elk individu maakt
onontkoombaar deel uit van een samenlevingsverband. Zo nemen we stukken van de
samenleving in ons op.
De mens is een Mangelwesen: tijdens ons leven gaan we voortdurend relaties aan met
anderen uit vrije wil of uit noodzaak en daardoor ondergaan we ook hun invloed
De menselijke conditie bestaat erin dat mensen weliswaar in de wereld zijn geworpen, ze
hebben niet voor hun bestaan gekozen, maar ook dat ze die wereld kunnen en zelfs moeten
veranderen
Satre maakt onderscheid tussen twee zijnsgebieden:
1. In zich zijn: het zijn van de stoffelijke dingen, dat compact, onbepaald en zinloos en
- Volgens Marx was kapitalistische productiewijze de oorzaak van de armoede.
- volgens Weber vormde de protestantse ethiek een belangrijke factor voor het
ontstaan van het moderne kapitalisme, maar later werd die ethiek juist verzwakt door
dat kapitalisme in zijn latere stadia.
- Merton stelt dat de puriteinse waarden die de studie naar de natuur stimuleerden
leidden tot inzichten die op den duur de religieuze leerstellingen ondergroeven
- Perverse effecten: effecten die tegengesteld zijn aan de oorspronkelijke bedoelingen.
boudon stelt dat de resultaten van de handelingen van rationeel handelende
individuen beïnvloed kunnen worden door het gedrag van andere actoren of door de
sociale omgeving, waardoor ze heel anders uitdraaien dan verwacht.
In bijna elke samenlevingsverband zijn dergelijke tegengestelde krachten voortdurend aan
het werk.
2.1 - Individu en samenleving: een strijd van goed tegen kwaad?
Simplisme maakt het leven misschien eenvoudiger, maar het helpt niet om de
maatschappelijke werkelijkheid te begrijpen. Die is namelijk veel complexer dan ze op het
eerste gezicht lijkt.
Collectief conformisme en de schijn van vrije eigen beslissingen vallen samen
doordat het mogelijk is om tegelijk maatschappelijk te conformeren en
individueel te onderscheiden → mode
Tekenwaarde van consumptie: consumptiegoederen ontlenen hun betekenis aan hun plaats
in een tekensysteem en het object krijgt zijn tekenwaarde in zijn onderscheidende relatie
met andere tekens.
- Wie macht heeft bepaalt zo wat in en uit de mode is via het introduceren van kleine
verschillen die enkel zij kunnen lezen
Er zijn niet louter tegenstelling tussen individu en samenleving, elk individu maakt
onontkoombaar deel uit van een samenlevingsverband. Zo nemen we stukken van de
samenleving in ons op.
De mens is een Mangelwesen: tijdens ons leven gaan we voortdurend relaties aan met
anderen uit vrije wil of uit noodzaak en daardoor ondergaan we ook hun invloed
De menselijke conditie bestaat erin dat mensen weliswaar in de wereld zijn geworpen, ze
hebben niet voor hun bestaan gekozen, maar ook dat ze die wereld kunnen en zelfs moeten
veranderen
Satre maakt onderscheid tussen twee zijnsgebieden:
1. In zich zijn: het zijn van de stoffelijke dingen, dat compact, onbepaald en zinloos en
