4.4 - Waar staan paradigma’s voor?
Een paradigma is een model voor wetenschapsbeoefening en bestaat uit een specifieke
combinatie van uitgangspunten van waaruit naar de sociale werkelijkheid wordt gekeken:
uitgekristalliseerde theorie opvattingen en voorschriften van methodologische en
onderzoekstechnische aard.
Kuhn - The structure of scientific revolutions: hij bestrijdt dat de ontwikkeling van de
wetenschap een proces van voortdurende cumulatie van kennis is. Dat is enkel zo in
periodes wanneer een bepaald paradigma door de wetenschappelijke gemeenschap wordt
aanvaard. In andere tijden gaat de aandacht vooral naar de strijd tussen uiteenlopende
wetenschappelijke referentiekaders.
In de sociale wetenschappen kennen we een situatie van paradigmatisch pluralisme: een
aanhoudende verscheidenheid van paradigma’s
Wanneer er een fundamenteel nieuwe benadering aantreedt, dan gebeurt dikwijls een
sprong vooruit in die wetenschap
Sociologische paradigma’s brengen we onder in een typologie
4.4.1 - Actoren en structuren
Sociologen onderkennen een micro- en een macroniveau in hun analyse:
- Microniveau is dat van de interacties en relaties tussen de actoren binnen het gezin
of een vriendengroep
- Het macroniveau is dat van het globale maatschappelijk systeem
Het mesoniveau: hier bevinden zich allerhande organisaties die samen het maatschappelijk
middenveld vormen
Op het microniveau staat het sociaal handelen van de actoren centraal, terwijl zowel op het
meso als op het macroniveau de min of meer gestolde, geïnstitutionaliseerde resultaten van
hun handelen ter sprake komen
De actorbenadering gaat uit van de individuele, reflexief handelende actoren. Het
actorperspectief bracht de relatieve autonomie van het individu, zijn keuzes en beslissingen
voor het voetlicht
Binnen de actorbenadering uiteenlopende klemtonen
- Actor kan gezien worden als een rationeel wezen dat kosten en baten afweegt
alvorens te handelen
- als een strategisch handelend wezen dat zich bewust is van de beperkte rationaliteit
- Als een onzeker wezen dat op zoek is naar zichzelf en in die zoektocht heen en weer
wordt geslingerd tussen een veelvoud aan motiveringen
De andere pool is die van de structuren en neemt de maatschappelijke gehelen als de
meest relevante analysekaders. Hier wordt het sociale gezien als een zelfstandige entiteit
Een paradigma is een model voor wetenschapsbeoefening en bestaat uit een specifieke
combinatie van uitgangspunten van waaruit naar de sociale werkelijkheid wordt gekeken:
uitgekristalliseerde theorie opvattingen en voorschriften van methodologische en
onderzoekstechnische aard.
Kuhn - The structure of scientific revolutions: hij bestrijdt dat de ontwikkeling van de
wetenschap een proces van voortdurende cumulatie van kennis is. Dat is enkel zo in
periodes wanneer een bepaald paradigma door de wetenschappelijke gemeenschap wordt
aanvaard. In andere tijden gaat de aandacht vooral naar de strijd tussen uiteenlopende
wetenschappelijke referentiekaders.
In de sociale wetenschappen kennen we een situatie van paradigmatisch pluralisme: een
aanhoudende verscheidenheid van paradigma’s
Wanneer er een fundamenteel nieuwe benadering aantreedt, dan gebeurt dikwijls een
sprong vooruit in die wetenschap
Sociologische paradigma’s brengen we onder in een typologie
4.4.1 - Actoren en structuren
Sociologen onderkennen een micro- en een macroniveau in hun analyse:
- Microniveau is dat van de interacties en relaties tussen de actoren binnen het gezin
of een vriendengroep
- Het macroniveau is dat van het globale maatschappelijk systeem
Het mesoniveau: hier bevinden zich allerhande organisaties die samen het maatschappelijk
middenveld vormen
Op het microniveau staat het sociaal handelen van de actoren centraal, terwijl zowel op het
meso als op het macroniveau de min of meer gestolde, geïnstitutionaliseerde resultaten van
hun handelen ter sprake komen
De actorbenadering gaat uit van de individuele, reflexief handelende actoren. Het
actorperspectief bracht de relatieve autonomie van het individu, zijn keuzes en beslissingen
voor het voetlicht
Binnen de actorbenadering uiteenlopende klemtonen
- Actor kan gezien worden als een rationeel wezen dat kosten en baten afweegt
alvorens te handelen
- als een strategisch handelend wezen dat zich bewust is van de beperkte rationaliteit
- Als een onzeker wezen dat op zoek is naar zichzelf en in die zoektocht heen en weer
wordt geslingerd tussen een veelvoud aan motiveringen
De andere pool is die van de structuren en neemt de maatschappelijke gehelen als de
meest relevante analysekaders. Hier wordt het sociale gezien als een zelfstandige entiteit
