Samenvatting LPC: GGZ bij ouderen deel 2

GGZ BIJ OUDEREN – DEEL 2
Neurocognitieve stoornissen: dementie
Omschrijving: dementie
= hersenaandoening met cognitieve stoornissen als gevolg. Het wordt
gekenmerkt door verschillende symptomen waaraan verschillende oorzaken ten
grondslag kunnen liggen.
 Het is een syndroom, geen ziekte!
 Er zijn verschillende vormen van dementie
o Ziekte van Alzheimer
o Vasculaire dementie
o Frontotemporale dementie
o Dementie met Lewy-lichaampjes
o Mengvormen van bovenstaande
 Naast deze cognitieve stoornissen treden bij dementie vaak ook
(neuro)psychiatrische symptomen.
o Ontregeling in stemming en gedrag: depressief, angstig,
achterdochtig, geagiteerd gedrag, wanen enz.
o Oorzaak: combinatie van biologische, psychologische en sociale
factoren en het ervaren van stress.
  deze symptomen kunnen zowel voor de patiënt als voor de
mantelzorger zeer belastend zijn.

Anatomie en fysieke functies
Het brein
Er zijn een groot aantal hersengebieden actief betrokken bij simpele hersentaken.
 Hersenen zijn dynamisch
o Er spelen diverse hersengebieden tegelijkertijd een rol in meer dan
één neuronaal circuit.
o Er zijn enkele afwijkingen in hersengebieden geïdentificeerd die
kenmerkend zijn voor een bepaald type dementie.
 Bij aanvang van dementie treden er andere cognitieve functiestoornissen
op de voorgrond.
 dementie is het gevolg van een opeenstapeling van uiteenlopende negatieve
gebeurtenissen of aandoeningen: bv. vasculaire schade, schade door een ernstig
ongeluk.
 klinisch kenmerkende psychosociale gevolgen van het lijden aan
dementiesyndroom zijn groot.
Ziekte van Alzheimer
Oorzaak Onduidelijk
Pathofysiol Hersencellen sterven af door ophoping van eiwitten waardoor
ogie ze niet meer goed functioneren. Dit proces begint in de
hippocampus.
Kenmerken - Geleidelijke toename van functiestoornis
- Meestal vermindering van kortetermijngeheugen en

, oriëntatie
-
Later aantasting van langetermijngeheugen.
-
Stoornis in abstract denken en oordeelsvermogen
-
Problemen met taal
-
Problemen met handelen en/ of het herkennen van de
betekenis van voorwerpen.
Gevolg Niet meer in staat zijn om zelfstandig te functioneren in het
dagelijks leven.
Vasculaire dementie
 Pathofysiologie
o Slechte doorbloeding in hersenen waardoor hersencellen beschadigd
raken en kunnen afsterven.
 Kenmerken: afhankelijk van plaats en uitgebreidheid van doorbloeding.
o Het begint abrupter dan alzheimerdementie.
o De toestand verslechtert stapsgewijs.
o Er kunnen langer durende stabiele perioden zijn.

Frontotemporale dementie
= vooral op jonge leeftijd (40-65 jaar). Het begint met geleidelijke gedrags- en
persoonlijkheidsveranderingen.
 Frontotemporale dementie wordt niet meteen herkend.
o De gedragsveranderingen staan op voorgrond: gezien de jonge
leeftijd worden ze vaak toegeschreven aan overspannenheid,
depressie en/ of relatieproblemen.
Lewy-bodydementie
 Pathofysiologie
o Specifieke ophoping van eiwitten in hersencellen, de zogenaamde
lewy-lichaampjes.
 Kenmerk: denk- en bewegingsstoornissen
o Stoornissen in uitvoerende bewegingen
o Stoornissen in aandacht- en concentratie
o Hallucinaties

Externe en persoonlijke factoren
Naast een falende brein zijn er nog andere factoren die een invloed hebben op
het functioneren van mensen met dementie.
Belevingskenmerken
= De manier waarop de persoon zelf veranderingen in zijn functioneren beleeft
en verwerkt.
 De ziektebesef varieert van volledig tot wisselend en zelfs geen besef.
o Het is mogelijk dat er wel besef is, maar dat de patiënt geen enkele
emotie omtrent de ziekte vertoont.
 Openhartigheid over verlieservaringen
 Onafhankelijkheid en zelfwaardering
 Sociale relaties en rollen
Levensgeschiedenis, persoonlijkheid en sociale omgeving