Leerdoelen BOK
THEMA’S AANTAL TEN- AANTAL HOOFDSTUKKEN
TAMENVRAGE
N
DE AARD VAN 4 (1.1.1, 1.1.2, 1.2.3),
VERANDERINGEN EN (2.1.1 t/m 2.1.6)
PERSPECTIEVEN OP
ONTWIKKELING
LEREN EN GEHEUGEN 6 (6.2.2),
Psychologie een inleiding: H.4,5
DE BABYTIJD 7 (3.3.4),
(4.1.2, 4.3.1, 4.3.2),
(5.1.1, 5.1.2, 5.2.1, 5.2.2),
(6.1.1 t/m 6.1.3), (6.2.1, 6.2.2),
(6.3.1, 6.3.3),
(7.1.1 t/m 7.1.4), (7.2.1, 7.2.2),
(7.3.1, 7.3.2)
DE PEUTER- EN 9 (9.1.1, 9.1.3), (9.2.1, 9.2.2),
KLEUTERTIJD (10.1.1 t/m 10.1.4), (10.2.1, 10.2.4),
(10.3.1),
Psychiatrie een inleiding: 13.2
DE SCHOOLTIJD 7 (12.1.1, 12.1.3),
(12.3.1, 12.3.2),
(13.2), (13.3.1, 13.3.2, 13.3.4),
(13.4.1),
Psychiatrie een inleiding: 13.6.1, Extra
hoofdstuk 5 e-book: Lieshout, T. van. (2009).
Faalangst. Pedagogische adviezen voor
speciale kinderen. Bohn Stafleu vam
Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij.
DE ADOLESCENTIE 8 (14.1.1, t/m 14.1.5), (14.3.1, t/m 14.3.5.)
(15.1.1., 15.1.3.), (15.2.1.)
(16.1.1, t/m 16.1.4, 16.1.6.), (16.2.1.,
16.2.2.), (16.3.1., 16.3.2.), (16.4.2., 16.4.3.)
DE 6 VANAF HIER ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
JONGVOLWASSENHEID DEEL 2
(1.2.1., 1.2.2., 1.2.3.)
(2.1.1, t/m 2.1.7, 2.1.9), (2.3.1, t/m 2.3.4)
DE MIDDELBARE LEEFTIJD 6 (3.1.1, 3.1.3, 3.1.4, 3.1.5)
(3.3.1, 3.3.2, 3.3.3)
(4.1.2.), (4.2.1, t/m 4.2.4.), (4.3.1, t/m 4.3.4.)
DE OUDERDOM 7 (5.1.1., 5.1.2., 5.1.3.)
(5.2.1, 5.2.3, 5.2.4), (5.3.3)
(6.1.1, t/m 6.1.4.), (6.2.3), (6.3.1, 6.3.2,
6.3.3.), (7.1.2)
,Week 1: Visie op ontwikkeling en perspectieven
Werkcollege 1.1
1. De student kan de aard van de veranderingen tijdens de ontwikkeling onderscheiden
en kan deze herkennen in een korte casus.
Werkcollege 1.2
2. De student kan de verschillende perspectieven op ontwikkeling onderscheiden.
- Psychodynamisch
Psychodynamisch perspectief: gaat ervan uit dat gedrag gemotiveerd wordt door innerlijke
krachten, herinneringen en conflicten, waarvan een persoon zich nauwelijks bewust is en
waarover hij weinig controle heeft.
, - Behavioristisch
Behavioristisch perspectief: gaat ervan uit dat je moet kijken naar waarneembaar gedrag en
externe stimuli in de omgeving en de ontwikkeling van het individu te begrijpen.
- Cognitief
Cognitief perspectief: richt zich op de processen die mensen in staat stellen de wereld te
leren kennen, begrijpen en overdenken.
- Systemisch
Systemisch perspectief: men kijkt naar relatie tussen individuen en hun fysieke wereld,
cognitieve wereld, persoonlijkheidswereld en sociale wereld.
- Evolutionair
Evolutionair perspectief: probeert gedrag te identificeren dat het resultaat is van de
genetische erfenis van onze voorouders.
, 3. De student kent het bio-ecologisch model van Bronfenbrenner en kan dit herkennen
in een korte casus.
Week 2: Leren en het geheugen
Werkcollege 2.1
4. De student weet wat klassieke conditionering is, kent de bijhorende begrippen en
mechanismes en begrijpt hoe dit gedrag beïnvloedt.
Klassieke conditionering
Ongeconditioneerde stimulus (UCS): stimulus die een ongeconditioneerde respons oproept
Ongeconditioneerde respons (UCR): respons die voorafgaande aan de verwervingsfase
wordt opgeroepen door een ongeconditioneerde stimulus
Geconditioneerde stimulus (CS): een oorspronkelijke neutrale stimulus die na een leerproces
de geconditioneerde respons oproept
Geconditioneerde respons (CR): een respons die wordt opgeroepen door een oorspronkelijk
neutrale stimulus die na een leerproces geassocieerd wordt met de ongeconditioneerde
stimulus
Bij het voorbeeld van little Albert
UCS (het geluid) > UCR (reactie: huilen)
NS + UCS (dier + geluid) > UCR (reactie: huilen)
CS (dier) > CR (reactie: huilen)
Voorbeeld: bang voor spinnen
, ● UCS: spin ● UCR: bang zijn
● NS + UCS: kalme muziek + spin ● UCR: rustig blijven
● CS: kalme muziek ● CR: rustig blijven
5. De student weet wat operante conditionering is, kent de bijhorende begrippen en
mechanismes en begrijpt hoe dit gedrag beïnvloedt.
Operante conditionering:
Stimulus geven + Stimulus wegnemen -
Kans op gedrag neemt toe Positieve bekrachtiging Negatieve bekrachtiging
Kans op gedrag neemt af Positieve straf/ correctie Negatieve straf/ correctie
Positief er wordt iets toegevoegd
Negatief er wordt iets weggehaald
Vraag jezelf af: Is het een straf of bekrachtiging & haal je iets weg of voeg je iets toe?
Vaker op tijd naar bed > Vaker op tijd naar bed >
morgen ontbijt kiezen anders mag je morgen niet
afspreken
Geen ruzie maken > krijg je Geen ruzie maken >
ijsje telefoon inleveren
Voorbeeld: bang voor spinnen
● Volgende keer als je een spin ziet dan krijg je een beloning als je dichtbij een spin
durft te komen
6. De student begrijpt hoe vanuit de cognitieve psychologie leren op verschillende
wijzen verklaard kan worden.
Cognitief leren/ Inzichtelijk leren
Voorbeeld: bang voor spinnen
● Je moet indenken dat spinnen niks doen en ze heel klein zijn
Sociaal leren (leren door observeren)
- Je ziet dat iemand die voor je loopt struikelt in een kuil, hierdoor let je zelf op waar je
loopt en je loopt erlangs af.
Voorbeeld: bang voor spinnen
● Je ziet dat mensen een spin gewoon aan kunnen raken zonder bang te worden en je
ziet dat de spin daadwerkelijk niks doet
THEMA’S AANTAL TEN- AANTAL HOOFDSTUKKEN
TAMENVRAGE
N
DE AARD VAN 4 (1.1.1, 1.1.2, 1.2.3),
VERANDERINGEN EN (2.1.1 t/m 2.1.6)
PERSPECTIEVEN OP
ONTWIKKELING
LEREN EN GEHEUGEN 6 (6.2.2),
Psychologie een inleiding: H.4,5
DE BABYTIJD 7 (3.3.4),
(4.1.2, 4.3.1, 4.3.2),
(5.1.1, 5.1.2, 5.2.1, 5.2.2),
(6.1.1 t/m 6.1.3), (6.2.1, 6.2.2),
(6.3.1, 6.3.3),
(7.1.1 t/m 7.1.4), (7.2.1, 7.2.2),
(7.3.1, 7.3.2)
DE PEUTER- EN 9 (9.1.1, 9.1.3), (9.2.1, 9.2.2),
KLEUTERTIJD (10.1.1 t/m 10.1.4), (10.2.1, 10.2.4),
(10.3.1),
Psychiatrie een inleiding: 13.2
DE SCHOOLTIJD 7 (12.1.1, 12.1.3),
(12.3.1, 12.3.2),
(13.2), (13.3.1, 13.3.2, 13.3.4),
(13.4.1),
Psychiatrie een inleiding: 13.6.1, Extra
hoofdstuk 5 e-book: Lieshout, T. van. (2009).
Faalangst. Pedagogische adviezen voor
speciale kinderen. Bohn Stafleu vam
Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij.
DE ADOLESCENTIE 8 (14.1.1, t/m 14.1.5), (14.3.1, t/m 14.3.5.)
(15.1.1., 15.1.3.), (15.2.1.)
(16.1.1, t/m 16.1.4, 16.1.6.), (16.2.1.,
16.2.2.), (16.3.1., 16.3.2.), (16.4.2., 16.4.3.)
DE 6 VANAF HIER ONTWIKKELINGSPSYCHOLOGIE
JONGVOLWASSENHEID DEEL 2
(1.2.1., 1.2.2., 1.2.3.)
(2.1.1, t/m 2.1.7, 2.1.9), (2.3.1, t/m 2.3.4)
DE MIDDELBARE LEEFTIJD 6 (3.1.1, 3.1.3, 3.1.4, 3.1.5)
(3.3.1, 3.3.2, 3.3.3)
(4.1.2.), (4.2.1, t/m 4.2.4.), (4.3.1, t/m 4.3.4.)
DE OUDERDOM 7 (5.1.1., 5.1.2., 5.1.3.)
(5.2.1, 5.2.3, 5.2.4), (5.3.3)
(6.1.1, t/m 6.1.4.), (6.2.3), (6.3.1, 6.3.2,
6.3.3.), (7.1.2)
,Week 1: Visie op ontwikkeling en perspectieven
Werkcollege 1.1
1. De student kan de aard van de veranderingen tijdens de ontwikkeling onderscheiden
en kan deze herkennen in een korte casus.
Werkcollege 1.2
2. De student kan de verschillende perspectieven op ontwikkeling onderscheiden.
- Psychodynamisch
Psychodynamisch perspectief: gaat ervan uit dat gedrag gemotiveerd wordt door innerlijke
krachten, herinneringen en conflicten, waarvan een persoon zich nauwelijks bewust is en
waarover hij weinig controle heeft.
, - Behavioristisch
Behavioristisch perspectief: gaat ervan uit dat je moet kijken naar waarneembaar gedrag en
externe stimuli in de omgeving en de ontwikkeling van het individu te begrijpen.
- Cognitief
Cognitief perspectief: richt zich op de processen die mensen in staat stellen de wereld te
leren kennen, begrijpen en overdenken.
- Systemisch
Systemisch perspectief: men kijkt naar relatie tussen individuen en hun fysieke wereld,
cognitieve wereld, persoonlijkheidswereld en sociale wereld.
- Evolutionair
Evolutionair perspectief: probeert gedrag te identificeren dat het resultaat is van de
genetische erfenis van onze voorouders.
, 3. De student kent het bio-ecologisch model van Bronfenbrenner en kan dit herkennen
in een korte casus.
Week 2: Leren en het geheugen
Werkcollege 2.1
4. De student weet wat klassieke conditionering is, kent de bijhorende begrippen en
mechanismes en begrijpt hoe dit gedrag beïnvloedt.
Klassieke conditionering
Ongeconditioneerde stimulus (UCS): stimulus die een ongeconditioneerde respons oproept
Ongeconditioneerde respons (UCR): respons die voorafgaande aan de verwervingsfase
wordt opgeroepen door een ongeconditioneerde stimulus
Geconditioneerde stimulus (CS): een oorspronkelijke neutrale stimulus die na een leerproces
de geconditioneerde respons oproept
Geconditioneerde respons (CR): een respons die wordt opgeroepen door een oorspronkelijk
neutrale stimulus die na een leerproces geassocieerd wordt met de ongeconditioneerde
stimulus
Bij het voorbeeld van little Albert
UCS (het geluid) > UCR (reactie: huilen)
NS + UCS (dier + geluid) > UCR (reactie: huilen)
CS (dier) > CR (reactie: huilen)
Voorbeeld: bang voor spinnen
, ● UCS: spin ● UCR: bang zijn
● NS + UCS: kalme muziek + spin ● UCR: rustig blijven
● CS: kalme muziek ● CR: rustig blijven
5. De student weet wat operante conditionering is, kent de bijhorende begrippen en
mechanismes en begrijpt hoe dit gedrag beïnvloedt.
Operante conditionering:
Stimulus geven + Stimulus wegnemen -
Kans op gedrag neemt toe Positieve bekrachtiging Negatieve bekrachtiging
Kans op gedrag neemt af Positieve straf/ correctie Negatieve straf/ correctie
Positief er wordt iets toegevoegd
Negatief er wordt iets weggehaald
Vraag jezelf af: Is het een straf of bekrachtiging & haal je iets weg of voeg je iets toe?
Vaker op tijd naar bed > Vaker op tijd naar bed >
morgen ontbijt kiezen anders mag je morgen niet
afspreken
Geen ruzie maken > krijg je Geen ruzie maken >
ijsje telefoon inleveren
Voorbeeld: bang voor spinnen
● Volgende keer als je een spin ziet dan krijg je een beloning als je dichtbij een spin
durft te komen
6. De student begrijpt hoe vanuit de cognitieve psychologie leren op verschillende
wijzen verklaard kan worden.
Cognitief leren/ Inzichtelijk leren
Voorbeeld: bang voor spinnen
● Je moet indenken dat spinnen niks doen en ze heel klein zijn
Sociaal leren (leren door observeren)
- Je ziet dat iemand die voor je loopt struikelt in een kuil, hierdoor let je zelf op waar je
loopt en je loopt erlangs af.
Voorbeeld: bang voor spinnen
● Je ziet dat mensen een spin gewoon aan kunnen raken zonder bang te worden en je
ziet dat de spin daadwerkelijk niks doet
