Arbeidsveiligheid
Voor wie is dat belangrijk:
Artikel 2, arbeidsomstandighedenwet:
a. Arbeid verricht binnen de exclusieve economische zone;
b. Verrichtingen van leerlingen en studenten in onderwijsinrichtingen of gedeelten daarvan, open ruimten daaronder
begrepen, die vergelijkbaar zijn met arbeid in de beroepspraktijk; (praktijklessen op school)
c. Arbeid die geheel of ten dele buiten Nederland wordt verricht door personen, werkzaam aan boord van
zeeschepen die op grond van Nederlandse rechtsregels gerechtigd zijn de Nederlandse vlag te voeren;
d. Arbeid die voor een in Nederland gevestigde werkgever geheel of ten dele buiten Nederland wordt verricht door
personen, werkzaam aan boord van luchtvaartuigen.
Risico’s in de zorg
- Fysieke belasting
- Stress, burn-out, bore-out en depressie
- Agressie, geweld, intimidatie
- Chemische-, biologische- en radiologische agentia
- Vallen en uitglijden
- Prikincidenten
Risicobeoordelingsmethodieken
1. Risicoperceptie op de werkvloer
2. Relative ranking (kinnet & wiruth)
3. Risiconormen en technische specificaties
4. Benchmarking
Risicoperceptie op de werkvloer
Voordelen:
- Dialoog bij analyse
- Draagvlak bij maatregelen (preventie)
- Alertheid bij crisis (gedrag)
Risico’s
- Risicopercepties en risico-aanvaardingen gebaseerd op persoonlijke gezamenlijke overtuigingen en waarden
Relative ranking (kinnet & wiruth)
Voordelen:
- Eenduidige systematiek
- Vergelijkbaarheid
- Basis voor plan van aanpak
- Kans en eTect in samenhang beoordeeld
Risico’s:
- Inschatting (inter) persoonlijk
- Getallen kunnen een sterk gewicht krijgen:
o Zonder gezamenlijke context
o Zonder onderlinge samenhang
- Weinig diepgang (achterliggende oorzaken en complexe risico’s)
- Lastig met psychosociale risico’s
,Risiconormen en technische specificaties
Voordelen:
- Op (natuur) wetenschap gebaseerde kennis
- Diepgang
Risico’s
- Nadruk ligt op techniek, minder op de context
- Risico’s zijn niet integraal in beeld, pas op voor fragmentatie
Benchmarking
Voordelen:
- Snelheid
- Rechtvaardiging maatregelen
- Verzekerbaarheid risico’s
- Compliance
Risico’s:
- ETect gestuurd, statistische waarden
- Risico’s zijn globaal in beeld, pas op voor generalisatie
Risicobeheersing
Risicomodellen:
1. Vlinderdasmodel
2. Gatenkaasmodel
3. Visgraatmodel
Belangrijke vragen:
- Wat kan er misgaan, waar en wanneer?
- Hoe kan dat misgaan, in welke samenhang van gebeurtenissen?
- Wie kan de risico’s beïnvloeden en wat is daarvoor nodig?
Vlinderdasmodel (bow tie)
à scenariodenken. Grafische weergave laat in een oogopslag zien waar knelpunten zitten bij de beheersing van de risico’s
Links: preventief (ookwel gatenkaasmodel) (gevaar)
Rechts: regressief (gevolg)
Midden: gebeurtenis/ongeluk
Lines of defense: preventieve maatregelen (links) en bestrijdingsmaatregelen (rechts)
1. Topmanagement (doelstellingen)
2. Middelmanagement (aansturing, toezicht)
3. Werkvloer (gedrag)
4. Techniek (normale functie) (kritische gebeurtenis/RI&E)
5. Techniek (veiligheidsfunctie)
6. Werkvloer (ingrijpen bij incidenten)
7. Middelmanagement (evaluatie en bijsturing na incidenten en ongevallen) (PDCA)
, Gatenkaasmodel
à Verklaard hoe er ongelukken in een organisatie ontstaan.
Vier niveaus van falen:
1. Invloed organisatie: trainingen, instructies
2. Onveilige supervisie: management bespreken,
3. Precondities onveilig handelen:
4. Onveilig handelen:
Actief falen:
à Onveilig gedrag. Kan te maken hebben met slordigheid, afleiding, vermoeidheid of concentratieverlies
- Direct en tijdelijk eTect
Latent falen:
à Fouten in technisch ontwerp, verkeerd management leidend tot overbelasting, tijdsdruk, onervaren personen
aannemen.
- Permanent karakter of jarenlang aanwezig zonder dat iemand het opmerkt (eerste 3 lagen)
- Niet toegeschreven aan onwetendheid, kwade opzet of luiheid van het personeel zelf.
Visgraatmodel
à Probleem of incident ontrafelen. Kan gebruikt worden voor probleemanalyse (definiëren probleemstelling en
doelstelling).
Oorzaken:
• Machines: oorzaken gelegen in het functioneren van machines of installaties.
• Methoden: oorzaken gelegen in de werkmethode, procedures.
• Mensen: oorzaken waaraan het menselijk handelen ten grondslag ligt.
• Materialen: oorzaken gelegen in gebruikte materialen, hulpstoTen of gereedschappen.
• Milieu: oorzaken gelegen in de omgeving zoals locatie, tijd, temperatuur, cultuur.
• Management: oorzaken gelegen in het management.
- De directe oorzaken op horizontale tertiaire lijn worden geplaatst
Voor wie is dat belangrijk:
Artikel 2, arbeidsomstandighedenwet:
a. Arbeid verricht binnen de exclusieve economische zone;
b. Verrichtingen van leerlingen en studenten in onderwijsinrichtingen of gedeelten daarvan, open ruimten daaronder
begrepen, die vergelijkbaar zijn met arbeid in de beroepspraktijk; (praktijklessen op school)
c. Arbeid die geheel of ten dele buiten Nederland wordt verricht door personen, werkzaam aan boord van
zeeschepen die op grond van Nederlandse rechtsregels gerechtigd zijn de Nederlandse vlag te voeren;
d. Arbeid die voor een in Nederland gevestigde werkgever geheel of ten dele buiten Nederland wordt verricht door
personen, werkzaam aan boord van luchtvaartuigen.
Risico’s in de zorg
- Fysieke belasting
- Stress, burn-out, bore-out en depressie
- Agressie, geweld, intimidatie
- Chemische-, biologische- en radiologische agentia
- Vallen en uitglijden
- Prikincidenten
Risicobeoordelingsmethodieken
1. Risicoperceptie op de werkvloer
2. Relative ranking (kinnet & wiruth)
3. Risiconormen en technische specificaties
4. Benchmarking
Risicoperceptie op de werkvloer
Voordelen:
- Dialoog bij analyse
- Draagvlak bij maatregelen (preventie)
- Alertheid bij crisis (gedrag)
Risico’s
- Risicopercepties en risico-aanvaardingen gebaseerd op persoonlijke gezamenlijke overtuigingen en waarden
Relative ranking (kinnet & wiruth)
Voordelen:
- Eenduidige systematiek
- Vergelijkbaarheid
- Basis voor plan van aanpak
- Kans en eTect in samenhang beoordeeld
Risico’s:
- Inschatting (inter) persoonlijk
- Getallen kunnen een sterk gewicht krijgen:
o Zonder gezamenlijke context
o Zonder onderlinge samenhang
- Weinig diepgang (achterliggende oorzaken en complexe risico’s)
- Lastig met psychosociale risico’s
,Risiconormen en technische specificaties
Voordelen:
- Op (natuur) wetenschap gebaseerde kennis
- Diepgang
Risico’s
- Nadruk ligt op techniek, minder op de context
- Risico’s zijn niet integraal in beeld, pas op voor fragmentatie
Benchmarking
Voordelen:
- Snelheid
- Rechtvaardiging maatregelen
- Verzekerbaarheid risico’s
- Compliance
Risico’s:
- ETect gestuurd, statistische waarden
- Risico’s zijn globaal in beeld, pas op voor generalisatie
Risicobeheersing
Risicomodellen:
1. Vlinderdasmodel
2. Gatenkaasmodel
3. Visgraatmodel
Belangrijke vragen:
- Wat kan er misgaan, waar en wanneer?
- Hoe kan dat misgaan, in welke samenhang van gebeurtenissen?
- Wie kan de risico’s beïnvloeden en wat is daarvoor nodig?
Vlinderdasmodel (bow tie)
à scenariodenken. Grafische weergave laat in een oogopslag zien waar knelpunten zitten bij de beheersing van de risico’s
Links: preventief (ookwel gatenkaasmodel) (gevaar)
Rechts: regressief (gevolg)
Midden: gebeurtenis/ongeluk
Lines of defense: preventieve maatregelen (links) en bestrijdingsmaatregelen (rechts)
1. Topmanagement (doelstellingen)
2. Middelmanagement (aansturing, toezicht)
3. Werkvloer (gedrag)
4. Techniek (normale functie) (kritische gebeurtenis/RI&E)
5. Techniek (veiligheidsfunctie)
6. Werkvloer (ingrijpen bij incidenten)
7. Middelmanagement (evaluatie en bijsturing na incidenten en ongevallen) (PDCA)
, Gatenkaasmodel
à Verklaard hoe er ongelukken in een organisatie ontstaan.
Vier niveaus van falen:
1. Invloed organisatie: trainingen, instructies
2. Onveilige supervisie: management bespreken,
3. Precondities onveilig handelen:
4. Onveilig handelen:
Actief falen:
à Onveilig gedrag. Kan te maken hebben met slordigheid, afleiding, vermoeidheid of concentratieverlies
- Direct en tijdelijk eTect
Latent falen:
à Fouten in technisch ontwerp, verkeerd management leidend tot overbelasting, tijdsdruk, onervaren personen
aannemen.
- Permanent karakter of jarenlang aanwezig zonder dat iemand het opmerkt (eerste 3 lagen)
- Niet toegeschreven aan onwetendheid, kwade opzet of luiheid van het personeel zelf.
Visgraatmodel
à Probleem of incident ontrafelen. Kan gebruikt worden voor probleemanalyse (definiëren probleemstelling en
doelstelling).
Oorzaken:
• Machines: oorzaken gelegen in het functioneren van machines of installaties.
• Methoden: oorzaken gelegen in de werkmethode, procedures.
• Mensen: oorzaken waaraan het menselijk handelen ten grondslag ligt.
• Materialen: oorzaken gelegen in gebruikte materialen, hulpstoTen of gereedschappen.
• Milieu: oorzaken gelegen in de omgeving zoals locatie, tijd, temperatuur, cultuur.
• Management: oorzaken gelegen in het management.
- De directe oorzaken op horizontale tertiaire lijn worden geplaatst
