A) Introduction
De Romantiek is een stroming die rond 1750 ontstaat in Duitsland en Engeland.
Rond 1800 word deze stroming belangrijk in Frankrijk. Het zet zich af tegen de
strenge regels van het classicisme en het gevoel en de verbeelding staan voorop.
Ook gaat men niet meer uit van het menselijke verstand maar vooral van het
gevoel en de verbeelding.
Tussen 1789 en 1799 was er sprake van een revolutionaire periode in Frankrijk.
In 1799 pleegt Napoléon Bonaparte een staatsgreep en sticht een keizerrijk.
Napoléon verovert een aantal gebieden en hij is erg populair, ondanks dat hij zich
gedraagt als een dictator. Uiteindelijk wordt Napoléon in 1815 verbannen naar
Sint Helena na zijn nederlaag in Waterloo.
Frankrijk verandert in deze periode van een agrarische naar een industriële
samenleving en de stoommachine wordt uitgevonden wat het begin is van de
industriële revolutie. Er kan meer geproduceerd worden en producten kunnen
sneller vervoerd worden, maar er zijn ook nadelen. Arbeiders moeten namelijk in
slechte omstandigheden werken voor lage salarissen en er zijn veel nieuwe
inwoners, waardoor er niet genoeg huizen zijn en de arbeiders in slechte,
goedkope huizen moeten wonen.
Door deze negatieve gevolgen en de mislukte idealen van de Franse Revolutie
kwam er een gevoel van onvrede: le mal du siècle (het verdriet van de eeuw). Dit
heeft grote invloed gehad op de literatuur. Aan de ene kant waren er schrijvers
die de misstanden in de maatschappij betrekken in hun werk (sociale roman),
bijvoorbeeld Victor Hugo. Aan de andere kant wilden de romantici vluchten uit
het hier en nu waardoor er belangstelling ontstaat voor het verleden (historische
roman), verre landen (exotisme) en het bovennatuurlijke (fantastische novelle).
In de Romantiek staat het individu met zijn persoonlijke gevoelens centraal,
oftewel ‘le culte de moi’. Dit is in tegenstelling tot de Verlichting, daarin stond het
verstand centraal. Auteurs schrijven in de Romantiek vanuit hun individuele
beleving, de ik-persoon waardoor het dagboek en de autobiografsche roman
ontstaan. In de poëzie wordt de ik-persoon gebruikt om persoonlijke gevoelens te
uiten, wat lyriek heet. De natuur is een van de grootste inspiratiebronnen voor de
romanticus, hij voelt zich namelijk niet op zijn gemak in de geïndustrialiseerde
wereld. De natuur symboliseert vrijheid, puurheid en vrede.
B) La poésie lyrique
Romantische schrijvers geven hun voorkeur aan lyrische poëzie omdat ze hier
goed hun persoonlijke gevoelens kunnen uiten. De liefde is een van de
belangrijkste thema’s, met name de onmogelijke of tragische liefde. In de
lyrische poëzie wordt vaak gebruik gemaakt van metaforen uit de natuur.
C) Le roman social
De sociale roman zijn spannende boeken voor een groot publiek waarin de
problemen van het gewone volk centraal staan. De schrijver hoopt het
medelijden van de lezer op te wekken om ze aan te zetten tot verandering. Victor
Hugo (1802-1855) was bijvoorbeeld een schrijver van sociale romans, hij schreef
namelijk ‘Les Misérables’. Hij wilde de misère van het volk beschrijven en een
analyse geven van de sociale en politieke oorzaken. Bij ‘Les Misérables’
herkennen veel mensen zich ook in de problemen die beschreven worden.