arbeidsrecht
status Done
vooruitgang 15/20
examen @June 20, 2023
Hoofdstuk 1
Inleiding
1. Wat is arbeidsrecht?
sociale wetgeving:
→ sociale wetgeving omvat
- arbeidsrecht
- sociale zekerheidsrecht
→ het doel van sociale wetgeving:
- arbeidsrecht: bescherming bieden tegen werkgever
arbeidsrecht 1
, - sociale zekerheidsrecht: menswaardig bestaan verzekeren
(werkloosheidsuitkering, pensioenen, …)
het samenscholingsverbod:
→ 1795: samenscholingsverbod!!
- vereniging van arbeiders was verboden
- DUS verbod op vakbonden + stakingen
- het strafwetboek koppelde hier dan ook een sanctie aan in Art. 415 Sw.
(gevangenisstraf)
→ 1866:
- afschaffing coalitieverbod en afschaffing van Art. 415 Sw.
- MAAR stakingen waren nog steeds strafbaar
→ 1921:
- vrijheid van vereniging
- DUS stakingen niet langer strafbaar
het arbeidsrecht is niet relevant voor alle statuten:
→ wij focussen ons op het werknemersstatuut
→ je hebt verschillende soorten statuten:
- werknemers ⇒ arbeidsrecht
- zelfstandigen ⇒ burgerlijk recht + ondernemingsrecht
- ambtenaar ⇒ administratief recht
2. Bronnen van het arbeidsrecht
1. internationale rechtsbronnen
bilaterale verdragen = België met een ander land
multilaterale verdragen = België met andere landen (meer dan 2)
→ de internationale arbeidsorganisatie (= I.A.O.)
- houdt conventies die een belangrijke invloed hebben op het Belgisch
arbeidsrecht
arbeidsrecht 2
, - drieledig overleg: werknemers, werkgevers en regeringen van 187 lidstaten
- in het Engels ⇒ International Labour Organization (= ILO)
→ de Raad van Europa
- EVRM bespreekt ook zaken over arbeid
- Europees Sociaal Handvest (= ESH) omvat een aantal BINDENDE
fundamentele sociale rechten
primaire EU-verdragen:
→ Verdrag betreffende de EU (= VEU)
→ Verdrag betreffende de werking van de EU (= VWEU)
→ Handvest van de grondrechten van de EU
secundair EU-recht:
→ verordening: kan direct worden uitgevoerd
→ richtlijn: moet nog omgezet worden in nationaal recht
2. nationale rechtsbronnen
uit de grondwet:
→ Art. 23 Gw. ⇒ recht op arbeid en recht op sociale zekerheid
→ Art. 27 Gw. ⇒ recht op vereniging
sociale rechtsbronnen:
→ wetten en decreten
→ koninklijke besluiten
→ ministeriële besluiten
→ rechtspraak en rechtsleer
→ collectieve arbeidsovereenkomsten (= CAO’s)
- dit zijn overeenkomsten tussen werkgeversorganisaties en
werknemersorganisaties omtrent een bepaald thema
- interprofessioneel vlak
° op nationaal gebied afgesloten
arbeidsrecht 3
, ° is van toepassing op de werkgevers en werknemers in België
° worden afgesloten in de nationale arbeidsraad
- sectoraal vlak = paritair vlak
° enkel van toepassing binnen het comité
° worden afgesloten in een paritair (sub)comité
- ondernemingsvlak
° deze worden afgesloten in de ondernemingsraad
° enkel van toepassing op de werknemers en werkgevers binnen die
specifieke onderneming
→ gebruik
- ongeschreven regel die zodanig erkend wordt binnen de onderneming dat ze
voor geschreven wordt gehouden
- bv. vrouw wordt ontslaan omdat ze 2 bananen had gestolen MAAR
werknemers mogen fruit meenemen van werk om voedselverspilling tegen te gaan ⇒
regel die werknemers naleven als ze al lang werken
hiërarchie van de rechtsbronnen ⇒ Art. 51 CAO-wet
→ een lagere norm mag slechts afwijken van een hogere norm als hij hiermee niet
strijdig is of de rechten van de werknemer vermindert of de plichten verzwaart
Hoofdstuk 2
Algemene bepalingen van de
Arbeidsovereenkomstenwet
Begrip
arbeidsovereenkomsten kunnen zowel schriftelijk als mondeling zijn
bij een mondelinge overeenkomst is er wel een gebrek aan bewijs
verjaringstermijn = 1 jaar na het einde van de arbeidsovereenkomst (= AO)
er zijn 4 essentiële bestanddelen bij een AO:
arbeidsrecht 4