Sociaal emotionele ontwikkelingsmodel – Fase 4
Overzicht
Fase 4: 1ste identificatiefase
0/ Kernbegrippen
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
De anderen
Initiatiefname
Fantasie
Angsten
2/ adaptief / maladaptief / pathologisch
Dynamiek verstoring Ego-structurering (identificatie)
3/ anders kijken naar …
Liegen
Anderen de schuld geven
Deelname weigeren
Gevoelens van ontoereikendheid
Conflicthantering 3. Reason Zelfvertrouwen (F4)
4/ de draad is een afstandsbediening Ik (F3)
In regels
Relatie (F2)
Naar anderen 2. Relate
In omgeving 1. Regulate Balans (F1)
5/ Van inzicht tot ondersteuning - VINO
4/ Eerste identificatiefase
Kernbegrippen
o 1ste identificatiefase
o Initiatief vs. geremdheid
o Kleuter
o 3 jaar tot 7 jaar
o Initiatief nemen vs. schaamte
o Faalangst, onredelijke angsten
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
Terwijl het ‘ik’ zich aan het onderscheiden is van de ander, groeit initiatiefname
o In omgang met anderen
o In activiteiten
Regels, waarden en normen zijn nog niet geïnternaliseerd. Kind/cliënt is nog sterk afhankelijk van
volwassenen om zich naar de regels en normen te gedragen.
Pagina 1 van 15
, De anderen
F3: ‘individuatie’ = ‘ik-wording’
F4: ‘identificatie’ = zich spiegelen aan belangrijke anderen, als rolmodel.
Belangrijke andere kunnen ouders zijn, maar ook helden, idolen, fictieve personen e.a.
Geremdheid
Kind/cliënt op dit niveau voelt zich almachtig !
Tenzij een geschaad zelfvertrouwen, wat tot ‘ongezonde geremdheid’ kan leiden.
Ongeremd de wereld tegemoet treden levert op termijn schade op voor zichzelf én voor de relatie met
de wereld. Er bestaat dus ook een ‘Gezonde geremdheid’
‘Waarom’?
Contact met volwassenen gebeurt via taal (afstand) en spel
Taal: de ‘waarom’ vragen
o Soms om een antwoord te krijgen op nieuwsgierigheid = inhoud
o Soms een manier om contact gaande te houden
Reactie waarmee contact wèl wordt verdergezet belangrijker dan puur inhoudelijk antwoord
Angst
o Bang zijn voor het falen bij opdrachten
o Bang zijn voor het verlies van de identificatiepersoon
o Bang zijn voor ‘de gekste’ dingen
• Monster onder het bed
• Smelten in de regen
• Door afvoerputje bas worden meegesleurd
• …
Angst centreert zich in deze fase vooral rond niet-aanvaard worden, of niet-gewaardeerd worden door
belangrijke anderen.
De geremdheid als tegenpool van initiatief kan zich vertalen in faalangst
Fantasie
Werkelijkheid en fantasie lopen nog door mekaar.
Bv. denkbeeldige vriendjes
o Kind kan fantasie en realiteit nog niet goed van elkaar scheiden
o Fantasie is ook een buffer voor complexe werkelijkheid dat kind nog niet
Snapt
Aankan
bang voor is …
Pagina 2 van 15
Overzicht
Fase 4: 1ste identificatiefase
0/ Kernbegrippen
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
De anderen
Initiatiefname
Fantasie
Angsten
2/ adaptief / maladaptief / pathologisch
Dynamiek verstoring Ego-structurering (identificatie)
3/ anders kijken naar …
Liegen
Anderen de schuld geven
Deelname weigeren
Gevoelens van ontoereikendheid
Conflicthantering 3. Reason Zelfvertrouwen (F4)
4/ de draad is een afstandsbediening Ik (F3)
In regels
Relatie (F2)
Naar anderen 2. Relate
In omgeving 1. Regulate Balans (F1)
5/ Van inzicht tot ondersteuning - VINO
4/ Eerste identificatiefase
Kernbegrippen
o 1ste identificatiefase
o Initiatief vs. geremdheid
o Kleuter
o 3 jaar tot 7 jaar
o Initiatief nemen vs. schaamte
o Faalangst, onredelijke angsten
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
Terwijl het ‘ik’ zich aan het onderscheiden is van de ander, groeit initiatiefname
o In omgang met anderen
o In activiteiten
Regels, waarden en normen zijn nog niet geïnternaliseerd. Kind/cliënt is nog sterk afhankelijk van
volwassenen om zich naar de regels en normen te gedragen.
Pagina 1 van 15
, De anderen
F3: ‘individuatie’ = ‘ik-wording’
F4: ‘identificatie’ = zich spiegelen aan belangrijke anderen, als rolmodel.
Belangrijke andere kunnen ouders zijn, maar ook helden, idolen, fictieve personen e.a.
Geremdheid
Kind/cliënt op dit niveau voelt zich almachtig !
Tenzij een geschaad zelfvertrouwen, wat tot ‘ongezonde geremdheid’ kan leiden.
Ongeremd de wereld tegemoet treden levert op termijn schade op voor zichzelf én voor de relatie met
de wereld. Er bestaat dus ook een ‘Gezonde geremdheid’
‘Waarom’?
Contact met volwassenen gebeurt via taal (afstand) en spel
Taal: de ‘waarom’ vragen
o Soms om een antwoord te krijgen op nieuwsgierigheid = inhoud
o Soms een manier om contact gaande te houden
Reactie waarmee contact wèl wordt verdergezet belangrijker dan puur inhoudelijk antwoord
Angst
o Bang zijn voor het falen bij opdrachten
o Bang zijn voor het verlies van de identificatiepersoon
o Bang zijn voor ‘de gekste’ dingen
• Monster onder het bed
• Smelten in de regen
• Door afvoerputje bas worden meegesleurd
• …
Angst centreert zich in deze fase vooral rond niet-aanvaard worden, of niet-gewaardeerd worden door
belangrijke anderen.
De geremdheid als tegenpool van initiatief kan zich vertalen in faalangst
Fantasie
Werkelijkheid en fantasie lopen nog door mekaar.
Bv. denkbeeldige vriendjes
o Kind kan fantasie en realiteit nog niet goed van elkaar scheiden
o Fantasie is ook een buffer voor complexe werkelijkheid dat kind nog niet
Snapt
Aankan
bang voor is …
Pagina 2 van 15
