Sociaal emotionele ontwikkelingsmodel – Fase 5
Overzicht
Fase 5: Realiteitsbewustwordingsfase
0/ Kernbegrippen
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
Sociale angsten
Sociale regels
Spel
2/ adaptief / maladaptief / pathologisch
3/ De draad
De contextuele draad: denken over jezelf en anderen
Reflectievermogen
4/ van ondersteuning naar inschatting – VINO
Vaardigheden
5/ Emotionele ontwikkeling … een allesverklarend model?
5/ Realiteitsbewustwordingsfase
Kernbegrippen
o Realiteitsbewustwordingsfase
o Zelfvertrouwen vs. Minderwaardigheid
o Kind
o 7 jaar tot 12 jaar
o Sociale angsten
o Abstract denken
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
De wereld wordt groter
Vanuit een voldoende eigenwaardegevoel (F4) kan de persoon nu zijn wereld verruimen.
o Zowel in verbinding met ‘gelijken’ (vriendschappen)
o Als openstaan voor een ruimere omgeving
Ik word groter
Dankzij die eigenwaarde kan de persoon nu ook beter tegen een stootje
o Teleurstellingen worden gemakkelijker verwerkt en verdragen
o De frustratietolerantie is toegenomen
Toegenomen frustratietolerantie draagt bij tot een immens leervermogen.
Pagina 1 van 9
, Sociale angsten
Dit leervermogen kan bij gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen ernstig belemmerd worden.
Sociale angsten komen in deze fase heel vaak voor, en vertaling zich vaak in
o Lichamelijke klachten
o In gedrag
o Slaapproblemen
o Verminderde eetlust
Sociale regels
De sociale regels zijn grotendeels bekend en worden eigen gemaakt
o Er is een groeiende geïnternaliseerde geweten
o Nuance ontbreekt nog (zwart/wit, goed/slecht, eerlijk/oneerlijk)
Daardoor is de persoon nog gevoelig voor feedback
Er is risico op zelfverwijt
o ‘Ik ben dom’
o ‘Ik kan het toch niet’
o Agressie is in steeds hoger mate gecontroleerd (i.p.v. impulsief)
Spelen
Fantasiespelletjes maken plaats voor …
o Het imiteren van de werkelijkheid
o Het creëren “
o Produceren “
o Grote interesse in techniek
o Grote interesse om de materiële wereld te beheersen
Speelgoed is hier vaak op gericht
o Microscopen
o Elektriciteitsbouwdozen
Er wordt geleerd, geruild, samengewerkt, samengespeeld.
Ruilen ≠ verzamelwoede, = sociale bezigheid (bv. pokemonkaarten)
De wereld speelt zich steeds meer buitenshuis af.
o Anderen krijgen een plaats als ‘belangrijke andere’
o bv. leerkracht, de sporttrainer, …
Taalgebruik kenmerkt zich door realiteitszin
Tegen het einde van deze fase komt het denken los van het concrete en ontstaat er de mogelijkheid tot
abstracter logisch denken.
Aanvullende nota’s
Eigen rol en plaats in de omgeving > eigen rol ! niet steeds in verbinding met anderen (ouders, OPB). Introspectie
en reflectie : op eenvoudig niveau!
Conformisme > ‘overdragen’ = conflictjes op speelplaats
Pagina 2 van 9
Overzicht
Fase 5: Realiteitsbewustwordingsfase
0/ Kernbegrippen
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
Sociale angsten
Sociale regels
Spel
2/ adaptief / maladaptief / pathologisch
3/ De draad
De contextuele draad: denken over jezelf en anderen
Reflectievermogen
4/ van ondersteuning naar inschatting – VINO
Vaardigheden
5/ Emotionele ontwikkeling … een allesverklarend model?
5/ Realiteitsbewustwordingsfase
Kernbegrippen
o Realiteitsbewustwordingsfase
o Zelfvertrouwen vs. Minderwaardigheid
o Kind
o 7 jaar tot 12 jaar
o Sociale angsten
o Abstract denken
1/ Basale emotionele behoeften en ontwikkelingstaken
De wereld wordt groter
Vanuit een voldoende eigenwaardegevoel (F4) kan de persoon nu zijn wereld verruimen.
o Zowel in verbinding met ‘gelijken’ (vriendschappen)
o Als openstaan voor een ruimere omgeving
Ik word groter
Dankzij die eigenwaarde kan de persoon nu ook beter tegen een stootje
o Teleurstellingen worden gemakkelijker verwerkt en verdragen
o De frustratietolerantie is toegenomen
Toegenomen frustratietolerantie draagt bij tot een immens leervermogen.
Pagina 1 van 9
, Sociale angsten
Dit leervermogen kan bij gebrek aan eigenwaarde en zelfvertrouwen ernstig belemmerd worden.
Sociale angsten komen in deze fase heel vaak voor, en vertaling zich vaak in
o Lichamelijke klachten
o In gedrag
o Slaapproblemen
o Verminderde eetlust
Sociale regels
De sociale regels zijn grotendeels bekend en worden eigen gemaakt
o Er is een groeiende geïnternaliseerde geweten
o Nuance ontbreekt nog (zwart/wit, goed/slecht, eerlijk/oneerlijk)
Daardoor is de persoon nog gevoelig voor feedback
Er is risico op zelfverwijt
o ‘Ik ben dom’
o ‘Ik kan het toch niet’
o Agressie is in steeds hoger mate gecontroleerd (i.p.v. impulsief)
Spelen
Fantasiespelletjes maken plaats voor …
o Het imiteren van de werkelijkheid
o Het creëren “
o Produceren “
o Grote interesse in techniek
o Grote interesse om de materiële wereld te beheersen
Speelgoed is hier vaak op gericht
o Microscopen
o Elektriciteitsbouwdozen
Er wordt geleerd, geruild, samengewerkt, samengespeeld.
Ruilen ≠ verzamelwoede, = sociale bezigheid (bv. pokemonkaarten)
De wereld speelt zich steeds meer buitenshuis af.
o Anderen krijgen een plaats als ‘belangrijke andere’
o bv. leerkracht, de sporttrainer, …
Taalgebruik kenmerkt zich door realiteitszin
Tegen het einde van deze fase komt het denken los van het concrete en ontstaat er de mogelijkheid tot
abstracter logisch denken.
Aanvullende nota’s
Eigen rol en plaats in de omgeving > eigen rol ! niet steeds in verbinding met anderen (ouders, OPB). Introspectie
en reflectie : op eenvoudig niveau!
Conformisme > ‘overdragen’ = conflictjes op speelplaats
Pagina 2 van 9
