Samenvatting GGZ - LPC: Casemanagement en eerstelijnszorg

CASEMANAGEMENT EN
EERSTELIJNSZORG
Casemanagement als begrip
Inleiding
De behoefte aan casemanagement komt voort uit de volgende maatschappelijke
ontwikkelingen:
 Extramuralisering van complexe zorg
o De zorg gaat vanuit ziekenhuis naar de 1 ste lijn.
 Toename van chronische zieken: vergrijzing, co- en multimorbiditeit.
 Een versnipperd zorgaanbod
 Verminderde kracht van het eigen netwerk: er zijn minder mantelzorgers
die kunnen bijspringen.
Verschillende termen voor casemanagement
 Zorgbemiddelaar, Overlegcoördinator, Zorgcoördinator, Referentiepersoon
enz.
o Ze worden ingezet bij diverse aandoeningen en zorgsituaties.
o Er is geen sprake van een beste manier van casemanagement.

Begripsomschrijving: casemanagement
= het beheer en de coördinatie van alle medische, paramedische, psychologische
welzijnszorgen die nodig zijn om aan de behoeften en wensen van mensen met
een chronische aandoening te voldoen.
 We onderscheiden 4 essentiële taken
o Beoordeling van geïndividualiseerde behoeften.
o Het plannen van de dienstverlening i.f.v. het resultaat van de
beoordeling
o Zorgcoördinatie waarbij patiënt centraal staat.
o Herevaluatie van de zorgnood en aanpassing van de
zorgcoördinatie.

Basiselementen van casemanagement
Casemanagement is …
 Een meerwaarde voor de zorgvrager
o Zorgvraag en behoefte van de patiënt en omgeving staan centraal.
o Biedt continuïteit voor de patiënt en zijn netwerk.
 Een plus op reeds bestaande hulpverlening.
o Geen oplossing voor tekortschieten van bestaande zorg.

Het wordt aangeboden dichtbij de eigen leefomgeving en de zorg thuis. De
uitwerking en vormgeving hangt af van de doelgroep …
 Een cliënt met een vorm van dementie met een sterk verminderde
regiefunctie zal behoefte hebben aan casemanagement door een
casemanager met specifieke kennis van dementie.

, Andere elementen
 Casefinding – bemoeizorg – zorgtoeleiding
 Functioneren als (eerste) aanspreekpunt
 Uitvoeren van zorgdiagnostiek en het opstellen van een behandelplan
 Monitoring
o In stand houden van organisatorische aspecten van
casemanagement, bv. procedures, protocollen, afspraken,
communicatie enz.
 Evaluatie en bijstellen van het zorgenplan
 belangenbehartiging

Effectiviteit van casemanagement
Er is een positieve impact van casemanagement op tevredenheid,
zorguitkomsten en het gebruik van zorg omtrent intensieve modellen van
casemanagement.
Gevolgen
 Het leidt tot besparingen, maar over een langere tijd.
 Het vermindert psychologische stress, patiënten en zorgverleners voelen
zich er zekerder door.
Voorbeelden
 Casemanagement bij psychische problematiek: bv. langdurige verslaving
 Casemanagement bij dementie
o Waardering van mantelzorgers en professionals van
casemanagement is hoog, ongeacht organisatievorm en
startmoment.
o Mantelzorgers zijn beter geïnformeerd over zorg- en
ondersteuningsmogelijkheden en ziekteverschijnselen.
o Ze kunnen beter omgaan met gevoelens en gedragingen die
dementie met zich meebrengt, zoals tegenwerking, angst, boosheid
en verwardheid.
Conclusie
Casemanagement zou veelbelovend zijn bij personen die heel veel zorg vragen
en frequent beroep doen op de gezondheidszorg, met complexe noden.

Randvoorwaarden
Organisatorische randvoorwaarden
= noodzakelijk, anders is casemanagement niet mogelijk.
 De werkwijze (protocollen), communicatie en afstemming moet
doorgesproken zijn tussen alle relevante partners.
 Onderlinge taakverdeling en verantwoordelijkheden moeten vastliggen.
o Het mag geen vrijblijvende bijdrage zijn.
o Alle relevante organisaties moeten zich engageren.
 De bereikbaarheid moeten duidelijk zijn.
 Er moet een ondersteunende infrastructuur en ICT zijn