ANGSTSTOORNISSEN EN OCS
Angststoornissen
Inleiding
Angst is één van de 5 basisemoties
Functies
o Alarmsignaal: waarschuwend voor dreigend gevaar of onheil
o Reactie op een angstopwekkende prikkel
Effect
o Belemmerend op het denken en handelen
o Afweerreactie die verschilt van persoon tot persoon
Sociaal acceptabel gedrag.
Reactie kan hinderlijk zijn voor zichzelf of zijn omgeving.
Niet normaal kunnen functioneren door angst (=
angststoornis).
Angststoornissen komen in het algemeen meer voor bij vrouwen dan bij mannen.
Meest tussen 25 en 24 jaar, naast ouderen
Vaak in combinatie met depressie en verslavingsproblematiek
Spontane genezing bij 25%; goede vooruitzichten bij adequate
behandeling
Zeer frequente aandoening: 15% van de bevolking
Kenmerkende symptomen
Deze symptomen uiten zich op verschillende domeinen, namelijk: fysiek,
gedragsmatig en cognitief.
Paniekstoornis
= herhaalde, onverwachte paniekaanvallen. Get gaat om een intense
angstreactie vergezeld van sterke lichamelijke component (bonkend hart, snelle
ademhaling, zwarte transpiratie, zwakte of duizeligheid).
Kenmerken
Paniekaanval: hierbij ervaar je …
o Gevoelens van gevaar en drang om te vluchten
o Gevoel controle te verliezen of dood te gaan
sterkere lichamelijke component dan andere angststoornissen: groot
bewustzijn van wijzigende hartslag.
Verloop
o Plots en spontaan verloop zonder waarschuwingen of aanleiding
o Bereikt een piek na 10-15 minuten
, o Duurt meestal 30-45 minuten: kan ook urenlang aanhouden
Diagnose
Er moet sprake zijn van terugkerende paniekaanvallen met een onverwachts
begin, niet uitgelokt door situaties of objecten.
Paniek kan na verloop van tijd geassocieerd worden met bepaalde situaties
en wordt als heel erg ervaren
o Gevoel van machteloosheid
o Lokt een flight of freeze-reactie uit
o Vastklampend gedrag
o Agorafobie: risico op vermijdingsgedrag
Geïsoleerde paniekaanvallen bestaan ook
Belangrijke diagnostische criteria
o Aanhoudende angst voor een aanval en de gevolgen ervan
o Duidelijke maladaptieve veranderingen: bv. activiteiten beperken of
vermijden
Oorzaken
Overheersende visie
= combinatie van cognitieve factoren (bv. angstgevoeligheid) en biologische
factoren (bv. GABA en serotonine).
Vanuit deze aanleg worden kleine veranderingen in lichamelijke sensaties ten
onrechte toegeschreven aan ernstige onderliggende oorzaken.
Deze perceptie roept angst op
o Activeert sympathisch zenuwstelsel (stresshormonen)
o Lichamelijke sensaties worden versterkt
o Interpretatie als bewijs van naderende paniekaanval
o Snelle vicieuze cirkel
Behandeling (zie psychofarmacologie)
Medicatie
Cognitieve gedragstherapie
Gegeneraliseerde angststoornis
= buitensporige angst en bezorgdheid die zich niet beperkt tot één object,
situatie of activiteit.
Kenmerken
Centrale kenmerken
o Buitensporige angst die moeilijk te bedwingen is
o Zich ‘chronisch’ zorgen maken, levenslang
o Over diverse aspecten: gezondheid, financiën, relaties
o Vaak over kleine dagelijkse zaken, bv. het verkeer
o Grote nood aan geruststelling
Lichamelijke symptomen
o Rusteloosheid, schrik en hoge spierspanning
Ontstaat tussen adolescentie en 25ste levensjaar
Angststoornissen
Inleiding
Angst is één van de 5 basisemoties
Functies
o Alarmsignaal: waarschuwend voor dreigend gevaar of onheil
o Reactie op een angstopwekkende prikkel
Effect
o Belemmerend op het denken en handelen
o Afweerreactie die verschilt van persoon tot persoon
Sociaal acceptabel gedrag.
Reactie kan hinderlijk zijn voor zichzelf of zijn omgeving.
Niet normaal kunnen functioneren door angst (=
angststoornis).
Angststoornissen komen in het algemeen meer voor bij vrouwen dan bij mannen.
Meest tussen 25 en 24 jaar, naast ouderen
Vaak in combinatie met depressie en verslavingsproblematiek
Spontane genezing bij 25%; goede vooruitzichten bij adequate
behandeling
Zeer frequente aandoening: 15% van de bevolking
Kenmerkende symptomen
Deze symptomen uiten zich op verschillende domeinen, namelijk: fysiek,
gedragsmatig en cognitief.
Paniekstoornis
= herhaalde, onverwachte paniekaanvallen. Get gaat om een intense
angstreactie vergezeld van sterke lichamelijke component (bonkend hart, snelle
ademhaling, zwarte transpiratie, zwakte of duizeligheid).
Kenmerken
Paniekaanval: hierbij ervaar je …
o Gevoelens van gevaar en drang om te vluchten
o Gevoel controle te verliezen of dood te gaan
sterkere lichamelijke component dan andere angststoornissen: groot
bewustzijn van wijzigende hartslag.
Verloop
o Plots en spontaan verloop zonder waarschuwingen of aanleiding
o Bereikt een piek na 10-15 minuten
, o Duurt meestal 30-45 minuten: kan ook urenlang aanhouden
Diagnose
Er moet sprake zijn van terugkerende paniekaanvallen met een onverwachts
begin, niet uitgelokt door situaties of objecten.
Paniek kan na verloop van tijd geassocieerd worden met bepaalde situaties
en wordt als heel erg ervaren
o Gevoel van machteloosheid
o Lokt een flight of freeze-reactie uit
o Vastklampend gedrag
o Agorafobie: risico op vermijdingsgedrag
Geïsoleerde paniekaanvallen bestaan ook
Belangrijke diagnostische criteria
o Aanhoudende angst voor een aanval en de gevolgen ervan
o Duidelijke maladaptieve veranderingen: bv. activiteiten beperken of
vermijden
Oorzaken
Overheersende visie
= combinatie van cognitieve factoren (bv. angstgevoeligheid) en biologische
factoren (bv. GABA en serotonine).
Vanuit deze aanleg worden kleine veranderingen in lichamelijke sensaties ten
onrechte toegeschreven aan ernstige onderliggende oorzaken.
Deze perceptie roept angst op
o Activeert sympathisch zenuwstelsel (stresshormonen)
o Lichamelijke sensaties worden versterkt
o Interpretatie als bewijs van naderende paniekaanval
o Snelle vicieuze cirkel
Behandeling (zie psychofarmacologie)
Medicatie
Cognitieve gedragstherapie
Gegeneraliseerde angststoornis
= buitensporige angst en bezorgdheid die zich niet beperkt tot één object,
situatie of activiteit.
Kenmerken
Centrale kenmerken
o Buitensporige angst die moeilijk te bedwingen is
o Zich ‘chronisch’ zorgen maken, levenslang
o Over diverse aspecten: gezondheid, financiën, relaties
o Vaak over kleine dagelijkse zaken, bv. het verkeer
o Grote nood aan geruststelling
Lichamelijke symptomen
o Rusteloosheid, schrik en hoge spierspanning
Ontstaat tussen adolescentie en 25ste levensjaar
