Inleiding: Autocoïden bij inflamma5e en allergie
- = endogene stoffen die belangrijke rol spelen in normale celhomeostase en pathofysiologische
processen als antwoord op weefselbeschadiging
- Lokale hormonen: kort halfleven => autocriene of paracriene effecten
- Belang bij ontstekingsprocessen en allergische reacAes
- Omvat:
→ NeurotransmiDers (histamine, serotonine, …)
→ PepAden (bradykinine, AngII, VIP, …)
→ Vetzuurderivaten (prostanoïden, PAF, …)
→ Anorganische moleculen (NO, …)
Eicosanoïden
- Prostaglandines (PGs), leukotriënen (LTs) en tromboxanen (TXs)
- Afgeleid van essenAële vz met 20 C-atomen en 3-5 dubbele bindingen
- Arachidonzuur (AA): belangrijkste precursor
→ Eicosanoïd
→ 20 C-atomen
→ Carboxylgroep aan uiteinde (zuur)
→ Vast aan lipiden van plasmamembraan (fosfolipiden dubbellaag)
§ Kan worden vrijgesteld: ester wordt gekliefd
§ Via fosfolipase A2 (PlA2) en DAG (in bloedplaatjes)
§ Biosynthese onder controle van diverse fysische, chemische en hormonale invloeden
die acAviteit van PLA2 en/of DAG rechtstreeks of onrechtstreeks (toename
intracellulaire [Ca]) beïnvloeden
→ Verdere omze`ng naar NSAIDs
→ Kan verschillende pathways uitgaan in cel:
§ Via enzym COX omgezet in prostanoïden (PG en thromboxane) à rol in acute
inflammaAe
Ø NSAIDs onderdrukken acute inflammaAe door remming COX! (EXAMEN)
§ Via lipoxygenase vorming leukotriënen à rol in chronische inflammaAe
COX
- Normale rol: fysiologische producAe PGs en thromboxane noodzakelijk voor normale funcAe organen
(COX aanwezig in veel weefsels)
- = endogene stoffen die belangrijke rol spelen in normale celhomeostase en pathofysiologische
processen als antwoord op weefselbeschadiging
- Lokale hormonen: kort halfleven => autocriene of paracriene effecten
- Belang bij ontstekingsprocessen en allergische reacAes
- Omvat:
→ NeurotransmiDers (histamine, serotonine, …)
→ PepAden (bradykinine, AngII, VIP, …)
→ Vetzuurderivaten (prostanoïden, PAF, …)
→ Anorganische moleculen (NO, …)
Eicosanoïden
- Prostaglandines (PGs), leukotriënen (LTs) en tromboxanen (TXs)
- Afgeleid van essenAële vz met 20 C-atomen en 3-5 dubbele bindingen
- Arachidonzuur (AA): belangrijkste precursor
→ Eicosanoïd
→ 20 C-atomen
→ Carboxylgroep aan uiteinde (zuur)
→ Vast aan lipiden van plasmamembraan (fosfolipiden dubbellaag)
§ Kan worden vrijgesteld: ester wordt gekliefd
§ Via fosfolipase A2 (PlA2) en DAG (in bloedplaatjes)
§ Biosynthese onder controle van diverse fysische, chemische en hormonale invloeden
die acAviteit van PLA2 en/of DAG rechtstreeks of onrechtstreeks (toename
intracellulaire [Ca]) beïnvloeden
→ Verdere omze`ng naar NSAIDs
→ Kan verschillende pathways uitgaan in cel:
§ Via enzym COX omgezet in prostanoïden (PG en thromboxane) à rol in acute
inflammaAe
Ø NSAIDs onderdrukken acute inflammaAe door remming COX! (EXAMEN)
§ Via lipoxygenase vorming leukotriënen à rol in chronische inflammaAe
COX
- Normale rol: fysiologische producAe PGs en thromboxane noodzakelijk voor normale funcAe organen
(COX aanwezig in veel weefsels)
