Hoofdstuk 4: Farmacotherapie van migraine
Inleiding
- Frequenter bij vrouwen
- Piekinciden4e: 20-50j à hormonaal verband
- 10-15% van popula4e
- Triade:
→ Hoofdpijn: zeer hevig, unilateraal, bonzend, toenemend bij beweging, enkele uren tot 2-3d
→ Autonome symptomen: misselijkheid, braken, fotofobie en fonofobie
→ Neurologische symptomen (oorsprong in CZS): sensorische, motorische (uitzonderlijk
halfzijdige verlamming) en/of (vooral) visuele stoornissen (aura: voorafgaand aan de
hoofdpijn, bij 10-30% van de pa4ënten)
- Oorzaak: niet goed gekend à algemeen aanvaard: neurovasculaire aandoening
→ Te maken met pijngevoelige structuren in hoofd, nl. BV en meningen (CZS zelf is ongevoelig)
à bezenuwd door n. trigeminus (V, sensorische bezenuwing gelaat, 3 takken)
→ Interac4e tussen intracraniële, extracerebrale BV en sensor-motorzenuwen rond deze BV
→ Ac4va4e zenuwuiteinden van 1e tak van n. trigeminus (ini4ële prikkel onbekend)
=> vrijzeWng krach4ge vaatverwijdende pro-inflammatoire mediatoren (PGs, NO, CGRP)
=> ongepaste vasodilata4e => pulsa4es => overma4ge prikkeling zenuwvezels
=> AP: pijnprikkel naar hersenstam => signaal doorgestuurd naar cortex: bewustwording van
de pijn (t.h.v. gyrus postcentralis)
§ Neuro-inflamma4e t.h.v. BV: ongewenste vasodilata4e door stoffen uit uiteinde van
zenuwvezels
§ CGRP: rol in ongewenste vasodilata4e + rol t.h.v. hersenstam in overdacht pijnprikkels
(AP van perifeer uit n. V en moet overgedragen worden naar hersenstam via
vrijstelling NT)
→ Link met misselijkheid en braken: pijnprikkels komen binnen in hersenstam à n. vagus ligt
daar in de buurt (gaat naar GI-stelsel) à associa4e met gastroprokine4cum, anders wordt
orale an4-migraine medica4e terug uitgebraakt
- Aangrijpingspunten voor behandeling:
→ Vasoconstric4e intracraniële, extracerebrale BV
→ Inhibi4e ac4va4e perivasculaire zenuwuiteinden die deze BV bezenuwen
→ Afzwakking prikkeloverdracht naar CZS
Behandeling acute aanval
- Stappenplan
→ Stap 1: milde tot ma4ge migraine à niet-specifieke an4-migraine therapie
§ Zuivere analge4ca
§ NSAIDs
→ Stap 2: ma4ge tot erns4ge migraine à specifieke an4-migraine therapie
§ Triptanen
§ “gepants” (CGRP-receptor antagonisten)
→ Stap 3: erns4ge recidiverende therapieresistente migraine
§ Combina4e tripranen-NSAID, NSAID-opioïd
§ Moederkooralkaloïde (ergotamine)
Inleiding
- Frequenter bij vrouwen
- Piekinciden4e: 20-50j à hormonaal verband
- 10-15% van popula4e
- Triade:
→ Hoofdpijn: zeer hevig, unilateraal, bonzend, toenemend bij beweging, enkele uren tot 2-3d
→ Autonome symptomen: misselijkheid, braken, fotofobie en fonofobie
→ Neurologische symptomen (oorsprong in CZS): sensorische, motorische (uitzonderlijk
halfzijdige verlamming) en/of (vooral) visuele stoornissen (aura: voorafgaand aan de
hoofdpijn, bij 10-30% van de pa4ënten)
- Oorzaak: niet goed gekend à algemeen aanvaard: neurovasculaire aandoening
→ Te maken met pijngevoelige structuren in hoofd, nl. BV en meningen (CZS zelf is ongevoelig)
à bezenuwd door n. trigeminus (V, sensorische bezenuwing gelaat, 3 takken)
→ Interac4e tussen intracraniële, extracerebrale BV en sensor-motorzenuwen rond deze BV
→ Ac4va4e zenuwuiteinden van 1e tak van n. trigeminus (ini4ële prikkel onbekend)
=> vrijzeWng krach4ge vaatverwijdende pro-inflammatoire mediatoren (PGs, NO, CGRP)
=> ongepaste vasodilata4e => pulsa4es => overma4ge prikkeling zenuwvezels
=> AP: pijnprikkel naar hersenstam => signaal doorgestuurd naar cortex: bewustwording van
de pijn (t.h.v. gyrus postcentralis)
§ Neuro-inflamma4e t.h.v. BV: ongewenste vasodilata4e door stoffen uit uiteinde van
zenuwvezels
§ CGRP: rol in ongewenste vasodilata4e + rol t.h.v. hersenstam in overdacht pijnprikkels
(AP van perifeer uit n. V en moet overgedragen worden naar hersenstam via
vrijstelling NT)
→ Link met misselijkheid en braken: pijnprikkels komen binnen in hersenstam à n. vagus ligt
daar in de buurt (gaat naar GI-stelsel) à associa4e met gastroprokine4cum, anders wordt
orale an4-migraine medica4e terug uitgebraakt
- Aangrijpingspunten voor behandeling:
→ Vasoconstric4e intracraniële, extracerebrale BV
→ Inhibi4e ac4va4e perivasculaire zenuwuiteinden die deze BV bezenuwen
→ Afzwakking prikkeloverdracht naar CZS
Behandeling acute aanval
- Stappenplan
→ Stap 1: milde tot ma4ge migraine à niet-specifieke an4-migraine therapie
§ Zuivere analge4ca
§ NSAIDs
→ Stap 2: ma4ge tot erns4ge migraine à specifieke an4-migraine therapie
§ Triptanen
§ “gepants” (CGRP-receptor antagonisten)
→ Stap 3: erns4ge recidiverende therapieresistente migraine
§ Combina4e tripranen-NSAID, NSAID-opioïd
§ Moederkooralkaloïde (ergotamine)
