VMV 6
HOOFDSTUK 2: HET OPERATIEKWARTIER
ARCHITECTONISCHE EN FYSISCHE NORMEN
OK WORDT VERDEELD IN 3 ZONES
Dit zodat de kans dat MO uit het ZH de operatiekamer bereiken zo klein mogelijk wordt gehouden.
1. De sluitzone of niet-kritische zone
= vormt de overgang v/d externe zone v/h OK naar de reine zone en omvat:
- Een ruimte voor voorlopige standplaats v/d PT, bedden en beddengoed mag niet verder dan hier.
- Afzonderlijke kleedkamers voor mannen en vrouwen (kleedkamers)
- Ruimte die mogelijkheid biedt tot activiteiten
- Ontwaakzaal (recovery)
o Moet makkelijk te bereiken zijn vanuit de aseptische zone
o Moet een rechtstreekse uitgang bieden uit het OK.
o uitgang ≠ ingang
o Aantal bedden = 1.5 x aantal operatiezalen
o Uitrusting medische gassen vereist (O2, vacuüm, perslucht)
o Per 3 bedden minimum 1 vpk
Enkel in deze zone kan men liften plaatsen. De ontwaakzaal dient te beschikken over:
- Reanimatiekar met defibrillator en cricothyrotemieset
- Beademingsballon en materiaal voor endotracheale intubatie
- Apparaat voor beademing met zuivere zuurstof
- Waarschuwingsknop ‘hartstilstand’
2. De reine zone of semi-kritische zone
- De in- en uitleidingskamer
- Rubruimte (kranen niet met de hand bedienen, automatisch of elleboog/voet)
- Steriele berging
- Ruimte voor materiaalreserve
- Via de reine zone kan je naar de aspetische zone en naar de sluiszone
3. De aseptische zone of kritische zone
- Omvat de operatiezalen en evt. andere ruimten waar aseptische activiteiten plaatsvinden
o Per 50 à 60 C-bedden: 3 operatiezalen
o Moeten aseptische werken mogelijk maken
Zalen zo leeg mogelijk
Intercom en telefonie aanwezig om in- en uitlopen te vermijden
o Vloer-, wand- en plafondafwerkingen worden glad, naadloos en gesloten uitgevoerd. Hoeken en overgangen
hebben een vloeiend verloop.
- Via de aspetische zone kan je enkel naar de reine zone (nooit naar de sluiszone)
- Ventilatie
o Hepa filters Min 15 verversingen/uur
o Staan steeds in overdruk (5hPa)
Zo kunnen MO minder makkelijk in de zaal
Op sterilisatie wordt dan in de ‘vuile afdeling’ gewerkt met onderdruk -> steriel deel staat
in overdruk
- Temperatuur: 18-23°C is ideaal
1
,ORGANISATORISCHE NORMEN
- Medische staf
o Chirurg (erkend specialist in de heelkunde)
o Anesthesist (erkend specialist in de anesthesie)
- Verplegend en ander personeel
o HoofdVPK (1 per 12 VPK)
o (Per zaal waar 40 uur in gewerkt wordt -> 3 vk’n)
o (+ bijkomend 8)
- Technisch, hulp- en onderhoudsmedewerkers
HOOFDSTUK 3: HET OPERATIETEAM
ANESTHESIST
= bepaald medisch beleid bij bewaking v/d vitale functies v/d PT en maakt mogelijk dat de operatieve ingreep kan plaatsvinden.
Men is altijd eindverantwoordelijke voor het medische handelen bij de operatiePT. Na operatie blijft men 24u verantwoordelijk
voor de PT.
WET: het is verboden dat een anesthesist simultane anesthesieën uitvoert (gelijktijdig onder narcose brengen van 2 PT door 1
anesthesist). Dus ze moeten altijd aanwezig zijn bij PT.
Uitzondering: op de hogervermelde algemene regel, toch verplicht is zijn PT tijdelijk te verlaten duidt hij een bevoegd persoon
aan, die de bewakingsplicht exclusief overneemt, met uitsluiting van elke andere activiteit.
ANESTHESIEVPK
= bijstaan v/d anesthesist. maakt het eigen gedeelte v/d operatiekamer gebruiksklaar en draagt zorg voor het ontvangen v/d PT.
Men assisteert de anesthesist bij inleiding, uitvoering regionale technieken en positioneren v/d PT. Tijdens ingreep staat men
mee in voor constante bewaken v/d vitale functies.
Tijdens ingreep zorgt men voor administratie en desgevraagd voor onderhoud v/d anesthesie. Men gaat mee naar recovery.
Taken:
- Bij algemene verdoving de PT een zuurstofmasker voorhouden - assisteren bij plaatsen infuus, arteriële lijn
- verbedden PT en zuurstoffles + masker voor tijdens transport - assisteren bij plaatsen subclavia, swann-ganz..
- Aanleggen ECG, RR-machet, zuurstofsaturatiemeting - nodige anesthesie materiaal klaarleggen
- Zaal na operatie in orde brengen + onderhoud bellen - Assisteren bij intubatie v/d PT
- Oogdruppels inbrengen en ogen dichtkleven - in ontwaakafdeling overdracht geven v/d pt
- Bij loco-regionale anesthesie: nodige gm en materiaal aanbieden - PT juist positioneren
- Aandacht bij fixeren beide armen gedurende ingreep - Evt. bloedafname via arteriële lijn
- Controle parameters tijdens operatie en toedienen juiste medicatie - Assisteren bij extuberen v/d PT
CHIRURG
= eindverantwoordelijk voor alles wat aan operatieve zijde v/d ingreep plaatsvindt
- Maakt keuzes en bepaalt strategie voor succesvol uitvoeren v/d chirurgische behandeling v/d operatiePT
- Geeft duidelijke instructies aan assisterende en instrumenterende
- Houdt contact met anesthesist of zijn anesthesieVPK over geschatte bloedverlies en operatieduur
- Dicteert of schrijft de laboratoriumaanvragen en operatieverslag
ASSISTERENDE VPK
= stelt alles in het werk om de chirurg zo veel mogelijk te steunen bij het uitvoeren v/d operatie.
2
, - Helpt bij het afdekken v/h operatieterrein en presenteert incisieplaats
- Bij begin operatie zorg hij voor bediening v/h diathermieapparaat en hanteren v/d wondhaken
- Helpen afbinden v/d bloedvaten door klemmen af te nemen en draden af te knippen
- Droog houden v/d wonde met deppers, gazen en afzuigingen
- Geleidt men de hechtingen bij doorlopende technieken en men neemt eigen deel voor zijn rekening
- Verbinden v/d wonde en opruimen alle gebruikte materiaal
- Moet de operatie observeren, orde op instrumententafel hebben en tijdig nodig materiaal bijvragen
- Controleert sets op volledigheid
- Noteert gebruikte specifiek materiaal
INSTRUMENTEN VPK
= bereid samen met omloopVPK operatie voor door alle benodigdheden klaar te leggen en eigen deel v/d operatiezaal
gebruiksklaar te maken.
- Klaarzetten afdekpakketten, instrumentennetten en evt. specifieke, bijkomend materiaal voor ingreep
- Samen met omloopVPK PT positioneren en voorbereiden
- PT klaarmaken om af te dekken
- Chirurgisch reinigen v/d handen op ogenblik dat omloopVPK alleen verder kan wat betreft verder klaarmaken PT
- Opdekken instrumententafels en tellen gazen, naalden en instrumenten voor incisie
- PT afdekken met steriele doeken
- Aanbieden aan omloop van hulpstukken
- Instrumenteren in lezen v/d gedachten v/d chirurg en hem proberen voor te zijn
- Controle steriliteit gedurende volledige ingreep
- Aspireren en deppen
- Aangeven v/d chirurgische instrumenten
- Hechtingen klaarmaken
- Info doorgeven omloop VPK
OMLOOPVPK
Soms is dit ook de anesthesieVPK. = breid samen de operatie voor met assistent en helpt instrumenterende met het aantrekken
v/d steriele schort.
- Helpen instaleren v/d PT - Sonderen PT
- Steriele set op correcte manier openleggen - Helpen steriel aankleden v/d chirurg en VPK
- Zorgen dat alle vuilbakjes bij start v/d ingreep leeg zijn - Coagulatie en aspiratie aanschakelen
- Evt. nodige steriel materiaal aanbieden tijdens ingreep - Operatie volgend om tijdig in te grijpen
- Tellen kompressen die in vuilbak liggen, voor sluit wonde - aanleggen verbandmateriaal
- Nodig materiaal klaarleggen voor volgende ingreep - PT helpen verbedden
- Operatiezaal opruimen en voorbereiden volgende ingreep
HOOFDSTUK 4: INRICHTING EN APPARATUUR
STANDAARDUITRUSTING VAN EEN OPERATIEZAAL
- Verlichting: blauwe kleur voorzien om heftig oplicht van bloed te voorkomen, moet dimbaar zijn
o De operatielamp moet aantal voorwaarden voldoen:
Goede, regelbare lichtintensiteit, lage T, min schaduwvorming, stabiel, makkelijk te
reinigen, gemakkelijk te richten…
- Centrale gasaanvoer van O2, lachgas, perslucht en evt. koolstofdioxide.
o Kleur:
Lachgas: blauw
Zuurstof: wit
Perslucht: zwart/wit
- Centraal vacuümsysteem
- Anesthesietoestel met beademings- en monitoringsapparatuur
3
HOOFDSTUK 2: HET OPERATIEKWARTIER
ARCHITECTONISCHE EN FYSISCHE NORMEN
OK WORDT VERDEELD IN 3 ZONES
Dit zodat de kans dat MO uit het ZH de operatiekamer bereiken zo klein mogelijk wordt gehouden.
1. De sluitzone of niet-kritische zone
= vormt de overgang v/d externe zone v/h OK naar de reine zone en omvat:
- Een ruimte voor voorlopige standplaats v/d PT, bedden en beddengoed mag niet verder dan hier.
- Afzonderlijke kleedkamers voor mannen en vrouwen (kleedkamers)
- Ruimte die mogelijkheid biedt tot activiteiten
- Ontwaakzaal (recovery)
o Moet makkelijk te bereiken zijn vanuit de aseptische zone
o Moet een rechtstreekse uitgang bieden uit het OK.
o uitgang ≠ ingang
o Aantal bedden = 1.5 x aantal operatiezalen
o Uitrusting medische gassen vereist (O2, vacuüm, perslucht)
o Per 3 bedden minimum 1 vpk
Enkel in deze zone kan men liften plaatsen. De ontwaakzaal dient te beschikken over:
- Reanimatiekar met defibrillator en cricothyrotemieset
- Beademingsballon en materiaal voor endotracheale intubatie
- Apparaat voor beademing met zuivere zuurstof
- Waarschuwingsknop ‘hartstilstand’
2. De reine zone of semi-kritische zone
- De in- en uitleidingskamer
- Rubruimte (kranen niet met de hand bedienen, automatisch of elleboog/voet)
- Steriele berging
- Ruimte voor materiaalreserve
- Via de reine zone kan je naar de aspetische zone en naar de sluiszone
3. De aseptische zone of kritische zone
- Omvat de operatiezalen en evt. andere ruimten waar aseptische activiteiten plaatsvinden
o Per 50 à 60 C-bedden: 3 operatiezalen
o Moeten aseptische werken mogelijk maken
Zalen zo leeg mogelijk
Intercom en telefonie aanwezig om in- en uitlopen te vermijden
o Vloer-, wand- en plafondafwerkingen worden glad, naadloos en gesloten uitgevoerd. Hoeken en overgangen
hebben een vloeiend verloop.
- Via de aspetische zone kan je enkel naar de reine zone (nooit naar de sluiszone)
- Ventilatie
o Hepa filters Min 15 verversingen/uur
o Staan steeds in overdruk (5hPa)
Zo kunnen MO minder makkelijk in de zaal
Op sterilisatie wordt dan in de ‘vuile afdeling’ gewerkt met onderdruk -> steriel deel staat
in overdruk
- Temperatuur: 18-23°C is ideaal
1
,ORGANISATORISCHE NORMEN
- Medische staf
o Chirurg (erkend specialist in de heelkunde)
o Anesthesist (erkend specialist in de anesthesie)
- Verplegend en ander personeel
o HoofdVPK (1 per 12 VPK)
o (Per zaal waar 40 uur in gewerkt wordt -> 3 vk’n)
o (+ bijkomend 8)
- Technisch, hulp- en onderhoudsmedewerkers
HOOFDSTUK 3: HET OPERATIETEAM
ANESTHESIST
= bepaald medisch beleid bij bewaking v/d vitale functies v/d PT en maakt mogelijk dat de operatieve ingreep kan plaatsvinden.
Men is altijd eindverantwoordelijke voor het medische handelen bij de operatiePT. Na operatie blijft men 24u verantwoordelijk
voor de PT.
WET: het is verboden dat een anesthesist simultane anesthesieën uitvoert (gelijktijdig onder narcose brengen van 2 PT door 1
anesthesist). Dus ze moeten altijd aanwezig zijn bij PT.
Uitzondering: op de hogervermelde algemene regel, toch verplicht is zijn PT tijdelijk te verlaten duidt hij een bevoegd persoon
aan, die de bewakingsplicht exclusief overneemt, met uitsluiting van elke andere activiteit.
ANESTHESIEVPK
= bijstaan v/d anesthesist. maakt het eigen gedeelte v/d operatiekamer gebruiksklaar en draagt zorg voor het ontvangen v/d PT.
Men assisteert de anesthesist bij inleiding, uitvoering regionale technieken en positioneren v/d PT. Tijdens ingreep staat men
mee in voor constante bewaken v/d vitale functies.
Tijdens ingreep zorgt men voor administratie en desgevraagd voor onderhoud v/d anesthesie. Men gaat mee naar recovery.
Taken:
- Bij algemene verdoving de PT een zuurstofmasker voorhouden - assisteren bij plaatsen infuus, arteriële lijn
- verbedden PT en zuurstoffles + masker voor tijdens transport - assisteren bij plaatsen subclavia, swann-ganz..
- Aanleggen ECG, RR-machet, zuurstofsaturatiemeting - nodige anesthesie materiaal klaarleggen
- Zaal na operatie in orde brengen + onderhoud bellen - Assisteren bij intubatie v/d PT
- Oogdruppels inbrengen en ogen dichtkleven - in ontwaakafdeling overdracht geven v/d pt
- Bij loco-regionale anesthesie: nodige gm en materiaal aanbieden - PT juist positioneren
- Aandacht bij fixeren beide armen gedurende ingreep - Evt. bloedafname via arteriële lijn
- Controle parameters tijdens operatie en toedienen juiste medicatie - Assisteren bij extuberen v/d PT
CHIRURG
= eindverantwoordelijk voor alles wat aan operatieve zijde v/d ingreep plaatsvindt
- Maakt keuzes en bepaalt strategie voor succesvol uitvoeren v/d chirurgische behandeling v/d operatiePT
- Geeft duidelijke instructies aan assisterende en instrumenterende
- Houdt contact met anesthesist of zijn anesthesieVPK over geschatte bloedverlies en operatieduur
- Dicteert of schrijft de laboratoriumaanvragen en operatieverslag
ASSISTERENDE VPK
= stelt alles in het werk om de chirurg zo veel mogelijk te steunen bij het uitvoeren v/d operatie.
2
, - Helpt bij het afdekken v/h operatieterrein en presenteert incisieplaats
- Bij begin operatie zorg hij voor bediening v/h diathermieapparaat en hanteren v/d wondhaken
- Helpen afbinden v/d bloedvaten door klemmen af te nemen en draden af te knippen
- Droog houden v/d wonde met deppers, gazen en afzuigingen
- Geleidt men de hechtingen bij doorlopende technieken en men neemt eigen deel voor zijn rekening
- Verbinden v/d wonde en opruimen alle gebruikte materiaal
- Moet de operatie observeren, orde op instrumententafel hebben en tijdig nodig materiaal bijvragen
- Controleert sets op volledigheid
- Noteert gebruikte specifiek materiaal
INSTRUMENTEN VPK
= bereid samen met omloopVPK operatie voor door alle benodigdheden klaar te leggen en eigen deel v/d operatiezaal
gebruiksklaar te maken.
- Klaarzetten afdekpakketten, instrumentennetten en evt. specifieke, bijkomend materiaal voor ingreep
- Samen met omloopVPK PT positioneren en voorbereiden
- PT klaarmaken om af te dekken
- Chirurgisch reinigen v/d handen op ogenblik dat omloopVPK alleen verder kan wat betreft verder klaarmaken PT
- Opdekken instrumententafels en tellen gazen, naalden en instrumenten voor incisie
- PT afdekken met steriele doeken
- Aanbieden aan omloop van hulpstukken
- Instrumenteren in lezen v/d gedachten v/d chirurg en hem proberen voor te zijn
- Controle steriliteit gedurende volledige ingreep
- Aspireren en deppen
- Aangeven v/d chirurgische instrumenten
- Hechtingen klaarmaken
- Info doorgeven omloop VPK
OMLOOPVPK
Soms is dit ook de anesthesieVPK. = breid samen de operatie voor met assistent en helpt instrumenterende met het aantrekken
v/d steriele schort.
- Helpen instaleren v/d PT - Sonderen PT
- Steriele set op correcte manier openleggen - Helpen steriel aankleden v/d chirurg en VPK
- Zorgen dat alle vuilbakjes bij start v/d ingreep leeg zijn - Coagulatie en aspiratie aanschakelen
- Evt. nodige steriel materiaal aanbieden tijdens ingreep - Operatie volgend om tijdig in te grijpen
- Tellen kompressen die in vuilbak liggen, voor sluit wonde - aanleggen verbandmateriaal
- Nodig materiaal klaarleggen voor volgende ingreep - PT helpen verbedden
- Operatiezaal opruimen en voorbereiden volgende ingreep
HOOFDSTUK 4: INRICHTING EN APPARATUUR
STANDAARDUITRUSTING VAN EEN OPERATIEZAAL
- Verlichting: blauwe kleur voorzien om heftig oplicht van bloed te voorkomen, moet dimbaar zijn
o De operatielamp moet aantal voorwaarden voldoen:
Goede, regelbare lichtintensiteit, lage T, min schaduwvorming, stabiel, makkelijk te
reinigen, gemakkelijk te richten…
- Centrale gasaanvoer van O2, lachgas, perslucht en evt. koolstofdioxide.
o Kleur:
Lachgas: blauw
Zuurstof: wit
Perslucht: zwart/wit
- Centraal vacuümsysteem
- Anesthesietoestel met beademings- en monitoringsapparatuur
3
