VERGELIJKENDE BIOLOGIE
HOOFDSTUK 4: PROTISTEN
ONTSTAAN EN OPBOUW EUKARYOTEN
Eerste eukaryoten: 1,6 – 2,1 miljard jaar geleden
Ontstaan via: horizontale gentransfer, instulpen membranen en opname van andere cellen
Besluit: huidige eukaryoten zijn ontstaan door knippen en plakken van DNA en organellen van
verschillende species
Eukaryoten onderscheiden zich van de prokaryoten door de aanwezigheid van:
1. Functionele cytoplasmatische organellen
2. De nucleaire enveloppe
3. Een cytoskelet
→ Reeks eiwitten: belangrijkste zijn tubuline en actine
→ Geeft structuur aan cel en organellen
→ Gericht transport binnen cel
→ Transport van heel de cel
Mitochondriën
→ Endosymbiont: aërobe bacterie (= purperbacterie) opgenomen via endosymbiose
→ Aërobe ademhaling mogelijk zodat efficiëntie van energiewinning uit voedsel met factor 20
toenam
→ Eigen DNA: cirkelvormig (= prokaryoten)
→ Eigen ribosomen: gedeeltelijk eigen proteïnesynthese
→ Groot deel van hun genetisch materiaal: overgegaan in kern gastheer
→ Delen door splijting, onder impuls van nucleaire proteïnen
→ Dubbel membraan: buitenste = plasmamembraan van gastheer, binnenste =
plasmamembraan endosymbiont
,Chloroplasten
→ Fotosynthetiserend organel in planten en algen
→ Endosymbiont: fotosynthetiserende bacterie (=cyanobacterie) opgenomen door
endosymbiose
→ Door zuurstof lokaal verschaffen aan de heterotrofe Eukaryoot kon zo de efficiëntie van het
metabolisme nog verder opgedreven worden
→ Eigen DNA: cirkelvormig (= prokaryoten)
→ Eigen ribosomen: gedeeltelijk eigen proteïnesynthese
→ Groot deel van hun genetisch materiaal: overgegaan in kern gastheer
→ Dubbel membraan: buitenste = plasmamembraan van gastheer, binnenste =
plasmamembraan endosymbiont
Centriolen
→ Endosymbiont; spirocheten
Pas op! Organel met 4 membranen heeft 2 keer endosymbiose ondergaan
, Endoplasmatisch Reticulum
→ Ontstaan uit instulpend plasmamembraan
Kern
→ Ontstaan uit instulpend plasmamembraan
→ Grootste deel van genetisch materiaal is gevat in chromosomen binnen de kern die begrensd
is door een membraan
Evolutie van mitose
Sporen van verschillende mogelijks intermediaire mitotische mechanismen
→ In sommige fungi en protista: geen oplossen van nucleaire membraan zoals bij planten,
dieren en veel protista
→ Mitose beperkt zich dan tot de kern, pas na kernsplitsing deelt de rest van de cel
HOOFDSTUK 4: PROTISTEN
ONTSTAAN EN OPBOUW EUKARYOTEN
Eerste eukaryoten: 1,6 – 2,1 miljard jaar geleden
Ontstaan via: horizontale gentransfer, instulpen membranen en opname van andere cellen
Besluit: huidige eukaryoten zijn ontstaan door knippen en plakken van DNA en organellen van
verschillende species
Eukaryoten onderscheiden zich van de prokaryoten door de aanwezigheid van:
1. Functionele cytoplasmatische organellen
2. De nucleaire enveloppe
3. Een cytoskelet
→ Reeks eiwitten: belangrijkste zijn tubuline en actine
→ Geeft structuur aan cel en organellen
→ Gericht transport binnen cel
→ Transport van heel de cel
Mitochondriën
→ Endosymbiont: aërobe bacterie (= purperbacterie) opgenomen via endosymbiose
→ Aërobe ademhaling mogelijk zodat efficiëntie van energiewinning uit voedsel met factor 20
toenam
→ Eigen DNA: cirkelvormig (= prokaryoten)
→ Eigen ribosomen: gedeeltelijk eigen proteïnesynthese
→ Groot deel van hun genetisch materiaal: overgegaan in kern gastheer
→ Delen door splijting, onder impuls van nucleaire proteïnen
→ Dubbel membraan: buitenste = plasmamembraan van gastheer, binnenste =
plasmamembraan endosymbiont
,Chloroplasten
→ Fotosynthetiserend organel in planten en algen
→ Endosymbiont: fotosynthetiserende bacterie (=cyanobacterie) opgenomen door
endosymbiose
→ Door zuurstof lokaal verschaffen aan de heterotrofe Eukaryoot kon zo de efficiëntie van het
metabolisme nog verder opgedreven worden
→ Eigen DNA: cirkelvormig (= prokaryoten)
→ Eigen ribosomen: gedeeltelijk eigen proteïnesynthese
→ Groot deel van hun genetisch materiaal: overgegaan in kern gastheer
→ Dubbel membraan: buitenste = plasmamembraan van gastheer, binnenste =
plasmamembraan endosymbiont
Centriolen
→ Endosymbiont; spirocheten
Pas op! Organel met 4 membranen heeft 2 keer endosymbiose ondergaan
, Endoplasmatisch Reticulum
→ Ontstaan uit instulpend plasmamembraan
Kern
→ Ontstaan uit instulpend plasmamembraan
→ Grootste deel van genetisch materiaal is gevat in chromosomen binnen de kern die begrensd
is door een membraan
Evolutie van mitose
Sporen van verschillende mogelijks intermediaire mitotische mechanismen
→ In sommige fungi en protista: geen oplossen van nucleaire membraan zoals bij planten,
dieren en veel protista
→ Mitose beperkt zich dan tot de kern, pas na kernsplitsing deelt de rest van de cel
