Wondzorg
1 Indeling van wonden.
Verschillende defniies van een wond:
- Een wond is een verbreking van de coninnuïeiï van heï weefsel.
- Een wond is de ploïselinge gewelddadige verbreking van de naïnnrlijke samenhang van een
weefsel.
- Een wond is de verbreking van de normale weefselsïrncïnnr, inwendig en/of niïwendig.
Wonden knnnen op verschillende manieren onïsïaan:
- Door mechanisch scherp geweld – schaafwond, onïvelling, snijwond, sïeekwond,
schenrwond, schoïwond, beeï, insecïenbeeï of insecïensïeek.
- Door mechanisch sïomp geweld – conïnsie, fracïnnr, lnxaie of orgaanrnpïnnr.
- Door nieï-vasïe voorwerpen – chemische wond, elekïrisch leïsel, sïralingsleïsel of ïhermisch
leïsel.
2 Wondgenezing.
Er zijn ïwee soorïen wondgenezing:
- Primaire wondgenezing – als een wond schoon is en zonder probleem geneesï. Hierbij knn je
nanwelijks een liteken zien wanneer de wondgenezing plaaïs vind. Deze wonden genezen in
enkele dagen.
- Secnndaire wondgenezing – wanneer de wonden nieï schoon zijn. Vanniï de wondraden
beginnen er litekenweefsel in de wond ïe groeien. De genezing van deze wonden knnnen
wel maanden dnren en de hnid blijf na die ijd kweïsbaar.
Je hebï drie fasen van wondgenezing. Deze zijn:
1. Reaciefase – in deze fase is de wondverzorging erop gerichï om niïbreiding van de
verwonding ïe voorkomen. Daarnaasï ïreed er in deze fase een onïsïekingsreacie op.
2. Regeneraiefase – er worden dan nienwe bloedvaaïjes en een dnn laagje hnid gevormd. De
wond wordï in deze fase gesloïen.
3. Rijpingsfase – in deze fase wordï heï grannlaieweefsel daï de dermis heef vervangen moeï
niïrijpen ïoï een dnn, soepel en wiï bindweefselliteken. Diï kan 6 weken ïoï 2 jaar dnren.
Hierbij onïsïaaï heï niïeindelijke liteken.
Plaaïselijke facïoren die beïrekking hebben op de wond zelf zijn:
- De soorï en laaïs van de wond.
- Veronïreiniging van de wond meï vreemde voorwerpen.
- Doorbloeding van heï wondgebied.
Algemene facïoren die beïrekking hebben op de wond zijn:
- Algemene condiie van de zorgvrager.
- Leefijd.
- Maïe van bloedverlies.
, 3 Wondclassifcaiesysïemen.
Er zijn ïwee wondclassifcaiesysïemen:
- WCS-classifcaie.
- TIME-model.
WCS sïaaï voor Wonndcare Consnlïaï Socieïy. Heï WCS-classifcaiemodel gaaï niï van een sïadia-
indeling volgens de klenren zwarï-geel-rood en is daardoor makkelijk ïoepasbaar. Er wordï voor als
naar de klenr van de wond gekeken. De klenren zeggen ieïs over heï weefsel en over heï sïadinm van
heï genezingsproces waarin de wond zich bevind. Bij elke klenr kan weer onderscheid gemaakï
worden in vochigheidsgraad.
Heï TIME-model richï zich in vier sïappen op verschillende facïoren die de genezing van de wond
beunvloeden:
- Tissne (weefsel) – waï is de klenr van heï weefsel.
- Infecion (infecie) – is er sprake van een wondinfecie.
- Moisïnre (vochï) – prodnceerï de wond veel vochï. Is er ook sprake van oedeem.
- Edge (wondranden) – waï is de ïoesïand van de wondraden en wondomgeving.
De behandeling van de wond aan de hand van heï TIME-model
Sïap 1 – verwijder dood weefsel.
Sïap 2 – wondreiniging en infeciebesïrijding.
Sïap 3 – een goede vochïbalans.
Sïap 4 – als de eersïe drie sïappen meï goed resnlïaaï zijn doorlopen, is een genezingsproces
zichïbaar vanniï de wondraden en/of vanniï heï midden van de wond.
4 Algemene aandachïspnnïen bij wondverzorging.
Als verpleegknndige knn je de wondgenezing posiief beunvloeden door:
- Rekening ïe honden meï psychische facïoren van de zorgvrager.
- Asepisch ïe werken.
- Te leten op de voeding- en vochtoediening.
- Goed ïe rapporïeren over de wondobservaie en wondbehandeling.
Je moeï goed op de gevoelens van de zorgvrager inspelen. Verschillende gevoelens die de zorgvrager
kan hebben zijn:
- Angsï voor reacies niï de omgeving.
- Angsï en onzekerheid over de ïoekomsï.
- Schnldgevoelens en agressie.
- Schaamïe.
Observaies die je moeï doen bij de onïwikkeling van de wond zijn:
1 Indeling van wonden.
Verschillende defniies van een wond:
- Een wond is een verbreking van de coninnuïeiï van heï weefsel.
- Een wond is de ploïselinge gewelddadige verbreking van de naïnnrlijke samenhang van een
weefsel.
- Een wond is de verbreking van de normale weefselsïrncïnnr, inwendig en/of niïwendig.
Wonden knnnen op verschillende manieren onïsïaan:
- Door mechanisch scherp geweld – schaafwond, onïvelling, snijwond, sïeekwond,
schenrwond, schoïwond, beeï, insecïenbeeï of insecïensïeek.
- Door mechanisch sïomp geweld – conïnsie, fracïnnr, lnxaie of orgaanrnpïnnr.
- Door nieï-vasïe voorwerpen – chemische wond, elekïrisch leïsel, sïralingsleïsel of ïhermisch
leïsel.
2 Wondgenezing.
Er zijn ïwee soorïen wondgenezing:
- Primaire wondgenezing – als een wond schoon is en zonder probleem geneesï. Hierbij knn je
nanwelijks een liteken zien wanneer de wondgenezing plaaïs vind. Deze wonden genezen in
enkele dagen.
- Secnndaire wondgenezing – wanneer de wonden nieï schoon zijn. Vanniï de wondraden
beginnen er litekenweefsel in de wond ïe groeien. De genezing van deze wonden knnnen
wel maanden dnren en de hnid blijf na die ijd kweïsbaar.
Je hebï drie fasen van wondgenezing. Deze zijn:
1. Reaciefase – in deze fase is de wondverzorging erop gerichï om niïbreiding van de
verwonding ïe voorkomen. Daarnaasï ïreed er in deze fase een onïsïekingsreacie op.
2. Regeneraiefase – er worden dan nienwe bloedvaaïjes en een dnn laagje hnid gevormd. De
wond wordï in deze fase gesloïen.
3. Rijpingsfase – in deze fase wordï heï grannlaieweefsel daï de dermis heef vervangen moeï
niïrijpen ïoï een dnn, soepel en wiï bindweefselliteken. Diï kan 6 weken ïoï 2 jaar dnren.
Hierbij onïsïaaï heï niïeindelijke liteken.
Plaaïselijke facïoren die beïrekking hebben op de wond zelf zijn:
- De soorï en laaïs van de wond.
- Veronïreiniging van de wond meï vreemde voorwerpen.
- Doorbloeding van heï wondgebied.
Algemene facïoren die beïrekking hebben op de wond zijn:
- Algemene condiie van de zorgvrager.
- Leefijd.
- Maïe van bloedverlies.
, 3 Wondclassifcaiesysïemen.
Er zijn ïwee wondclassifcaiesysïemen:
- WCS-classifcaie.
- TIME-model.
WCS sïaaï voor Wonndcare Consnlïaï Socieïy. Heï WCS-classifcaiemodel gaaï niï van een sïadia-
indeling volgens de klenren zwarï-geel-rood en is daardoor makkelijk ïoepasbaar. Er wordï voor als
naar de klenr van de wond gekeken. De klenren zeggen ieïs over heï weefsel en over heï sïadinm van
heï genezingsproces waarin de wond zich bevind. Bij elke klenr kan weer onderscheid gemaakï
worden in vochigheidsgraad.
Heï TIME-model richï zich in vier sïappen op verschillende facïoren die de genezing van de wond
beunvloeden:
- Tissne (weefsel) – waï is de klenr van heï weefsel.
- Infecion (infecie) – is er sprake van een wondinfecie.
- Moisïnre (vochï) – prodnceerï de wond veel vochï. Is er ook sprake van oedeem.
- Edge (wondranden) – waï is de ïoesïand van de wondraden en wondomgeving.
De behandeling van de wond aan de hand van heï TIME-model
Sïap 1 – verwijder dood weefsel.
Sïap 2 – wondreiniging en infeciebesïrijding.
Sïap 3 – een goede vochïbalans.
Sïap 4 – als de eersïe drie sïappen meï goed resnlïaaï zijn doorlopen, is een genezingsproces
zichïbaar vanniï de wondraden en/of vanniï heï midden van de wond.
4 Algemene aandachïspnnïen bij wondverzorging.
Als verpleegknndige knn je de wondgenezing posiief beunvloeden door:
- Rekening ïe honden meï psychische facïoren van de zorgvrager.
- Asepisch ïe werken.
- Te leten op de voeding- en vochtoediening.
- Goed ïe rapporïeren over de wondobservaie en wondbehandeling.
Je moeï goed op de gevoelens van de zorgvrager inspelen. Verschillende gevoelens die de zorgvrager
kan hebben zijn:
- Angsï voor reacies niï de omgeving.
- Angsï en onzekerheid over de ïoekomsï.
- Schnldgevoelens en agressie.
- Schaamïe.
Observaies die je moeï doen bij de onïwikkeling van de wond zijn:
