Stomazorg
Soorten stoma’s
Indicates voor een darm- of urinestoma:
- Chronische ontsteking.
- Tumoren.
- Aangeboren afwijkingen.
- Verwondingen/trauma’s.
- Incontnente.
Er zijn 3 soorten stoma’s:
- Dubbelloops stoma – wordt er een stuk darm naar buiten geleid. De darmlis rust hierbij op
een ‘bruggetje’.
- Enkelloops stoma – wordt er een stuk darm naar buiten gehaald en direct op de huid
vastgehecht.
- Contnent stoma – dan zit het opvangreservoir niet buiten maar binnen het lichaam. het kan
dan op vaste tjden met een katheter worden geleegd.
Er zijn 3 soorten stoma ingedeeld naar plaats:
- Colonstoma – een kunstmatge uitgang van het colon via de buikwand.
- Ileostoma – een opening in de buikwand die in verbinding staat met de dunne darm.
- Urostoma – een opening in de buikwand die in verbinding staat met de urineleiders.
2 algemene aandachtspunten bij stomazorg
Voor een zorgvrager is het vaak moeilijk te accepteren dat hij met een stoma moet leren leven. De
gevoelens en emotes die een zorgvrager vaak heef zijn:
- Onzekerheid.
- Schaamte.
- Verdriet.
- Boosheid.
- Opluchtng.
Observates die van belang zijn bij de verzorging:
- Voor de handeling
o Begrijpt de zorgvrager alle voorlichtngenn
o Welke gevoelens spelen een roln
o Is de zorgvrager voldoende op de hoogte van de ingreepn
o Is de posite van de stoma bepaaldn
- Tijdens de handeling
o hoe ervaart de zorgvrager de stoman
o Welke voorlichtng wil hij nog krijgenn
o hoe ziet de chirurgische wond eruitn
o Loopt de stoma goed doorn
o Zijn er lekkages huidirritates onaangename geurtjesn
o Zijn er complicates waarneembaarn
o hoe ziet de uitscheiding eruitn
o Past de zorgvrager zijn voeding en vochtopname aann
o heef de zorgvrager pijnklachtenn
- Na de handeling
, o hoe heef de zorgvrager de zorg ervarenn
o Is de zorgvrager al toe aan het overnemen van de zorgn
o Treedt er lekkage opn
Voedingsadviezen:
- Stoppend bij een colostoma en ileostoma zijn wilmeelproducten.
- Laxerend bij een colostoma zijn: vruchtensappen karnemelk vezelrijke groenten stroop
honing en ontbijtkoek.
- Laxerend bij een ileostoma zijn: zuurkool asperges champignons taugé bleekselderij
noten vezelrijk fruit te grote stukken hard fruit en tutfrut.
- Bij onbekend voedsel: eerst een kleine porte proberen en het resultaat afwachten.
3 Verzorgen van een soma
Algemene indicates voor het verzorgen van een darm- of urinestoma:
- het somamateriaal moet vervangen worden.
- De stoma moet gereinigd worden.
- Er wordt binnenkort een stoma aangelegd of er is kortgeleden een stoma aangelegd.
Aandachtspunten tjdens het verzorgen van een stomaopvangsysteem
- Laat de zorgvrager op bed liggen tjdens het verwisselen van de huidplaat.
- Verwisselen van het stomaopvangsysteem (kan per zorgvrager wisselen):
- 1-delig systeem:
o colostoma gemiddeld 4x per dag;
o ileostoma 2x per dag;
o urostoma 2x per dag.
- 2-delig systeem:
o huidplaat kan gemiddeld twee dagen blijven ziten;
o zakje even vaak verwisselen als bij het 1-delige systeem.
- Verwijder het opvangzakje van boven naar beneden.
- Verwijder de huidplaat langzaam en voorzichtg van boven naar beneden. Leg op de stoma
een gaasje om eventuele urine of ontlastng op te vangen. Zo wordt voorkomen dat urine of
ontlastng weglekt. houd de huid bij de stoma schoon en droog om irritate en infectes te
voorkomen.
- het stomahulpmiddel moet nauwkeurig aansluiten op de stoma. houd 1 tot 2 mm vrij rond
de stoma.
Verwarm de nieuwe huidplaat vóór het aanbrengen door deze vijf minuten onder de billen of benen
van de zorgvrager te leggen. De huidplaat wordt dan soepeler en gemakkelijker aan te brengen.
- Gebruikte stomahulpmiddelen worden in speciaal daarvoor ontwikkelde afvalzakjes gedaan.
Deze zakjes kunnen bij het huishoudelijk afval worden gedeponeerd.
4 Begeleiding van een zorgvrager met een stoma
Stappenplan:
- Laat de zorgvrager kijken naar de stoma eventueel met behulp van een spiegel.
- Geef uitleg over de aanleg van de stoma en de bijkomende lichamelijke veranderingen.
- Stmuleer de zorgvrager om contacten met anderen niet uit de weg te gaan.
- Stmuleer de zorgvrager om lichamelijke actviteiten te ondernemen.
- Laat stap voor stap zien hoe de verzorging gaat:
o leg uit waar je op let en waarom;
o licht de huidverzorging toe;
o geef uitleg over het stomamateriaal;
Soorten stoma’s
Indicates voor een darm- of urinestoma:
- Chronische ontsteking.
- Tumoren.
- Aangeboren afwijkingen.
- Verwondingen/trauma’s.
- Incontnente.
Er zijn 3 soorten stoma’s:
- Dubbelloops stoma – wordt er een stuk darm naar buiten geleid. De darmlis rust hierbij op
een ‘bruggetje’.
- Enkelloops stoma – wordt er een stuk darm naar buiten gehaald en direct op de huid
vastgehecht.
- Contnent stoma – dan zit het opvangreservoir niet buiten maar binnen het lichaam. het kan
dan op vaste tjden met een katheter worden geleegd.
Er zijn 3 soorten stoma ingedeeld naar plaats:
- Colonstoma – een kunstmatge uitgang van het colon via de buikwand.
- Ileostoma – een opening in de buikwand die in verbinding staat met de dunne darm.
- Urostoma – een opening in de buikwand die in verbinding staat met de urineleiders.
2 algemene aandachtspunten bij stomazorg
Voor een zorgvrager is het vaak moeilijk te accepteren dat hij met een stoma moet leren leven. De
gevoelens en emotes die een zorgvrager vaak heef zijn:
- Onzekerheid.
- Schaamte.
- Verdriet.
- Boosheid.
- Opluchtng.
Observates die van belang zijn bij de verzorging:
- Voor de handeling
o Begrijpt de zorgvrager alle voorlichtngenn
o Welke gevoelens spelen een roln
o Is de zorgvrager voldoende op de hoogte van de ingreepn
o Is de posite van de stoma bepaaldn
- Tijdens de handeling
o hoe ervaart de zorgvrager de stoman
o Welke voorlichtng wil hij nog krijgenn
o hoe ziet de chirurgische wond eruitn
o Loopt de stoma goed doorn
o Zijn er lekkages huidirritates onaangename geurtjesn
o Zijn er complicates waarneembaarn
o hoe ziet de uitscheiding eruitn
o Past de zorgvrager zijn voeding en vochtopname aann
o heef de zorgvrager pijnklachtenn
- Na de handeling
, o hoe heef de zorgvrager de zorg ervarenn
o Is de zorgvrager al toe aan het overnemen van de zorgn
o Treedt er lekkage opn
Voedingsadviezen:
- Stoppend bij een colostoma en ileostoma zijn wilmeelproducten.
- Laxerend bij een colostoma zijn: vruchtensappen karnemelk vezelrijke groenten stroop
honing en ontbijtkoek.
- Laxerend bij een ileostoma zijn: zuurkool asperges champignons taugé bleekselderij
noten vezelrijk fruit te grote stukken hard fruit en tutfrut.
- Bij onbekend voedsel: eerst een kleine porte proberen en het resultaat afwachten.
3 Verzorgen van een soma
Algemene indicates voor het verzorgen van een darm- of urinestoma:
- het somamateriaal moet vervangen worden.
- De stoma moet gereinigd worden.
- Er wordt binnenkort een stoma aangelegd of er is kortgeleden een stoma aangelegd.
Aandachtspunten tjdens het verzorgen van een stomaopvangsysteem
- Laat de zorgvrager op bed liggen tjdens het verwisselen van de huidplaat.
- Verwisselen van het stomaopvangsysteem (kan per zorgvrager wisselen):
- 1-delig systeem:
o colostoma gemiddeld 4x per dag;
o ileostoma 2x per dag;
o urostoma 2x per dag.
- 2-delig systeem:
o huidplaat kan gemiddeld twee dagen blijven ziten;
o zakje even vaak verwisselen als bij het 1-delige systeem.
- Verwijder het opvangzakje van boven naar beneden.
- Verwijder de huidplaat langzaam en voorzichtg van boven naar beneden. Leg op de stoma
een gaasje om eventuele urine of ontlastng op te vangen. Zo wordt voorkomen dat urine of
ontlastng weglekt. houd de huid bij de stoma schoon en droog om irritate en infectes te
voorkomen.
- het stomahulpmiddel moet nauwkeurig aansluiten op de stoma. houd 1 tot 2 mm vrij rond
de stoma.
Verwarm de nieuwe huidplaat vóór het aanbrengen door deze vijf minuten onder de billen of benen
van de zorgvrager te leggen. De huidplaat wordt dan soepeler en gemakkelijker aan te brengen.
- Gebruikte stomahulpmiddelen worden in speciaal daarvoor ontwikkelde afvalzakjes gedaan.
Deze zakjes kunnen bij het huishoudelijk afval worden gedeponeerd.
4 Begeleiding van een zorgvrager met een stoma
Stappenplan:
- Laat de zorgvrager kijken naar de stoma eventueel met behulp van een spiegel.
- Geef uitleg over de aanleg van de stoma en de bijkomende lichamelijke veranderingen.
- Stmuleer de zorgvrager om contacten met anderen niet uit de weg te gaan.
- Stmuleer de zorgvrager om lichamelijke actviteiten te ondernemen.
- Laat stap voor stap zien hoe de verzorging gaat:
o leg uit waar je op let en waarom;
o licht de huidverzorging toe;
o geef uitleg over het stomamateriaal;
