Faculteit Leteeee ee Wijsbegeeete
Bacheloe Taal- ee Leteeruene
Algemeee liteeatuueweteeschap 1
Bacheloe 1 & 2: semestee 2
peof. ne. Kevie Absillis
ne. Gweeeie Debeegh
sameegesteln nooe
Coeiee Nelemaes
Ueiveesiteit Aetweepee
Acanemiejaae 2017-2018
,Inhoudsopgave
Introductie:litiratuur/witinschap................................................................................................................ 3
Hoe literatuur en wetenschap elk hun eigen weg gingen....................................................................................3
Literatuurwetenschap...........................................................................................................................................9
Max:Havilaar.............................................................................................................................................. 10
Zelfstudiepakket: afeeering 1............................................................................................................................12
Filosofsch:dinkin:ovir:litiratuur................................................................................................................ 14
Literatuur als mimese.........................................................................................................................................14
Plato (427-347 v. Che.)....................................................................................................................................14
Aeistoteles (384-322 v. Che.)...........................................................................................................................16
Van ‘spiegel’ tot ‘lamp’.......................................................................................................................................18
Hit:subliimi............................................................................................................................................... 20
Enmuen Buere (1729-1797)...........................................................................................................................22
Immaeuel Kaet (1724-1894)..........................................................................................................................23
Synthese..............................................................................................................................................................26
Russisch:formalismi.................................................................................................................................... 28
Autonomistische literatuurtheorieën.................................................................................................................28
Belangrijkste begrippen......................................................................................................................................30
Vlanimie Peopp (1895-1970)...........................................................................................................................35
Zelfstudiepakket: afeeering 2............................................................................................................................37
Structuralismi............................................................................................................................................. 40
De taal als autonoom systeem...........................................................................................................................40
Feenieaen ne Saussuee (1857-1913)...............................................................................................................40
Praagse structuralisme (1920-1950)..................................................................................................................42
Jae Muraeovsry (1891-1975).........................................................................................................................42
Romae Jarobsoe (1896-1982)........................................................................................................................44
Algienas Juliee Geeimas (1917-1992)..............................................................................................................45
Franse structuralisme (1950-1970)....................................................................................................................46
Toepasiegee Claune Lévy-Steauss (1908-2009).............................................................................................47
Rolaen Baethes (1915-1980)..........................................................................................................................49
Géeaen Geeete (1930)...................................................................................................................................50
Zelfstudiepakket: afeeering 3...........................................................................................................................51
Zelfstudiepakket: afeeering 4............................................................................................................................52
Niw:Critcism............................................................................................................................................... 54
1
, Voorgeschiedenis................................................................................................................................................54
T.S. Eliot (1888-1965).....................................................................................................................................55
4 fallacies(!)........................................................................................................................................................57
Poststructuralismi....................................................................................................................................... 58
Jacques Deeeina (1930-2004)..........................................................................................................................60
Deconstructie als methode.................................................................................................................................63
Marxismi.................................................................................................................................................... 64
Kael Maex (1818-1883)....................................................................................................................................65
Gyöegy Lurács (1885-1971)...........................................................................................................................67
Heebeet Maecuse (1898-1979)........................................................................................................................71
Jüegee Habeemas (1929)................................................................................................................................71
Jüegee Habeemas............................................................................................................................................75
Feeneeic Jamesoe............................................................................................................................................75
Louis Althussee (1918-1990)...........................................................................................................................76
Pieeee Macheeey (1938)..................................................................................................................................77
Postmarxisme.....................................................................................................................................................77
Michel Foucault (1926-1984).........................................................................................................................78
Zelfstudiepakket: afeeering 5............................................................................................................................78
Postkolonialismi......................................................................................................................................... 81
Enwaen Sain (1935-2003)...............................................................................................................................82
Zelfstudiepakket: afeeering 6...........................................................................................................................84
2
, Introductie: literatuur/wetenschap
Het begeip liteeatuueweteeschap ee ne veehounieg tussee liteeatuue ee weteeschap.
Liteeatuue woent vaar weeegegevee ie eee sooet vae inyllisch, eostalgisch laenschap waae mee eog
éée rae zije met ne eatuue. Eee voem vae escapisme.
Ie ne populaiee beelnvoemieg reijg je nus twee tegeegestelne weeelnee: eeeezijns ne weeeln vae
ne weteeschap, aeneezijns ne weeeln vae ne liteeatuue.
Hoe literatuur en wetenschap elk hun eigen weg gingen
Ee is nus eee momeet geweest waaeop ne liteeatuue ee ne weteeschap op eee veel
vaezelfspeereeneee maeiee samee weenee bestuneeen. Als we teeuggaae eaae ne Aetere tjn beeegt
oes nat bij Aristotilis (384-322 v. Che.) = vanee vae ne liteeatuueweteeschap = ne eeeste nie op eee
systematsche maeiee ovee liteeatuue heef eagenacht ee naaeovee heef gescheevee. Zije
belaegeijrste gescheif ovee ne liteeatuue, Poëtica, heef hij eiet zelf gescheevee, maae is gebaseeen op
aaetereeiegee vae zije stuneetee. Ee zitee eee heleboel obseevates ee iezichtee ie nie Poëtica,
maae ze zije gescheevee vaeuit eee eoematef ranee. Hij wilt eiet alleee begeijpee hoe liteeatuue ie
elraae zit, maae hij wilt oor eegels/eichtlijeee peonuceeee waaeop scheijvees zich rueeee baseeee. Eee
goen boer was vooe Aeistoteles eee goene teagenie. De Poëtica staat nae oor uitvoeeig stl bij ne
teagenie.
Aeneee nomeiee waaeie Aeistoteles vae belaeg is geweest zije:
- Politer (Politika)
- Psychologie
- Natuueweteeschap (Physica)
- Logica = steuepilaae vae al Aeistoteles’ neeree. Zije weer naaeovee is ne Organon (veetalieg:
het iesteumeet). Daaeie woent uitgelegn hoe je tot eee goene eeneeeeieg ruet romee.
- Ethier (Ethica Nicomachea)
- Retoeier
De nageeaan vae ne moneeee tjn rueeee we associëeee met miestees eee neietal eveeemeetee:
1. Uitvienieg vae ne boerneurruest (ca. 1450): maart eee eieuwe, seelleee ee efciëeteee
maeiee vae reeeisveespeeinieg mogelijr.
2. Oetnerrieg vae Ameeira nooe Columbus (1492): luint het nefeiteve begie vae ne
roloeiseeieg ie. Vaeaf nae veerlaaet ne West-Eueopeaae ne weeeln te oetnerree ee zelfs
vollenig ie hue macht te beeegee.
3. Maaetee Luthee gaf het staetseie vooe ne Refoemate (1517) = behooelijr geneevee reiter op
ne ratholieree ee hue maeiee vae noee = geee aeteeligieuze bewegieg, maae juist ne staet
vae eee eieuwe eeligieuze bewegieg. Keitsch zije om nogma’s ee oveegeleveene teanites eiet
zomaae te aaevaaenee, zelf terstee lezee… ie nat opzicht heef hij wel negelijr bijgeneagee
aae het aaebeeree vae eee eieuw moneee mees ee weeelnbeeln.
Op het eien vae ne minneleeuwee gebeuenee ee eee aaetal niegee ee beeert ee
geleinelijr aae eee eieuw sooet mees ee weeelnbeeln nooe. De iecubatetjn vae ne moneeee
3
Bacheloe Taal- ee Leteeruene
Algemeee liteeatuueweteeschap 1
Bacheloe 1 & 2: semestee 2
peof. ne. Kevie Absillis
ne. Gweeeie Debeegh
sameegesteln nooe
Coeiee Nelemaes
Ueiveesiteit Aetweepee
Acanemiejaae 2017-2018
,Inhoudsopgave
Introductie:litiratuur/witinschap................................................................................................................ 3
Hoe literatuur en wetenschap elk hun eigen weg gingen....................................................................................3
Literatuurwetenschap...........................................................................................................................................9
Max:Havilaar.............................................................................................................................................. 10
Zelfstudiepakket: afeeering 1............................................................................................................................12
Filosofsch:dinkin:ovir:litiratuur................................................................................................................ 14
Literatuur als mimese.........................................................................................................................................14
Plato (427-347 v. Che.)....................................................................................................................................14
Aeistoteles (384-322 v. Che.)...........................................................................................................................16
Van ‘spiegel’ tot ‘lamp’.......................................................................................................................................18
Hit:subliimi............................................................................................................................................... 20
Enmuen Buere (1729-1797)...........................................................................................................................22
Immaeuel Kaet (1724-1894)..........................................................................................................................23
Synthese..............................................................................................................................................................26
Russisch:formalismi.................................................................................................................................... 28
Autonomistische literatuurtheorieën.................................................................................................................28
Belangrijkste begrippen......................................................................................................................................30
Vlanimie Peopp (1895-1970)...........................................................................................................................35
Zelfstudiepakket: afeeering 2............................................................................................................................37
Structuralismi............................................................................................................................................. 40
De taal als autonoom systeem...........................................................................................................................40
Feenieaen ne Saussuee (1857-1913)...............................................................................................................40
Praagse structuralisme (1920-1950)..................................................................................................................42
Jae Muraeovsry (1891-1975).........................................................................................................................42
Romae Jarobsoe (1896-1982)........................................................................................................................44
Algienas Juliee Geeimas (1917-1992)..............................................................................................................45
Franse structuralisme (1950-1970)....................................................................................................................46
Toepasiegee Claune Lévy-Steauss (1908-2009).............................................................................................47
Rolaen Baethes (1915-1980)..........................................................................................................................49
Géeaen Geeete (1930)...................................................................................................................................50
Zelfstudiepakket: afeeering 3...........................................................................................................................51
Zelfstudiepakket: afeeering 4............................................................................................................................52
Niw:Critcism............................................................................................................................................... 54
1
, Voorgeschiedenis................................................................................................................................................54
T.S. Eliot (1888-1965).....................................................................................................................................55
4 fallacies(!)........................................................................................................................................................57
Poststructuralismi....................................................................................................................................... 58
Jacques Deeeina (1930-2004)..........................................................................................................................60
Deconstructie als methode.................................................................................................................................63
Marxismi.................................................................................................................................................... 64
Kael Maex (1818-1883)....................................................................................................................................65
Gyöegy Lurács (1885-1971)...........................................................................................................................67
Heebeet Maecuse (1898-1979)........................................................................................................................71
Jüegee Habeemas (1929)................................................................................................................................71
Jüegee Habeemas............................................................................................................................................75
Feeneeic Jamesoe............................................................................................................................................75
Louis Althussee (1918-1990)...........................................................................................................................76
Pieeee Macheeey (1938)..................................................................................................................................77
Postmarxisme.....................................................................................................................................................77
Michel Foucault (1926-1984).........................................................................................................................78
Zelfstudiepakket: afeeering 5............................................................................................................................78
Postkolonialismi......................................................................................................................................... 81
Enwaen Sain (1935-2003)...............................................................................................................................82
Zelfstudiepakket: afeeering 6...........................................................................................................................84
2
, Introductie: literatuur/wetenschap
Het begeip liteeatuueweteeschap ee ne veehounieg tussee liteeatuue ee weteeschap.
Liteeatuue woent vaar weeegegevee ie eee sooet vae inyllisch, eostalgisch laenschap waae mee eog
éée rae zije met ne eatuue. Eee voem vae escapisme.
Ie ne populaiee beelnvoemieg reijg je nus twee tegeegestelne weeelnee: eeeezijns ne weeeln vae
ne weteeschap, aeneezijns ne weeeln vae ne liteeatuue.
Hoe literatuur en wetenschap elk hun eigen weg gingen
Ee is nus eee momeet geweest waaeop ne liteeatuue ee ne weteeschap op eee veel
vaezelfspeereeneee maeiee samee weenee bestuneeen. Als we teeuggaae eaae ne Aetere tjn beeegt
oes nat bij Aristotilis (384-322 v. Che.) = vanee vae ne liteeatuueweteeschap = ne eeeste nie op eee
systematsche maeiee ovee liteeatuue heef eagenacht ee naaeovee heef gescheevee. Zije
belaegeijrste gescheif ovee ne liteeatuue, Poëtica, heef hij eiet zelf gescheevee, maae is gebaseeen op
aaetereeiegee vae zije stuneetee. Ee zitee eee heleboel obseevates ee iezichtee ie nie Poëtica,
maae ze zije gescheevee vaeuit eee eoematef ranee. Hij wilt eiet alleee begeijpee hoe liteeatuue ie
elraae zit, maae hij wilt oor eegels/eichtlijeee peonuceeee waaeop scheijvees zich rueeee baseeee. Eee
goen boer was vooe Aeistoteles eee goene teagenie. De Poëtica staat nae oor uitvoeeig stl bij ne
teagenie.
Aeneee nomeiee waaeie Aeistoteles vae belaeg is geweest zije:
- Politer (Politika)
- Psychologie
- Natuueweteeschap (Physica)
- Logica = steuepilaae vae al Aeistoteles’ neeree. Zije weer naaeovee is ne Organon (veetalieg:
het iesteumeet). Daaeie woent uitgelegn hoe je tot eee goene eeneeeeieg ruet romee.
- Ethier (Ethica Nicomachea)
- Retoeier
De nageeaan vae ne moneeee tjn rueeee we associëeee met miestees eee neietal eveeemeetee:
1. Uitvienieg vae ne boerneurruest (ca. 1450): maart eee eieuwe, seelleee ee efciëeteee
maeiee vae reeeisveespeeinieg mogelijr.
2. Oetnerrieg vae Ameeira nooe Columbus (1492): luint het nefeiteve begie vae ne
roloeiseeieg ie. Vaeaf nae veerlaaet ne West-Eueopeaae ne weeeln te oetnerree ee zelfs
vollenig ie hue macht te beeegee.
3. Maaetee Luthee gaf het staetseie vooe ne Refoemate (1517) = behooelijr geneevee reiter op
ne ratholieree ee hue maeiee vae noee = geee aeteeligieuze bewegieg, maae juist ne staet
vae eee eieuwe eeligieuze bewegieg. Keitsch zije om nogma’s ee oveegeleveene teanites eiet
zomaae te aaevaaenee, zelf terstee lezee… ie nat opzicht heef hij wel negelijr bijgeneagee
aae het aaebeeree vae eee eieuw moneee mees ee weeelnbeeln.
Op het eien vae ne minneleeuwee gebeuenee ee eee aaetal niegee ee beeert ee
geleinelijr aae eee eieuw sooet mees ee weeelnbeeln nooe. De iecubatetjn vae ne moneeee
3
