Week 6 - allesomvattende samenvatting strafprocesrecht

Week 6 – Strafprocesrecht samenvatting alles
Literatuur
2.4 Het strafproces in fasen
- Boek II; strafvordering in eerste aanleg; Strafprocesrecht maakt onderscheid tussen voor- en
eindonderzoek (art. 132 Sv);
o Vooronderzoek; (titels I t/m IV) achtereenvolgens opsporingsonderzoek, de RC, het
gerechtelijk vooronderzoek en de beslissingen omtrent vervolging.
o Eindonderzoek; (titels V en VI) aanhangig maken v.d. zaak ter terechtzitting en de
behandeling v.d. zaak door de rechtbank (onderverdeeld in onderzoek ter
terechtzitting (1e afdeling) en de beraadslaging en uitspraak (4 e afdeling).
- Boek III; rechtsmiddelen in chronologische volgorde (hoger beroep  cassatie).
- Boek V; tenuitvoerlegging
- Boek I; onderwerpen die op de gehele strafvordering betrekking hebben en daarom niet
goed lenen voor een chronologische indeling.
- Boek IV; procedures die vanwege bijzonder karakter aan een chronologische indeling
ontsnappen.
 Opsporingsfase en vervolgingsfase kunnen elkaar overlappen.

Verschillende fasen van het Nederlandse strafproces (chronologische volgorde);
- Opsporing
- Vervolging
- Berechting in eerste aanleg
- Hoger beroep en cassatie
 Vervolging eindigt pas als de uitspraak onherroepelijk is geworden.

Opsporing
In 2013 is GVO afgeschaft. Kern van vooronderzoek ontstaat uit een opsporingsonderzoek.
- 1e titel Boek II Sv
- Van opsporing kan worden gesproken vanaf het moment waarop het vermoeden rijst dat
een strafbaar feit is begaan.
- Art. 141 en 142 SV; sommen personen op die belast zijn met de opsporing.
o Belangrijkste; ambtenaren v.d. politie.
- Art. 127 SV; alle personen die met opsporing belast zijn moeten opsporingsambtenaren zijn.
- OvJ is ook met opsporing belast (art. 141 Sv). Verwezenlijkt zijn opsporingstaak door het
geven van bevelen aan de overige personen met opsporing belast (art. 148 Sv).
o Kan ook persoonlijk worden gedaan door OvJ (art. 148 lid 3 Sv) (niet vaak).
OvJ in alle zaken verantwoordelijk  gezag heeft belangrijke waarborgfunctie.
- 1926; centrale plaats aan de RC in het gerechtelijk vooronderzoek.
Normale gang van zaken; het voorbereidend onderzoek bestaat uit een opsporingsonderzoek o.l.v.
OvJ. Instelling van GVO komt zelden voor.
Politie heeft meer bevoegdheden gekregen;
- Arrestatie v.d. verdachte (art. 53 en 54 Sv).
- De bevoegdheid de verdachte op te houden voor onderzoek (art. 61 Sv).
- De bevoegdheid de verdachte in verzekering te stellen (art. 61 Sv).
- De bevoegdheid voorwerpen in beslag te nemen en plaatsen te betreden (art. 95 e.v. Sv).
- Stelselmatige observatie (art. 126g en 1260 Sv).
- Afluisteren van telefoons (art. 126m en 126t Sv).
Waarborgen tegen machtsmisbruik;
- Voor de arrestatie van verdachten buiten het geval van heterdaad is in beginsel een
aanhoudingsbevel nodig v.d. OvJ (art. 54 Sv).
- Voor het afluisteren v.d. telefoon is een machtiging v.d. RC vereist

, - Over inbeslagneming van voorwerpen kan de beslagene achteraf klagen bij de rechter (art.
552a Sv).

Bij stelsel van waarborgen heeft hulp OvJ belangrijke functie – geen deel van OM, wie het mag zijn
staat in art. 154 Sv. Elke aangehouden verdachte moet bv. onverwijld voor een OvJ of hulp OvJ
worden geleid (art. 53 en 54 Sv). Hulp OvJ beoordeelt rechtmatigheid v.d. aanhouding en beslist of
de verdachte langer moet worden vastgehouden (art. 57 en 61 Sv).
Niet alle dwangmiddelen liggen in handen van opsporingsfunctie = belangrijke waarborgfunctie.
Rechter beslist bv. over de voorlopige hechtenis en de RC kan de bewaring bevelen art. 63 Sv.
Rechtbank kan vervolgens de gevangenhouding bevelen (art. 65 Sv). Getuige kan niet worden
verplicht tot afleggen van een verklaring door de politie – kan alleen de RC in kader van gerechtelijk
vooronderzoek.

Vervolging
Art. 167 Sv; OM moet zo spoedig mogelijk overgaan tot vervolging als het o.g.v. het
opsporingsonderzoek van oordeel is dat vervolging moet plaatsvinden – gedacht aan instellen GVO.
Beslissing tot vervolging is tot nu nog een voorlopige beslissing.
Art. 242 Sv; als het OM o.g.v. het voorbereidend onderzoek van oordeel is dat verdere vervolging
plaats moet vinden, het daartoe z.s.m. overgaat. Verdere vervolging bestaat uit uitbrengen van de
dagvaarding of het doen uitgaan van een kennisgeving van verdere vervolging (art. 244 lid 1 Sv). OvJ
kan ook besluiten de verdachte direct te dagvaarden, dus zonder eerst een GVO te vorderen o.g.v.
art. 167 Sv. Een derde vervolgingsbeslissing is de vordering tot bewaring door de OvJ. OvJ kan de
dagvaarding o.g.v. art. 266 Sv niet meer intrekken als het onderzoek ter terechtzitting is
aangevangen.
Wanneer vervolging bestaat uit instellen van GVO of het toepassen voorlopige hechtenis  OvJ
moet op een gegeven moment beslissen over verdere vervolging (art. 242 Sv). Bij verdere vervolging
moet er altijd gedagvaard worden. Wanneer de OvJ afziet van vervolging  kennisgeving van niet
verdere vervolging aan verdachte (244 en 245 Sv)  verdachte kan niet weer in rechten worden
betrokken (art. 255 lid 1 Sv) – nieuwe vervolging voor hetzelfde feit is uitgesloten. Wanneer de OvJ
besluit de zaak te laten rusten  beslissing o.g.v. art. 167 Sv en niet 242 Sv  informele sepot –
staat niet aan eventuele latere vervolging in de weg (Beg. Beh. Procesorde kunnen ervoor zorgen dat
sepot niet toch weer mag worden vervolgd.
- Vervolgingsmonopolie; vervolgen van strafbare feiten is uitsluitende bevoegdheid v.h. OM.
- O.g.v. art. 126 Wet RO kan OvJ bevoegdheden mandateren aan een andere bij het parket
werkzame ambtenaar  meeste zaken door parketsecretarissen.
- Opportuniteitsbeginsel (art. 167 lid 2 Sv en 242 lid 2 Sv); OM is niet verplicht elk strafbaar
feit te vervolgen dat tot een veroordeling zou kunnen leiden.
- Vervolging niet opportuun  beleidssepot.
- Vervolging niet haalbaar  technisch sepot
Formeel gezien wordt i.h.g.v. transactie niet vervolgd maar voorkomen.
- Voorwaardelijk sepot; OvJ ziet af van vervolging als de verdachte bereid is zich aan bepaalde
voorwaarden te houden (art. 242 lid 3 Sv).

Berechting (in eerste aanleg)
- Titels V en VI Boek II Sv
- Geding treedt in publiciteit met de openbaar gehouden terechtzitting.
- Na sluiten onderzoek ter terechtzitting  beraadslaging (niet openbaar, in de raadskamer).
- Afgesloten met uitspraak
Fasen binnen het rechtsgeding;
1. Fase waarin zaak al wel ter terechtzitting aanhangig is gemaakt maar waarin het (openbare)
onderzoek ter terechtzitting nog niet is begonnen – titel V.
o Verdachte heeft recht op volledige inzage in de processtukken (art. 33 Sv).

, oGeen sprake van beperkingen van vrije verkeer tussen raadsman en verdachte (art.
50 Sv).
o Dagvaarding bevat tenlastelegging (art 261 Sv).
o Tussen betekening van dagvaarding en de dag v.d. terechtzitting minimaal 10 dagen
(art. 265 Sv).
2. Tweede fase na uitroepen v.d. zaak (Titel VI). Onderverdeeld in sub-fasen;
a. Onderzoek ter terechtzitting; (1e afdeling Titel VI) bestaat uit het openbare
onderzoek – begint met uitroepen v.d. zaak en eindigt wanneer de zaak door de
voorzitter v.d. rechtbank gesloten wordt verklaard (art. 345 Sv).
b. Verdachte niet op de rechtbank verschenen  rechtbank zoekt uit of de dagvaarding
op juiste wijze is betekend (art. 278 lid 1 Sv). Juist  Verstek; art. 280 Sv.
Verstekverlening vindt niet plaats wanneer de raadsman op de zitting is en verklaart
door de verdachte te zijn gemachtigd tot het voeren v.d. verdediging (art. 279 Sv).
c. Beraadslaging; volgt na onderzoek ter terechtzitting (4 e afdeling titel VI). Rechtbank
vormt oordeel over de zaak a.h.v. formele en materiele vragen van art. 348 en 350
Sv). Beantwoording van die vragen leidt tot einduitspraak. Beraadslaging is niet
openbaar en vindt plaats in de raadkamer (art. 7 Wet RO).
d. Uitspraak; rechtsgeding afgesloten. Altijd in openbare zitting (art. 362 lid 1 Sv art. 5
lid 1 Wet RO). Vaak alleen dictum (laatste deel vonnis) uitgesproken.

Rechtsmiddelen
Gewoner rechtsmiddelen;
1. Hoger beroep (appel)
2. Cassatie
 Titels II en III Boek III
- Termijn om HB in te stellen in art. 408 Sv.
- Hof fungeert als feitelijke instantie en zal zaak opnieuw in volle gang beoordelen.
- HR controleert alleen of Hof zich heeft gehouden aan het recht – geen feitelijke intantie.
Vonnis van rechtbank is vatbaar voor beroep (voor zowel de verdachte als het OM). Maar binnen de
beroepstermijn anders gaat vonnis in kracht van gewijsde – onherroepelijk.
Buitengewone rechtsmiddelen – Titels VII en VIII
- Alleen ingesteld tegen uitspraken die in kracht van gewijsde zijn gegaan o.g.v. art. 456 Sv.
 Art. 404 lid 1 Sv; verdachte die is vrijgesproken van de tenlastelegging kan niet in appel gaan.

Hoofdstuk 6: Het openbaar ministerie en de vervolging
6.1 Inleiding
Hoofstuk 4 van Wet RO betreft het OM. Leden van OM worden aangeduid als staande magistratuur,
i.t.t. rechters (zittende magistratuur). OM is naast deel van rechterlijke macht ook bestuursorgaan
(art. 1:1 Awb).
Centrale taak OM = vervolging van strafbare feiten (vervolgingsrecht). OM heeft bepaalde vrijheid bij
beslissing om strafbaar feit al dan niet te vervolgen = opportuniteitsbeginsel.

6.2 De organisatie van het OM
OM bestaat uit zes parketten (art. 134 Wet RO):
1. Het parket generaal
2. Arrondissementsparketten
3. Functioneel parket
4. Landelijk parket
5. Parket centrale verwerking openbaar ministerie (CVOM)
6. Ressortsparket