samenvatting crossculturele psychologie

CROSSCULTURELE : INTRODUCTIE

DEFINITIE

= Centraal staat de studie van de invloed van cultuur op het gedrag. Gebaseerd op wetenschappelijke studies

Confirmation bias = Bevestiging zoeken en daar meer aandacht aan besteden, negeren naar wat de eigen overtuiging
tegenspreekt

Crossculturele psychologie:

 Bestudeert het gedrag van het individu in wisselwerking met zijn culturele omgeving
 Is de kritische en vergelijkende studie van de culturele effecten op het menselijk gedrag
 Bestudeert psychologische diversiteit en de onderliggende redenen voor deze diversiteit
 Is de wetenschappelijke studie van de variatie in het menselijk gedrag, daarbij rekening houdend met het feit dat het
gedrag beïnvloed wordt door een culturele context

GESCHIEDENIS

 Sterke groei na WOII van de crossculturele psychologie
 Vanaf jaren 60 specifieke wetenschappelijke tijdschriften over crossculturele psychologie
 Methodologische moeilijkheden  Moeilijk te onderzoeken

GEBIEDSOMSCHRIJVING

 Cultuurverschillen & gelijkenissen in psychologische fenomenen
 Besef eigen culturen (‘cultuur beïnvloedt anderen’ eigen cultuur ‘onzichtbaar’)
 Waardering andere culturen

BELANG

PSYCHOLOGIE = WEIRD?

 Western
 Educated
 Industrialized Veel psychologisch onderzoek is WEIRD
 Rich
 Democratic



Onderzoek:

 > 4000 onderzoekspapers
 20 jaar (2008)
 Deelnemers:
o 95% VS, Europa en Engels sprekende landen
o MAAR deze landen omvatten slecht 12% van de wereldbevolking!!

 68% VS, waarvan 2/3 undergraduate students




1

,LES 2: WAT IS CULTUUR?
DEFENITIE CULTUUR

= Bestudeert de mate waarin onze gevoelens, gedachten, en gedragingen beïnvloed worden door onze cultuur

100den definities van cultuur  Omdat cultuur in verschillende betekenissen wordt gebruikt

Interpretatie kan breed of eng:

 Brede zin
o Natuur tegenover cultuur: dat wat de mens schept
 Enge zin
o Kunstuitingen, bedrijfscultuur, jongerencultuur

 Tylor: Een door de mens verworven complex geheel dat kennis, geloof, kunst, moraal, wetten, gebruiken, en alle andere
capaciteiten en gewoontes omvat
 Herskovits: Het deel van de menselijke omgeving dat door mensen gemaakt is
o 2 categorieën:
 Materie (objectief aspect)  Vaak zichtbaar bv vervoersmiddelen, kleren
 Immaterie (subjectief aspect)  Vaak niet zichtbaar bv verkeersregels, dresscode

DEFINITIE(S) VAN CULTUUR

De culturele dimensies volgens Hofstede:

1. Het is iets mentaal
2. We leren aan om op een bepaalde manier te handelen
3. Collectief= groep mensen die op dezelfde manier geprogrammeerd is en onderscheid zich daarmee met andere
culturen


Cultuur is niet universeel en ook niet voor een individu
maar specifiek voor groep




Onion-model:

Ajuin model = Cultuur heeft veel laagjes, die
buitenste zijn zichtbaar maar de binnenste niet, alles
samen vormt cultuur. Hoe meer je naar binnen gaat,
hoe meer je naar impliciet gaat

Laagjes van buiten naar binnen:

1. Matteriele (expliciet) Zichtbare dingen
2. Sociale cultuur  Hoe gedraag je je in
bepaalde situaties. Normen & waarden
3. Subjectieve cultuur (impliciet) 
Psychologie, hoe voelen we ons?
Persoonlijkheidskenmerken

2

,Cultuur staat niet vast! Doorheen de geschiedenis verandert cultuur bv vroeger slaagde ze kinderen, nu niet

Cultuur is:

 Een door gemeenschap gedeeld systeem
 Van waarden, normen, ideeën, attitudes, gedragingen, communicatiemiddelen en de producten ervan
 Die van generatie op generatie worden overgeleverd

Cultuur is gedeeld:

 Voor cultuur is een groep(je) nodig
 De mate waarin varieert: individuele verschillen binnen eenzelfde cultuur
 ‘Cultural membership does not determine individual responses’  Het is niet omdat je weet welke culturele
achtergrond een persoon heeft, dat je er ALLES over weet

Cultuur is geleerd:

 Wordt overgebracht door socialisatie (=proces waar je dingen aanleert door je omgeving, bewust of onbewust) bv
Ouders zeggen gordel aan in de auto (bewust), maar ook bv rondkijken en doen wat de rest doet (onbewust)
o Enculturatie: Cultuuroverdracht in tijd
o Acculturatie: Cultuuroverdracht in geografische en sociale ruimte (meer in les 10) bv Lid van een nieuwe
vriendenkring dan neem je culturele elementen over

 Hersenen zijn deel van menselijke natuur maar worden ook gevormd door culturele ervaringen bv taxi chauffeurs in
Londen  Onze hersenen veranderen wanneer we dingen leren

Cultuur is dynamisch:

 Cultuur beïnvloedt gedrag en vice versa  Cultuur beïnvloedt ons maar wij ook onze cultuur
 Een nieuwe (sub)cultuur kan zich soms snel vormen
 Cultuur is adaptief (=veranderd op een nuttige manier) = Cultuur is de aanpassing van de menselijke soort op
ecologische, sociopolitieke en biologische factoren bv klimaat, geld, voeding heeft allemaal een invloed in hoe een
cultuur je bent
o Ecocultureel perspectief: Ecologisch & cultureel  De ecologische omgeving waarin mensen functioneren is
van invloed op de cultuur bv overbevolking in Tokio of bv tseetseevlieg die koeien aantast en de cultuur dus
ook

WAT IS CULTUUR NIET?

 Ras  Fysieke kenmerken bv huidskleur, oogkleur, lengte..
 Nationaliteit  Staatsburgerschap
o Vaak zelfde cultuur, maar ook heterogeniteit <-> cultuur kan nationaliteiten overstijgen bv De arabische
cultuur
o In crosscultureel onderzoek vaak vergelijking van landen

ETNOCNTRISME

= De houding waarbij de eigen omgeving, het eigen volk of de eigen cultuur bewust of onbewust als maatstaf gebruikt wordt om
de rest van de wereld te beoordelen of soms te veroordelen




3

, IS GEDRAG UNIVERSEEL OF UNIEK AAN EEN SPECIFIEKE CULTUUR?

TWEE BENADERINGEN

1. Het absolutisme (algemene psychologie)
2. Het relativisme (cultuurpsychologie dus geen crossculturele want dat is de scheidsrechter tussen de twee)


ABSOLUTISME

 Principes vinden die voor alle mensen hetzelfde zijn
 Gedrag wordt niet beïnvloed door de culturele context
 Extreem universele aanpak, zoeken naar gedrag dat geheel cultuurvrij is
 Bv Kleurenblind testen

Gematigd absolutisme:

Erkenning van gelijkenissen en verschillen:

 Psychologische fenomenen zijn ongeveer gelijk in alle culturen, maar de manier waarop ze zich uiten
verschilt dus de manifestatie, de interpretatie ervan kan verschillen van cultuur tot cultuur


RELATIVISME

 Alles hangt van cultuur af, je kan alleen iemand zijn gedrag begrijpen als je weet in welke cultuur die persoon zich
bevindt
 Er bestaat geen contextvrij gedrag
 Iedereen maakt deel uit van één of meerdere culturen
 Menselijk gedrag kan slechts begrepen worden binnen de context van de cultuur waarin het verschijnt
 Bv non verbaal gedrag

Gematigd relativisme:

 Eerst moeten we de cultuur kennen, maar er is een gemeenschappelijke basis
 In extremis:
o Te verschillend om te kunnen interageren?
o Algemene morele standaarden en wetgevingen?
 Niet vergeten dat we over cultuur heen ook enorm veel gemeen hebben

 Erkenning van gelijkenis en verschillen

Cross culturele psychologie = Bestudeert de mate waarin onze gevoelens, gedachten en gedragingen beïnvloed worden onze
cultuur




4