samenvatting van het boek: Rechtvaardigheid van Michael Sandel

Les 1
Verontwaardiging
= boos zijn over onrechtvaardigheid

Sandel is een flosooo
“maken wij een geruisloze overstap van een markteconomie naar een marktsamenleving,
waarin niet alleen producten, maar ook waarden naar economische termen worden
vertaald. De gezondheidszorg wordt geprivatseerd, de EU organiseert een markt waar
bedrijven een bod mogen doen op het recht om koolstoodioxide uit te stoten, in
gevangenissen in Calioornië betalen gedetneerden voor een betere cel, en zelo baarmoeders
zijn tegenwoordig te huur.”

Actuele thema’s
Doorgeschoten zelfredzaamheid:
Zeloredzaamheid is een armoedig ideaal, zegt socioloog Thomas Kampen. VUmc-onderzoeker
Gert Schout vindt daarentegen dat over-gespecialiseerde prooessionals de kracht van
mensen en hun netwerken systematsch onderschaaen

Armoededebat:
Voedselpakkeaenn geen duurzame oplossing voor armoede

Immigrate en integrate:
Registrate herkomst migranten blijf belangrijk

Leven wij wel in een rechtvaardig land?

Waarden
= nastrevenswaardige ervaringen, situates, oo eigenschappen van mensen, organisates oo
van een samenleving als zodanig
VBn welzijn, autonomie, rechtvaardigheid en vrijheid

Normen
= concrete gedragsregels oo handelingsvoorschrifen die aangeven wat wij in bepaalde
situates behoren te doen oo na te laten

moraal
= geheel van morele normen en waarden van individu, groep, instelling oo cultuur

ethiek
= wetenschappelijke oo systematsche studie van de moraal. Bij ethiek gaat het niet om het
geven van een antwoord, maar om de verantwoording van het antwoord. Welke aowegingen
zijn van belang? Welke waarden spelen een rol? Welke belangen zijn belangrijk?

Morele dilemma’s
- Ontstaan als morele principes onderling tegenstrijdig zijn
- Oo als we niet kunnen voorspellen hoe de omstandigheden waarin we ons bevinden
zich zullen ontwikkelen

,Een dilemma is een tweesprong.
We moeten kiezen tussen A oo B. In een moreel dilemma spelen meerdere belangen van de
directe betrokkenen en/oo meerdere waarden een rol.
VBn een medestudent kiest ervoor om iets doms te doen. Respecteer je dit? Het is zijn
vrijheid, autonomie? Oo wil je hem ervan afouden, met het oog op zijn welzijn?

Twee invalshoeken:
1. Deontologische ethiek (kant)
Wat zijn mijn principes, normen, waarden
2. Teleologische ethiek (utlitarisme)
Wat zijn de gevolgen voor de belangen van anderen zoals bijvoorbeeld hun geluk?

Belangrijke vragen spelen daarbij
- Hoe behoren mensen met elkaar om te gaan?
- Hoe moeten we de samenleving organiseren?

Het gaat om rechtvaardigheid, maar wat is rechtvaardigheid?
- Maximaliseren van welzijn?
- Respecteren van vrijheid?
- Bevorderen van deugdzaamheid?

Belangrijk vraagstuk
vragen wat een samenleving rechtvaardig maakt, is vragen hoe ze de dingen verdeelt die we
belangrijk vindenn inkomen en rijkdom, rechten en plichten, macht en mogelijkheden,
ambten en eerbetoon. Een rechtvaardige samenleving verdeelt deze zaken op de juiste
manier. Ze geef elke individu wat haar oo hem toekomt
1. Moet een rechtvaardige samenleving ernaar streven om de deugdzaamheid van haar
burgers te bevorderen?
2. Oo moet de wet neutraal zijn tegenover verschillende opvatngen van
deugdzaamheid ….
3. ….

Deugdzaamheid
= bevorderen van de houdingen, neigingen en persoonlijke kwaliteiten waar een goede
samenleving van afangt
 bestaat een rechtvaardige samenleving uit het bevorderen van deugdzaamheid?
 Hebzucht een slechte deugd? Vraatzucht, verspilling, afeuren? Ontmoedigen?
 Het belang van de deugd van goed burgerschap aanmoedigen?
VBn zorgzaamheid voor je buren

Vrijheid
 Voor ieder om zelo keuzes te maken. Staat dat voorop?
 Om zijn oo haar eigen opvatng van het juiste leven te kiezen
 Dat vraag het respect voor de vrijheid van een ander
 VBn creëren van vrije markt

,  Rechtvaardige samenleving respecteert de vrijheden van individuen om hun eigen
leven in te richten

Twee kampenn
1. Lassez-oairekamp
Respecteren en bevestgen van vrijwille keuzes
2. Kamp van eerlijkheid

Welzijn
 Moeten we het welzijn van mensen, van de samenleving als geheel bevorderen?
 Oog voor pijn en lijden
 Betekent een rechtvaardige samenleving het maximaliseren van het welzijn
 Welvaart bevorderen, levenstanddaard verhogen, economische groei stmuleren
 Utilitarismen grootste geluk voor het grootste aantal mensen nastreven

Samenvatng college 1
Ethiekn betref de vraag ‘wat is goed, wat is slecht?’
- Gaat erom hoe we moeten leven/samenleven. Deze vraag ontstaat vooral in
crisistjd, als de gewone manier van leven nier meer vanzelosprekend is
- Denk aan de bed-bad-brood discussie van nu. Denk aan de vluchtelingen etc.

Rechtvaardige samenleving, maar wat is rechtvaardig?
- Welzijn door welvaartsverdeling? Vrijheid van handelen? Opvoeden tot deugdelijke
burgers? Handhaven van aospraken?

Samen nadenken over moraal (intersubjecteo= speelt tussen mensen ao, in het gesprek ben
je ethiek aan het bespreken)
- Morele refecte over normen en waarden
- Altjd verschillende invalshoeken waardoor we niet tot 1 antwoord komen
- (beginselethiek en gevolgethiek?


Les 2 utilitarisme
 Het principe van het grootste geluk voor het grootste aantal mensen

Waar gaat het om in het leven?
- Het gaat om de vraag naar het goede leven
- Maar wat is het goede leven?
 Genot en plezier?
 Vermijden van pijn?
 Zeloontplooiing?
 Geluk?
 Deugdzaam leven?

Het goede of het genot
Gaat het omn
Het goede, het rechtvaardige, het waardevolle doen?