Samenvatting Socialezekerheidsrecht

SOCIALE ZEKERHEIDSRECHT

H1: De Sociale Zekerheid

1. WAT IS SOCIALE ZEKERHEID?

Strikte zin (bismarck) Ruime zin (beveridge)
= Geheel van voorzieningen die = Geheel van voorzieningen die eenieders
bescherming bieden tegen de nadelige bestaanszekerheid moeten waarborgen.
inkomensgevolgen van welbepaalde
omstandigheden (sociale risico’s).

- Voor werknemers - Voor iedereen zonder inkomen
- Percentage van laatstverdiende loon - Aantonen dat je behoefig bent
- Komt van RVA (via sociale bijdragen) - Komt van OCMW (via forfaitaire
bedragen op min. niveau)


2. ONTSTAAN VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID

19e eeuw: industriële revolute kapitalisme


Loonarbeid in fabrieken en steden


Afankelijkheidsrelate met nieuwe specifeke risico'rs vb. arbeidsongevallen


Bescherming via privé initateven (MOB)


Eind 19e eeuw: overheidstussenkomst bleek noodzakelijk (subsidiëring van
privaat initatef via 'rlandsbonden'r

Verplichte verzekeringen:
1903: arbeidsongevallen
Na WO I: pensioenen, beroepsziekten, gezinsbijslag, jaarlijkse vakante
Na WO II: Sociaal pact van 1944


Geleidelijke uitbreiding naar zelfstandigen



1

,3. BASISPRINCIPES VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID

 Verzekering

Gewone verzekering Individueel – premiebetaling – statstsch – risico –
contractvrijheid – strikte koppeling premie en uitkering
Sociale verzekering Collectef – verplicht – sociaal risico – wetelijk
omschreven – losse koppeling premie en uitkering


 Solidariteit

Verplicht karakter – herverdeling – gedeeltelijke overheidsfnanciering

- Solidariteit van de werkenden (bismarck)
- Solidariteit van de burgers (Beveridge)




4. STRUCTUUR VAN ONZE SOCIALE ZEKERHEID

Op basis van 3 socio-professionele categorieën:
- Werknemers
- Zelfstandigen
- Ambtenaren


 Stelsel van de werknemers (of loontrekkenden)

= Verbonden door arbeidsovereenkomst (rekeninghoudend met uitbreidingen en
uitkeringen).

Bijdragen voor: (Bijlage 1)
- Ziekte en invaliditeit (gezondheidszorg)
- Gezinsbijslag
- Pensioenen
- Arbeidsongevallen
- Beroepsziekten
- Werkloosheid
- Jaarlijkse vakante




2

, Stelsel van de zelfstandigen

Bijdragen voor: (Bijlage 2)
- Ziekte en invaliditeit
- Gezinsbijslag
- Pensioenen
- Overbruggingsrecht


 Stelsel van de ambtenaren (vastbenoemden)

A. Provincies, gemeenten en OCMW’s

Bijdragen voor:
- Gezondheidszorgen
- Gezinsbijslag
- Pensioenen
- Beroepsziekten

Rechtstreeks door werkgever:
- Arbeidsongevallen
- Arbeidsongeschiktheid
- Vakantegeld


B. Federale staat, gemeenschappen en gewesten

Bijdragen voor:
- Gezondheidszorgen

Rechtstreeks door werkgever:
- Arbeidsongevallen
- Arbeidsongeschiktheid
- Vakantegeld
- Pensioenen
- Beroepsziekten
- Gezinsbijslagen




3

, 5. ONDERWERPING

 Territoriaal toepassingsgebied

A. Tewerkstelling in België

Onderworpen zijn:
Werknemers (belg of niet) die werkt in België voor een werkgever gevestgd in
België of met een exploitatezetel in België waarvan de werknemer afangt.


B. Grensoverschrijdende tewerkstelling

- Binnen de EU
- Bilateraal akkoord1
- Geen akkoord : onderworpenheid aan Belgische wetgeving indien < 6 maand



 Personeel toepassingsgebied

Principe: Werknemer en werkgevers verbonden door een arbeidsovereenkomst.

Wettelijke verooedens:
- Apothekers (weerlegbaar)
- Handelsvertegenwoordigers (weerlegbaar)
- Studenten (weerlegbaar)


Gelijkstellingen en uitbreidingen:
- Statutairen
- Leerlingen
- Kunstenaars
- Personen aangewezen door de Koning die verbonden zijn om arbeidsprestates te
verrichten onder gezag van een ander persoon, zonder arbeidsovereenkomst
 Lasthebbers van non-proftorganisates
 Taxichaufeurs
 Onthaalouders




1
Akkoord tussen 2 landen.


4