Volledige samenvatting strafprocesrecht gebaseerd op het boek praktisch strafprocesrecht van Van In

1




STRAFPROCESRECHT
HOOFDSTUK 1: INLEIDING


DEFINITIE EN SITUERING VAN HET STRAFPROCESRECHT

Strafrecht bestaat uit strafrecht en strafprocesrecht.
Strafprocesrecht = Het formele strafrecht
= Manier waarop je het strafrecht moet toepassen. De theorie wordt
omgezet in actie.
Het bevat een geheel van rechtsregels met betrekking tot:
 De vaststelling van het misdrijf;
 Door wie het misdrijf gepleegd wordt;
 De manier waarop de straffen moeten opgelegd worden;
 De werking en de bevoegdheden van de instellingen.
Strafprocesrecht bestaat uit 4 fasen:
 Het onderzoek
 De vordering De 3 belangrijkste
 De berechting
 De strafuitvoering

ACCUSATOIRE EN INQUISITOIRE RECHTSPLEGING

Accusatoir:
 Mondeling
 Openbaar
 Tegensprekelijk
 De berechting
Inquisitoire:
 Schriftelijk
 Geheim
 Niet-tegensprekelijk
 Het onderzoek

DE VOORNAAMSTE BRONNEN VAN HET STRAFPROCESRECHT

De wet = de belangrijkste
 Wetboek van strafvordering
Rechtspraak
Rechtsleer

, 2


HOOFDSTUK 2: VORDERINGEN DIE UIT EEN MISDRIJF ONTSTAAN


DE STRAFVORDERING

Principe = de bevoegdheid van het openbaar ministerie
Een vordering = eis = in naam van de maatschappij

DE UITOEFENING VAN DE STRAFVORDERING
= de zaak aanhangig maken bij een rechtbank.
Doel: pleger sanctioneren

HET OPENBAAR MINISTERIE
Art. 28 quater Sv. = het opportuniteitsbeginsel
De procureur des Konings voert de strafvordering uit.
Keuze van het OM:
 Vervolgen
 Seponeren
 Minnelijke schikking
 BIS
 Guilty plea
Uitvoering strafvordering door om voor:
 De vonnisgerechten in het opsporingsonderzoek
 Hof van Assisen
 Correctionele rechtbanken
 Politierechtbank
 De onderzoeksgerechten in het gerechtelijk onderzoek
 Kamer van inbeschuldigingstelling bij het Hof van Beroep
 Raadkamer bij de rechtbank van Eerste Aanleg

WIE IS HET OPENBAAR MINISTERIE?
Rechtbank Eerste Aanleg Procureur des Konings & substituten
Arbeidsrechtbank Arbeidsauditoraat & substituten
Hof van Beroep Procureur-Generaal bij het Hof van Beroep & Advocaten-Generaal bij
het Hof van Beroep & substituten
Hof van Cassatie Procureur-Generaal bij het Hof van Cassatie & Advocaten-Generaal
Volledig grondgebied Federale procureur & federale magistraten

KENMERKEN VAN HET OPENBAAR MINISTERIE
 Hiërarchisch opgebouwd
 Ondeelbaar
 Onafhankelijk

, 3


ONDEELBAAR
Vormen 1 functionele eenheid.
Ze treden nooit op in eigen naam.
Ze zijn onderling verwisselbaar.
Uitzondering: De magistraten van het arbeidsauditoraat.
 Niet verwisselbaar

ONAFHANKELIJK
Ze vertolken het standpunt van de gemeenschap en treedt in haar naam op.
Ze kunnen alles zeggen wat ze nodig achten en kunnen hiervoor niet vervolgd worden.

DE BURGERLIJKE PARTIJ
Het slachtoffer van een misdrijf kan een klacht indienen. Een klacht stelt de strafvordering niet in
werking.
Verschilt van burgerlijke partij stelling. Hierbij stelt het slachtoffer een vordering. Hij eist dus een
vergoeding.
De burgerlijke vordering kan toegevoegd worden aan de strafvordering; indien geen strafvordering
kan slachtoffer zich burgerlijke partij stellen art. 70 Sv.
Is niet voor alle zaken mogelijk om je burgerlijke partij te stellen.
Het slachtoffer kan ook rechtstreeks dagvaarden voor de correctionele of de politierechtbank inzake
overtredingen en wanbedrijven.
Benadeelde partij = partij die schade heeft geleden, maar geen burgerlijke partij stellen. Wil enkel op
de hoogte gehouden worden. Art. 5bis Sv.

TEGEN WIE WORDT DE STRAFVORDERING UITGEOEFEND
Tegen een persoon: natuurlijke persoon of rechtspersoon
 Tijdens onderzoek: verdachte
 Tijdens gerechtelijk onderzoek: formeel ‘inverdenkinggestelde’
 Fase van berechting: beklaagde
 Voor Hof van Assisen: beschuldigde

WIJZE VAN UITOEFENING VAN DE STRAFVORDERING
OM kan op verschillende manieren kennis krijgen van een misdrijf:
 Eigen waarneming Van ambtswege
 Processen-verbaal v/d politie
 Aangifte
 Klacht
Procureur des konings zal aan de hand van het opportuniteitsbeginsel dan beslissen of de
strafvordering uitgeoefend moet worden. Art. 28 quater Sv.

, 4


Procureur kan verschillende dingen doen:
 Seponeren wegens onvoldoende bewijs of onvoldoende gewicht van de zaak. Ook door het
verzachtende omstandigheden (eerste misdrijf), het negatief sociaal effect, of omdat er geen
mogelijkheid is tot vervolging.
 Minnelijke schikking of bemiddeling
 Voorafgaande erkenning van schuld voorstellen.

VAN AMBTSWEGE
OM krijgt kennis via proces verbaal of eigen waarneming.

AANGIFTE
Gebeurt door een niet slachtoffer bij de politie of het parket.
Procureur des Konings zal aan de hand van opportuniteitsbeginsel oordelen over de uitvoering van
de strafvordering.

KLACHT
Door het slachtoffer.
Hij wil het gebeuren vertellen aan de politie.
Zorgt niet automatisch voor de burgerlijke partijstelling.

HINDERPLAN BIJ DE UITOEFENING VAN DE STRAFVORDERING

SCHORSING VAN DE STRAFVORDERING INGEVOLGE DE PERSOON VAN DE VERDACHTE

LEDEN VAN DE FEDERALE KAMERS EN VAN DE GEMEENSCHAPS- EN GEWESTRADEN
Onderscheid tussen de parlementaire onverantwoordelijkheid en de parlementaire
onschendbaarheid.
Parlementaire onverantwoordelijkheid: Art. 58 Ger. W.
= mogen niet vervolgd worden door hun mening te uiten tijdens de uitvoering van hun functie.
Totale vrijheid van meningsuiting.
Parlementaire onschendbaarheid: Art. 59 Ger. W.
= beperking in de voorwaarden voor het openen of voortzetten van een onderzoek of een vervolging.
Kan opgegeven worden door de betreffende kamer of raad met een meerderheid van de stemmen
van 2/3e.
Dit op eigen initiatief of op initiatief van de betreffende kamer of raad.

MINISTERS EN STAATSECRETARISSEN ART. 101 GER. W. EN LEDEN VAN GEMEENSCHAPS-
EN GEWESTREGERINGEN ART. 124 GER. W.
Zelfde strafrechtelijke onverantwoordelijkheid.
Bepaalde zaken volgen de gewone wetgeving (heterdaad, rechtstreekse dagvaarding…)