Volledige samenvatting van administratief recht

1



ADMINISTRATIEF RECHT
BESTUURSRECHT
LEERSTUK 1: AFBAKENING EN BRONNEN VAN HET ADMINISTRATIEFRECHT

HOOFDSTUK 1: AFBAKENING VAN HET ADMINISTRATIEF RECHT


SITUERING VAN HET ADMINISTRATIEF RECHT

Nationaal privaat recht
De basisregels uit het grondwettelijk recht worden verder uitgewerkt door de uitvoerende macht in
het administratief recht.

BEGRIP ADMINISTRATIEF RECHT

Het organiseert het openbaar bestuur en regelt diens taakvervulling binnen de krijtlijnen van het
grondwettelijk hof.
Openbaar bestuur =
 Bestuurlijke overheden (federale en regionale uitvoerende macht en provincies en
gemeenten)
 Bijkomende bestuurlijke diensten opgericht of erkend door de overheden
 Functioneren onder toezicht van de in de grondwet ingerichte bestuurlijke overheden en
kunnen derden verbinden door eenzijdige beslissingen.
Verantwoordelijke voor algemeen welzijn of algemeen belang.
Taak:
 Uitvoeren wetten
 Door toepassingsbeslissingen
 Door algemeen geldende reglementen of verordeningen
 Geschillen beslechten in administratieve rechtscolleges
 Rechtscolleges van de uitvoerende macht
Voorbeeld examenvraag: Een verbod tot verkoop van vuurwerk door decreetgever en burgemeester die bevoegdheid
hadden tot toelaten. Jij bent vuurwerkverkoper en jij gaat niet akkoord met het verbod. Bij wie ga je dit aanklagen?
 Decreetgever is rechterlijke macht dus aanklacht bij grondwettelijk hof en niet administratief rechtscollege.

ADMINISTRATIEF RECHT IS EEN UITZONDERINGSRECHT

De enige drijfveer is het algemeen belang.
Ze hebben een bevoorrechte positie, want behoren toe tot gemeenrecht, maar kunnen toch
rechtsregels maken die nodig zijn voor het algemeen belang.
Ze hebben zwaardere verplichtingen:
 Handelen in volle openbaarheid
 Verplicht om in beslissingen de onderliggende motivering uit te drukken
 Kiest niet vrij welke medecontractant, maar a.d.h.v. wettelijke procedures.

, 2


ADMINISTRATIEF RECHT BEHEERST UITVOERBARE BESLISSINGEN

Administratieve rechtshandeling heeft 3 kenmerken:
 Eenzijdig / gezagshalve
 Door bestuurlijk overheid
 Doet rechtstoestand ontstaan / wijzigen / opheffen
Belang hiervan:
 Moeten voldoen aan de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.
 Bevoegdheid van de administratieve rechtscolleges
 Motiveringsplicht vs openbaarheidsplicht
Voorrecht van bestuur:
 Eenzijdig
 Vermoeden van wettigheid
 Uitvoerbaar
Vermoeden van wettigheid is weerlegbaar. Je kan tegenbewijs leveren.
Men gaat er wel vanuit dat de overheid handelt door het volgen van de wet.
Er zijn uitzonderingen op de onmiddellijke uitvoerbaarheid. Als je de uitvoerbaarheid wil tegen
houden moet je naar een administratief rechtscollege.
De uitvoerbaarheid kan gedwongen worden als het hoogdringend in algemeen belang is.
Soorten beslissingen:
 Reglementaire (reglement) vs individuele (beschikking)
Reglementair is van toepassing in het algemeen (geen formele motivering) , individueel gaat over 1
specifieke zaak of 1 specifieke persoon (formele motivering verplicht).
 Rechtsverlenend vs niet-rechtsverlenend
Jachtvergunning is bvb rechtsverlenend (kan niet meer ingetrokken worden), tuchtsanctie is bvb niet-
rechtsverlenend (kan wel nog ingetrokken worden)
 Genomen met discretionaire bevoegdheid vs gebonden bevoegdheid
Discretionair wil zeggen dat er marge is er is beleidsvrijheid, gebonden bevoegdheid wil zeggen dat
overheid als het ware in de handboeien geslagen is en niet anders kan dan die beslissing nemen.
 Belang van het onderscheid: bij gebonden kan rechter enkel wettigheidstoets (is de wet
gevolgd?) doen bij discretionair is er ook nog een opportuniteitstoets.

ADMINISTRATIEF RECHT EN ADMINISTRATIEVE SANCTIES

Een administratieve sanctie is een administratieve uitvoerbare beslissing
Kenmerken:
 Krachtens een wet
 Opgelegd door bestuur
 Ter bestraffing van inbreuk op een rechtsnorm
 Bijzondere sanctie is een GAS sanctie (gemeentelijke administratieve sanctie)
Vaak geldboete, maar nooit vrijheidsstraf.
Het is geen preventieve veiligheidsmaatregel.
 Overheid moet soms iets beslissen wat lijkt als een sanctie, maar het niet is.

, 3


ADMINISTRATIEF RECHT LEGT EISEN OP VOOR BESTUURSHANDELINGEN

Elke bestuurshandeling moet:
 Steeds verantwoord zijn in het algemeen belang;
 In overeenstemming zijn met de wet;
 Binnen de grenzen van de toegewezen bevoegdheid zijn;
 Gesteld zijn door aangewezen bestuursorgaan.
 In overeenstemming met ABBB
Indien hier niet aan voldaan wordt, kan hier een sanctie voor opgelegd worden.
Dit door de burger bij:
 Ombudsman
 Beroepen bij administratieve overheid
 Rechter (gewone of administratieve)

HOOFDSTUK 2: BRONNEN VAN HET ADMINISTRATIEFRECHT

Zoals andere vakken. (wetgeving, rechtsleer, rechtsspraak volgen van hiërarchie etc.)

PSEUDOWETGEVING

Ministeriële omzendbrieven en dienstorders met:
 Instructies
 Richtlijnen/beleidsnormen
 Aanbevelingen
Opgesteld door minister of staatssecretaris
Gericht aan eigen uitvoeringsambtenaren en aan diensten die onder zijn administratief toezicht
staan.
Verschillende soorten:
 Interpretatief = instructies over interpretatie wetten of besluiten. Ze binden enkel
ondergeschikte ambtenaren en niet de burgers.
 Verordenend = algemeen bindende rechtsregels.
 Indicatief = opsteller bepaalt voor zichzelf de richtlijnen die hij bij uitvoering van beleid zal
naleven (moet gemotiveerd worden). Toezichthoudende overheid bepaalt voor
ondergeschikt bestuur waaraan beslissingen moete voldoen om goedgekeurd te worden.

, 4