Rédigé par des étudiants ayant réussi Disponible immédiatement après paiement Lire en ligne ou en PDF Mauvais document ? Échangez-le gratuitement 4,6 TrustPilot
logo-home
Resume

Samenvatting Klinische Neuropsychologie (17/20 eerste zit!)

Note
-
Vendu
1
Pages
190
Publié le
11-01-2024
Écrit en
2023/2024

Deze samenvatting is een volledige samenvatting van het vak klinische neuropsychologie gedoceerd door professor K. Beeckmans en E. Dierckx . Het wordt gegeven in eerst jaar master aan de VUB. De samenvatting omvat de slides aangevuld met uitgebreide lesnota's van het academiejaar .

Montrer plus Lire moins

Aperçu du contenu

Klinische Neuropsychologie

Inhoudsopgave

H1: Historische inleiding en situering ..................................................................................................................... 8
1 Situering .................................................................................................................................................................................................. 8
1.1 Definitie .................................................................................................................................................................................... 8
1.2 Cognitieve functies en stoornissen ............................................................................................................................... 9
1.3 Ziektebeelden......................................................................................................................................................................... 9
2 Historische inleiding .......................................................................................................................................................................... 9
2.1 Oudheid ................................................................................................................................................................................... 9
2.2 Oude Egypte......................................................................................................................................................................... 10
2.3 Egypte..................................................................................................................................................................................... 10
2.4 Arabische wereld............................................................................................................................................................... 10
2.5 Grieken en Romeinen ...................................................................................................................................................... 11
2.5.1 Grieken.......................................................................................................................................................................... 11
2.6 Celtheorie (Ventriculaire lokalisatie hypothese) ................................................................................................ 12
2.7 Renaissance ......................................................................................................................................................................... 13
2.8 Eind 16e, 17e en begin 18e eeuw ............................................................................................................................... 13
2.9 19e eeuw ............................................................................................................................................................................... 14
2.10 20ste eeuw......................................................................................................................................................................... 15
2.11 Midden 20e eeuw ........................................................................................................................................................... 16
2.12 Hedendaagse neuropsychologie .............................................................................................................................. 16
2.12.1 Vier belangrijke concepten ............................................................................................................................... 17
2.12.2 België .......................................................................................................................................................................... 18
2.12.3 Werkplaatsen neuropsycholoog ..................................................................................................................... 18

H2: (Visuele) Waarneming ........................................................................................................................................ 20
1 Inleiding................................................................................................................................................................................................. 20
2 Visuele waarneming......................................................................................................................................................................... 20
2.1 Fysiologie: van het oog naar de hersenen .............................................................................................................. 20
2.2 Fysiologie: visuele cortex............................................................................................................................................... 21
2.3 Stadia in de visuele waarneming (functioneel).................................................................................................... 22
2.4 Stoornissen na hersenbeschadiging.......................................................................................................................... 24
2.4.1 Apperceptieve objectagnosie .............................................................................................................................. 24
2.4.2 Kopiëren bij associatieve objectagnosie ........................................................................................................ 25
2.5 Lagere orde stoornissen ................................................................................................................................................. 25
2.5.1 visueel veld defect.................................................................................................................................................... 25
2.5.2 stoornissen in gezichtsscherpte, contrastgevoeligheid en licht-donkeradaptatie ...................... 27
2.5.3. stoornissen in de kleurwaarneming ............................................................................................................... 27
2.5.4. stoornissen in de bewegingswaarneming .................................................................................................... 27
2.6 Hogere orde stoornissen ................................................................................................................................................ 28
2.6.1 Apperceptieve agnosieën...................................................................................................................................... 28
2.6.2 Associatieve agnosieën .......................................................................................................................................... 28
2.6.3 Prosopagnosie ........................................................................................................................................................... 29



1

, 2.7 Overige visuele stoornissen .......................................................................................................................................... 29
2.7.1 Blindsight ..................................................................................................................................................................... 29
2.7.2 Visuele illusies en hallucinaties ......................................................................................................................... 30
2.7.3 Corticale blindheid .................................................................................................................................................. 30
2.7.4 Palinopsie .................................................................................................................................................................... 30
3 Auditieve waarneming .................................................................................................................................................................... 30
3.1 Fysiologie: van het oor naar de hersenen ............................................................................................................... 30
3.2 Auditieve stoornissen...................................................................................................................................................... 31
4 Tactiele waarneming / lichamelijke perceptie .................................................................................................................... 31
4.1 Perceptie: stoornissen..................................................................................................................................................... 31
5 Smaak en reukperceptie ................................................................................................................................................................. 32
5.1 Stoornissen .......................................................................................................................................................................... 32

6 VIsuele waarneming tests → niet actief kennen ........................................................................................................... 32

H3: Ruimtelijke cognitie............................................................................................................................................. 34
1 Inleiding................................................................................................................................................................................................. 34
1.1 Ruimtelijke perceptie ...................................................................................................................................................... 34
1.2 Ruimtelijke aandacht ....................................................................................................................................................... 34
1.3 Ruimtelijke representaties ............................................................................................................................................ 35
1.4 Ruimtelijk geheugen ........................................................................................................................................................ 35
1.4.1 Werkgeheugen .......................................................................................................................................................... 36
1.4.2 Objectrelaties ............................................................................................................................................................. 36
1.4.3 Het leren van een route ......................................................................................................................................... 37
1.5 Visuoruimtelijke praxis .................................................................................................................................................. 37
2 Ruimtelike cognitie stoornissen na hersenbeschadiging ................................................................................................. 37
2.1 Ruimtelijke perceptie ...................................................................................................................................................... 37
2.2 Ruimtelijke aandacht ....................................................................................................................................................... 38
2.3 Ruimtelijk geheugen ........................................................................................................................................................ 41
2.4 Ruimtelijke praxis ............................................................................................................................................................. 42

3 Diagnostiek → niet actief kennen ........................................................................................................................................... 43
3.1 Ruimtelijke cognitie ......................................................................................................................................................... 43
3.2 Visuoruimtelijke praxis .................................................................................................................................................. 43
3.3 Perceptie ............................................................................................................................................................................... 44
3.4 Visueel-ruimtelijk werkgeheugen: tests ................................................................................................................. 46

H4: Aandacht, executieve functies en sociale cognitie ..................................................................................... 47
1 Aandacht ............................................................................................................................................................................................... 47
1.1 Selectiviteit van aandacht .............................................................................................................................................. 47
1.1.1 Gerichte aandacht .................................................................................................................................................... 47
1.1.2 Verdeelde aandacht................................................................................................................................................. 48
1.2 Intensiteit van aandacht ................................................................................................................................................. 49
1.2.1 Alertheid ...................................................................................................................................................................... 49
1.2.2 Volgehouden aandacht .......................................................................................................................................... 49
1.3 Neuro-anatomische correlaten ................................................................................................................................... 50
1.3.1 Betrokken hersengebieden .................................................................................................................................. 50
2 Executieve functies ........................................................................................................................................................................... 50
2.1 Paraplubegrip ..................................................................................................................................................................... 51


2

, 2.2 Lokalisatie ............................................................................................................................................................................ 51
2.3 Stoornissen .......................................................................................................................................................................... 52
2.3.1 Aandacht en executieve functies ....................................................................................................................... 52
3 Sociale cognitie .................................................................................................................................................................................. 53
3.1 Emotionele processen ..................................................................................................................................................... 53
3.2 Emoties .................................................................................................................................................................................. 53
3.3 Sociaal-cognitieve processen ....................................................................................................................................... 55
3.4 Stoornissen .......................................................................................................................................................................... 55
3.4.1 Oorzaken ...................................................................................................................................................................... 55
3.5 Lokalisatie in het brein ................................................................................................................................................... 56
1 Neuraal herstel ................................................................................................................................................................................... 57
1.1 Neuroplasticiteit ................................................................................................................................................................ 57
1.2 Inleiding ................................................................................................................................................................................ 57
1.2.1 Herstelcurve ............................................................................................................................................................... 57
1.2.2 Twee herstelfasen .................................................................................................................................................... 58
1.3 De acute fase ........................................................................................................................................................................ 58
1.3.1 Oedeem ......................................................................................................................................................................... 58
1.3.2 Neurale shock ............................................................................................................................................................ 59
1.3.3 Diaschisis (functionele deactivering) .............................................................................................................. 59
1.4 De adaptatiefase ................................................................................................................................................................ 60
1.4.1 Lokale reorganisatie (neurofysiologische adaptatie)............................................................................... 60
1.4.2 Functionele adaptatie ............................................................................................................................................. 66
1.4.3 Neurale bypass .......................................................................................................................................................... 66
1.4.4 Redundantie (‘unmasking’) ................................................................................................................................. 67
1.5 Factoren die het neuraal herstel beïnvloeden ...................................................................................................... 68
1.5.1 Cognitive reserve...................................................................................................................................................... 69
1.5.2 Breinreserve ............................................................................................................................................................... 70
2 Neuropsychologische revalidatie ............................................................................................................................................... 70
2.1 Begrippenkader ................................................................................................................................................................. 72
2.1.1 Cognitieve revalidatie ............................................................................................................................................ 72

H6: Neuropsychologie van cerebrovasculaire aandoeningen ....................................................................... 80
1 Bloedvatensysteem (Arteriële circulatie) ............................................................................................................................... 80
2 CVA........................................................................................................................................................................................................... 81
2.1 Inleiding → niet kennen voor het examen .............................................................................................................. 81
2.2 Risicofactoren ..................................................................................................................................................................... 81
2.2.1 Wijzigbare of behandelbare risicofactoren................................................................................................... 81
2.2.2 Niet-wijzigbare risicofactoren ............................................................................................................................ 81
2.3 CVA .......................................................................................................................................................................................... 82
2.3.1 Ischemisch CVA ......................................................................................................................................................... 82
2.3.2 Hemorragisch CVA ................................................................................................................................................... 88
2.3.3 Overzicht CVA-types ............................................................................................................................................... 92
2.4 Problemen na een CVA.................................................................................................................................................... 92
2.4.1 lichamelijke problemen ......................................................................................................................................... 92
2.4.2 neuromotorische problemen .............................................................................................................................. 94
2.4.3 neuropsychologische problemen ...................................................................................................................... 95

H7: Neuropsychologie van traumatisch herstel ................................................................................................. 99




3

, 1 Inleiding................................................................................................................................................................................................. 99
1.1 Incidentie en oorzaken ................................................................................................................................................... 99
2 Traumatisch hersenletsel .............................................................................................................................................................. 99
2.1 Classificatie op basis van het hersenletsel ...........................................................................................................100
2.1.1 Post-commotioneel syndroom .........................................................................................................................101
2.1.2 Whiplash letsel ........................................................................................................................................................101
2.1.3 Verschillen licht traumatisch hersenletsel en whiplash letsel ...........................................................102
2.1.4 Verklaring voor het post-commotioneel syndroom ...............................................................................102
2.1.5 Open schedelletsel .................................................................................................................................................103
2.1.6 Gesloten schedelletsel ..........................................................................................................................................104
2.1.7 Coup en contre-coup / open en gesloten schedelletsel .........................................................................104
2.1.8 Coma (‘loss of consciousness’ (LOC)) ............................................................................................................104
2.1.9 Post-traumatische amnesie (PTA) ..................................................................................................................105
2.2 Pathofysiologie: Primaire en secundaire letsels ................................................................................................107
2.2.1 primaire letsels .......................................................................................................................................................107
2.2.2 Secundaire letsels ..................................................................................................................................................109
2.3 Chronisch traumatisch encefalopathie (CTE) .....................................................................................................111
2.4 Neuropsychologische problemen na een contusio cerebri ...........................................................................111
2.4.1 cognitieve stoornissen .........................................................................................................................................111
2.4.2 emotionele veranderingen .................................................................................................................................112
2.4.3 gedragsveranderingen .........................................................................................................................................113
2.4.4 anosognosie ..............................................................................................................................................................113

H8: Neuropsychologie van de frontale hersenkwab...................................................................................... 114
1 Inleiding.............................................................................................................................................................................................. 114
1.1 Anatomie en functionele organisatie ......................................................................................................................114
1.2 Drie schorsen (cortices) ...............................................................................................................................................115
1.2.1 Drie controlerende functies ...............................................................................................................................116
1.3 De prefrontale cortex kan verdeeld worden in 3 verschillende gebieden ............................................116
2 Primaire motorische cortex ....................................................................................................................................................... 117
2.1 Motorische functies ........................................................................................................................................................117
3 Premotorische cortex.................................................................................................................................................................... 119
3.1 Motorische functies ........................................................................................................................................................119
4 Area van broca ................................................................................................................................................................................ 120
4.1 Taalfuncties........................................................................................................................................................................120
4.1.1 Casus leborgne (‘Tan’) (1809 - 1861) ...........................................................................................................120
5 Frontale oogbewegingszone...................................................................................................................................................... 120
5.1 Visuoperceptuele functies ...........................................................................................................................................120
5.1.1 Experiment van Yarbus .......................................................................................................................................120
5 Prefrontale cortex .......................................................................................................................................................................... 121
5.1 Een letsel van de prefrontale cortex kan resulteren in...................................................................................121
5.1.1 Aandachtsstoornissen in de prefrontale cortex........................................................................................121
5.1.2 Geheugenstoornissen prefrontale cortex ....................................................................................................124
5.1.3 Executieve stoornissen prefrontale cortex .................................................................................................127
5.1.4 Emotionele en gedragsveranderingen prefrontale cortex ...................................................................131

H9: Taal ......................................................................................................................................................................... 133
1 Taal als cognitie .............................................................................................................................................................................. 134



4

, 1.1 Mentale lexicon ................................................................................................................................................................134
1.2 De gesproken taal ............................................................................................................................................................135
1.2.1 Begrijpen van de gesproken taal .....................................................................................................................135
1.2.2 Produceren van taal ..............................................................................................................................................135
2 Stoornissen in taal ......................................................................................................................................................................... 136
2.1 Stoornissen in de taalproductie ................................................................................................................................136
2.1.1 Woordvindingsproblemen .................................................................................................................................136
2.1.2 Problemen in de zinsbouw.................................................................................................................................137
2.2 Stoornissen in het taalbegrip .....................................................................................................................................137
2.2.1 Problemen op klank- en woordniveau..........................................................................................................137
2.2.2 Problemen op zinsniveau ...................................................................................................................................137
2.3 Afasie ....................................................................................................................................................................................138
2.3.1 Afasie van Broca .....................................................................................................................................................138
2.3.2 Afasie van Wernicke .............................................................................................................................................138
2.3.3 Conductie-afasie .....................................................................................................................................................139
2.3.4 Transcorticale afasie .............................................................................................................................................139
2.3.5 Globale afasie ...........................................................................................................................................................139
2.3.6 Amnestische afasie / anomische afasie ........................................................................................................139
2.3.7 Samenvattend schema .........................................................................................................................................140
2.4 Afasie: hersengebieden .................................................................................................................................................140
2.5 Spraakstoornissen ..........................................................................................................................................................143
2.6 Lees- en schrijfstoornissen .........................................................................................................................................143
2.6.1 Leesstoornissen ......................................................................................................................................................143
2.6.2 Schrijfstoornissen ..................................................................................................................................................144
3 Diagnostiek stoornissen in taal ................................................................................................................................................ 144
3.1 Tests ......................................................................................................................................................................................145

H10: Actie en motoriek ............................................................................................................................................ 146
1 Motoriek ............................................................................................................................................................................................. 146
1.1 Organisatie van het motorisch systeem ................................................................................................................146
1.1.1 Neuro-anatomisch .................................................................................................................................................146
1.2 Representatie van bewegingen .................................................................................................................................147
1.2.1 Spiegelneuronen ....................................................................................................................................................147
1.2.2. Forward models.....................................................................................................................................................148
1.2.3. Motorische planning ............................................................................................................................................148
1.2.4. Motor imagery ........................................................................................................................................................148
1.3 Representatie van bewegingsdoelen ......................................................................................................................149
1.3.1. Externe representatie .........................................................................................................................................149
1.3.2. Interne representatie ..........................................................................................................................................149
2 Motorische stoornissen ................................................................................................................................................................ 149
2.1 Rubberenhandillusie .....................................................................................................................................................149
2.2 Cerebrale parese (CP) ...................................................................................................................................................150
2.3 Apraxie .................................................................................................................................................................................150
2.3.1 Ideationele apraxie ................................................................................................................................................150
2.3.2 Ideomotorische apraxie.......................................................................................................................................151
2.3.3 Andere indelingen..................................................................................................................................................151
2.4 Alien hand syndrome.....................................................................................................................................................152
2.5 Anarchic hand syndrome (AHS) ...............................................................................................................................152
3 Samenvatting ................................................................................................................................................................................... 153



5

, H11: Geheugen............................................................................................................................................................ 154
1 Inleiding.............................................................................................................................................................................................. 154

2 Taxonomie van het geheugen→ Structuren / systemen en processen ........................................................ 154
2.1 Sensorisch geheugen, korte termijn geheugen & lange termijn geheugen ............................................155
2.1.1 Uitdieping KTG ........................................................................................................................................................156
2.1.2 uitdieping werkgeheugen ...................................................................................................................................157
2.1.3 Geheugenprocessen ..............................................................................................................................................158
2.1.4 Uitdieping declaratief lange termijngeheugen ..........................................................................................161
2.1.5 Uitdieping niet-declaratief lange termijngeheugen ................................................................................164
2.2 Geheugen en brein → niet actief kennen ..........................................................................................................165
2.2.1 Werkgeheugen ........................................................................................................................................................165
2.2.2 Episodisch geheugen (amnestisch syndroom)..........................................................................................165
2.2.3 Opslaan van nieuwe herinneringen ...............................................................................................................165
2.2.4 Niet declaratief lange termijn geheugen ......................................................................................................165
3 Cognitie en gezond ouder worden .......................................................................................................................................... 166
4 Stoornissen ........................................................................................................................................................................................ 166
4.1 Geheugenklacht................................................................................................................................................................167
4.2 Amnesie en amnestisch syndroom ..........................................................................................................................167
4.3 Oorzaken van geheugenstoornissen .......................................................................................................................167
4.3.1 Neurodegeneratieve aandoeningen ...............................................................................................................167
4.3.2 Korsakoff syndroom .............................................................................................................................................174
4.3.3 Posttraumatische amnesie .................................................................................................................................174
4.3.4 Transient global amnesie....................................................................................................................................174
4.3.5 Functionele / psychogene amnesie ................................................................................................................175
4.3.6 Psychiatrische aandoening: depressie ..........................................................................................................175

H12: Epilepsie en Intra- en extracraniële tumoren ....................................................................................... 176
1 Epilepsie ............................................................................................................................................................................................. 176
1.1 Omschrijving .....................................................................................................................................................................176
1.2 Definitie ...............................................................................................................................................................................176
1.3 Pathofysiologie van de epileptische aanvallen ...................................................................................................176
1.3.1 Classificatie ...............................................................................................................................................................177
1.4 Behandeling .......................................................................................................................................................................180
1.4.1 Anti-epileptica .........................................................................................................................................................180
1.4.2 Neurocirurgische behandeling .........................................................................................................................181
1.4.3 Nervus vagusstimulatie .......................................................................................................................................182
1.4.4 Deep brain stimulatie ...........................................................................................................................................182
1.4.5 Katogeen dieet .........................................................................................................................................................182
1.5 Neuropsychologische gevolgen.................................................................................................................................183
1.5.1 Type epilepsie ..........................................................................................................................................................183
1.5.2 Netwerktheorie .......................................................................................................................................................183
1.5.3 Antiepileptica ...........................................................................................................................................................184
1.6 Cognitief functioneren: bijwerkingen ....................................................................................................................184
1.6.1 Intelligentie ...............................................................................................................................................................184
1.6.2 Geheugen ...................................................................................................................................................................184
1.6.3 Snelheid van informatieverwerking ..............................................................................................................184
1.6.4 Aandacht en executief functioneren ..............................................................................................................184
1.6.5 Taal en spraak..........................................................................................................................................................184



6

Infos sur le Document

Publié le
11 janvier 2024
Nombre de pages
190
Écrit en
2023/2024
Type
RESUME

Sujets

€6,89
Accéder à l'intégralité du document:

Mauvais document ? Échangez-le gratuitement Dans les 14 jours suivant votre achat et avant le téléchargement, vous pouvez choisir un autre document. Vous pouvez simplement dépenser le montant à nouveau.
Rédigé par des étudiants ayant réussi
Disponible immédiatement après paiement
Lire en ligne ou en PDF


Document également disponible en groupe

Thumbnail
Package deal
Samenvattingen Klinische psychologie semester 1 (1e master, VUB)
-
4 2024
€ 10,99 Plus d'infos

Faites connaissance avec le vendeur

Seller avatar
Les scores de réputation sont basés sur le nombre de documents qu'un vendeur a vendus contre paiement ainsi que sur les avis qu'il a reçu pour ces documents. Il y a trois niveaux: Bronze, Argent et Or. Plus la réputation est bonne, plus vous pouvez faire confiance sur la qualité du travail des vendeurs.
Javl Vrije Universiteit Brussel
Voir profil
S'abonner Vous devez être connecté afin de suivre les étudiants ou les cours
Vendu
40
Membre depuis
3 année
Nombre de followers
23
Documents
7
Dernière vente
1 année de cela

4,7

3 revues

5
2
4
1
3
0
2
0
1
0

Pourquoi les étudiants choisissent Stuvia

Créé par d'autres étudiants, vérifié par les avis

Une qualité sur laquelle compter : rédigé par des étudiants qui ont réussi et évalué par d'autres qui ont utilisé ce document.

Le document ne convient pas ? Choisis un autre document

Aucun souci ! Tu peux sélectionner directement un autre document qui correspond mieux à ce que tu cherches.

Paye comme tu veux, apprends aussitôt

Aucun abonnement, aucun engagement. Paye selon tes habitudes par carte de crédit et télécharge ton document PDF instantanément.

Student with book image

“Acheté, téléchargé et réussi. C'est aussi simple que ça.”

Alisha Student

Foire aux questions