Periode 1
Medische kennis
Leerdoelen 1.1
HBO-V
Esther Retz
,
,Medische kennis Leerdoelen 1.1
Lesweek 1
1 weet je de definitie van anatomie; Grégoire, 1.2
Anatomie: De bouw van het lichaam. Ontleedkunde.
- Macroscopische anatomie; met het blote oog te zien.
- Microscopische anatomie; onder de microscoop te zien.
1 weet je de definitie van fysiologie; Grégoire, 1.2
Fysiologie: De functies van het levende lichaam. Voorbeelden van fysiologische gegevens; bloeddruk,
zuurstofverbruik, samenstelling van de urine, ademfrequentie, spierkracht en hersenactiviteit.
1 begrijp je wat functionele anatomie inhoudt; Grégoire, 1.2
Functionele anatomie: Behandelt de bouw van het menselijk lichaam in directe relatie met de lichaamsfuncties.
Combinatie van anatomie en fysiologie.
1 begrijp je hoe belangrijk topografische kennis is voor de bestudering van anatomie en fysiologie; Grégoire, inleiding
Hfdst. 4
Topografie: De plaats- en richtingsaanduidingen van de lichaamsstructuren.
1 weet je wat bedoeld wordt met de anatomische houding; Grégoire, 4.1
Anatomische houding: Internationaal afgesproken uitgangshouding bij
topografische beschrijvingen.
- Persoon staat rechtop.
- De persoon houdt het hoofd rechtop.
- De persoon houdt de armen gestrekt naast het lichaam.
- De handpalmen zijn voren gekeerd.
- De voet zijn iets gespreid.
1 kun je de belangrijkste lichaamsvlakken benoemen; Grégoire, 4.2
3 typen lichaamsvlakken:
- Het frontaal vlak; Evenwijdig aan de lichaamsas (lengteas) en verdeelt het lichaam of delen daarvan in voor
en achter. Ontstaat door een frontale doorsnede.
- Het transversaal vlak; Evenwijdig aan het vloeroppervlak, staat loodrecht op de lichaamsas en verdeelt het
lichaam of delen daarvan in boven en onder. Ontstaat door een transversale doorsnede (dwarsdoorsnede).
- Het sagittaal vlak; Staat loodrecht op een frontaal vlak en verdeelt het lichaam of delen daarvan in links en
rechts. Ontstaat door sagittale doorsnede. De sagittale doorsnede door neus en navel deelt het lichaam
precies in tweeën en wordt het mediaanvlak genoemd.
, 1 ken je de meest gebruikte plaatsaanduidingen in de Terminologia Anatomica; Grégoire, 4.3
Afkortingen; A. = arteria (slagader), V. = Vena (ader), N. = Nervus (zenuw), M. = Musculus (spier)
Plaatsaanduiding Gebruik Voorbeeld
Ventraal (aan de buikzijde) Bij grotere structuren De slokdarm ligt dorsaal van de luchtpijp en ventraal
Dorsaal (aan de rugzijde) of over grotere afstand. van de wervelkolom.
Anterior (aan de voorkant, Bij kleinere structuren De a. cerebri anterior (voorste hersenslagader)
voor) of over kleinere voorziet het voorste deel van de grote hersenen van
Posterior (aan de achterkant, afstand. bloed, en de a. cerebri posterior (achterste
achter) hersenslagader) het achterste deel.
Centraal (in het midden) Bij uitgestrekte stelsels Het centrale zenuwstelsel omvat hersenen en
Perifeer (aan de uiteinden) als het zenuwstelsel of ruggenmerg en de zenuwen behoren tot het perifere
het circulatiestelsel. zenuwstelsel.
Craniaal (aan de kant van de Bij de wervelkolom of De borstwervels liggen craniaal van de lendenwervels
schedel) het centrale en caudaal wordt het ruggenmerg steeds dunner.
Caudaal (aan de kant van de zenuwstelsel, meestal
staart) over grotere afstand.
Superior (hoger, boven) Bij kleinere structuren De v. cava superior (bovenste holle ader) voert het
Inferior (lager, beneden) of over kleinere bloed uit hoofd en armen naar het hart; de v. cava
afstand. inferior (onderste holle ader) doet dat met bloed uit
benen en buikorganen.
Lateraal (aan de zijkant) Algemeen. Bij gesloten benen worden de mediale zijden van de
Mediaal (naar het midden toe) benen tegen elkaar aan gehouden.
Proximaal (aan de kant van de Bij (delen van) De elleboog ligt proximaal ten opzichte van de pols en
romp) ledematen. distaal ten opzichte van de schouder.
Distaal (ver van de romp)
Sinister (links) Bij symmetrisch v. subclavia sinistra (linker ondersleutelbeenader) en
Dexter (rechts) gelegen structuren. v. subclavia dexter (rechter ondersleutelbeenader).
Internus (inwendig) Bij de ligging in de De a. carotis interna (inwendige halsslagader) treedt
Externus (uitwendig) diepte, vooral bij de schedel binnen en de a. carotis externa (uitwendige
bloedvaten en halsslagader) vertakt zich aan de buitenkant van de
zenuwen. schedel.
1 ken je de topografische indeling in bouwelementen en lichaamsholten met hun organen en vliezen. Grégoire, 4.6
De bouwelementen van het lichaam zijn (delen van) het skelet en de bijbehorende weke delen (bestaan uit de
structuren rond het skelet en de organen die zich in de lichaamsholten bevinden).
De weke delen rond het skelet bestaan van binnen naar buiten uit:
- Skeletspieren; die d.m.v. pezen aan de botstukken vastzitten.
- Spierfascie; een stevige bindweefselmantel rondom de spier en gaat aan de
spieruiteinden over in de pees.
- Algemene fascie; de buitenste bindweefselmantel die alle eronder liggende
structuren (incl. zenuwen, bloed- en lymfevaten) omgeeft.
- Onderhuids losmazig bindweefsel; op de meeste plaatsen met vetweefsel
opgevuld.
- Huid; bij de lichaamsopeningen (mondholte, neusholte, anus, urinebuis en
vagina) gaat de huid over in slijmvlies.
Medische kennis
Leerdoelen 1.1
HBO-V
Esther Retz
,
,Medische kennis Leerdoelen 1.1
Lesweek 1
1 weet je de definitie van anatomie; Grégoire, 1.2
Anatomie: De bouw van het lichaam. Ontleedkunde.
- Macroscopische anatomie; met het blote oog te zien.
- Microscopische anatomie; onder de microscoop te zien.
1 weet je de definitie van fysiologie; Grégoire, 1.2
Fysiologie: De functies van het levende lichaam. Voorbeelden van fysiologische gegevens; bloeddruk,
zuurstofverbruik, samenstelling van de urine, ademfrequentie, spierkracht en hersenactiviteit.
1 begrijp je wat functionele anatomie inhoudt; Grégoire, 1.2
Functionele anatomie: Behandelt de bouw van het menselijk lichaam in directe relatie met de lichaamsfuncties.
Combinatie van anatomie en fysiologie.
1 begrijp je hoe belangrijk topografische kennis is voor de bestudering van anatomie en fysiologie; Grégoire, inleiding
Hfdst. 4
Topografie: De plaats- en richtingsaanduidingen van de lichaamsstructuren.
1 weet je wat bedoeld wordt met de anatomische houding; Grégoire, 4.1
Anatomische houding: Internationaal afgesproken uitgangshouding bij
topografische beschrijvingen.
- Persoon staat rechtop.
- De persoon houdt het hoofd rechtop.
- De persoon houdt de armen gestrekt naast het lichaam.
- De handpalmen zijn voren gekeerd.
- De voet zijn iets gespreid.
1 kun je de belangrijkste lichaamsvlakken benoemen; Grégoire, 4.2
3 typen lichaamsvlakken:
- Het frontaal vlak; Evenwijdig aan de lichaamsas (lengteas) en verdeelt het lichaam of delen daarvan in voor
en achter. Ontstaat door een frontale doorsnede.
- Het transversaal vlak; Evenwijdig aan het vloeroppervlak, staat loodrecht op de lichaamsas en verdeelt het
lichaam of delen daarvan in boven en onder. Ontstaat door een transversale doorsnede (dwarsdoorsnede).
- Het sagittaal vlak; Staat loodrecht op een frontaal vlak en verdeelt het lichaam of delen daarvan in links en
rechts. Ontstaat door sagittale doorsnede. De sagittale doorsnede door neus en navel deelt het lichaam
precies in tweeën en wordt het mediaanvlak genoemd.
, 1 ken je de meest gebruikte plaatsaanduidingen in de Terminologia Anatomica; Grégoire, 4.3
Afkortingen; A. = arteria (slagader), V. = Vena (ader), N. = Nervus (zenuw), M. = Musculus (spier)
Plaatsaanduiding Gebruik Voorbeeld
Ventraal (aan de buikzijde) Bij grotere structuren De slokdarm ligt dorsaal van de luchtpijp en ventraal
Dorsaal (aan de rugzijde) of over grotere afstand. van de wervelkolom.
Anterior (aan de voorkant, Bij kleinere structuren De a. cerebri anterior (voorste hersenslagader)
voor) of over kleinere voorziet het voorste deel van de grote hersenen van
Posterior (aan de achterkant, afstand. bloed, en de a. cerebri posterior (achterste
achter) hersenslagader) het achterste deel.
Centraal (in het midden) Bij uitgestrekte stelsels Het centrale zenuwstelsel omvat hersenen en
Perifeer (aan de uiteinden) als het zenuwstelsel of ruggenmerg en de zenuwen behoren tot het perifere
het circulatiestelsel. zenuwstelsel.
Craniaal (aan de kant van de Bij de wervelkolom of De borstwervels liggen craniaal van de lendenwervels
schedel) het centrale en caudaal wordt het ruggenmerg steeds dunner.
Caudaal (aan de kant van de zenuwstelsel, meestal
staart) over grotere afstand.
Superior (hoger, boven) Bij kleinere structuren De v. cava superior (bovenste holle ader) voert het
Inferior (lager, beneden) of over kleinere bloed uit hoofd en armen naar het hart; de v. cava
afstand. inferior (onderste holle ader) doet dat met bloed uit
benen en buikorganen.
Lateraal (aan de zijkant) Algemeen. Bij gesloten benen worden de mediale zijden van de
Mediaal (naar het midden toe) benen tegen elkaar aan gehouden.
Proximaal (aan de kant van de Bij (delen van) De elleboog ligt proximaal ten opzichte van de pols en
romp) ledematen. distaal ten opzichte van de schouder.
Distaal (ver van de romp)
Sinister (links) Bij symmetrisch v. subclavia sinistra (linker ondersleutelbeenader) en
Dexter (rechts) gelegen structuren. v. subclavia dexter (rechter ondersleutelbeenader).
Internus (inwendig) Bij de ligging in de De a. carotis interna (inwendige halsslagader) treedt
Externus (uitwendig) diepte, vooral bij de schedel binnen en de a. carotis externa (uitwendige
bloedvaten en halsslagader) vertakt zich aan de buitenkant van de
zenuwen. schedel.
1 ken je de topografische indeling in bouwelementen en lichaamsholten met hun organen en vliezen. Grégoire, 4.6
De bouwelementen van het lichaam zijn (delen van) het skelet en de bijbehorende weke delen (bestaan uit de
structuren rond het skelet en de organen die zich in de lichaamsholten bevinden).
De weke delen rond het skelet bestaan van binnen naar buiten uit:
- Skeletspieren; die d.m.v. pezen aan de botstukken vastzitten.
- Spierfascie; een stevige bindweefselmantel rondom de spier en gaat aan de
spieruiteinden over in de pees.
- Algemene fascie; de buitenste bindweefselmantel die alle eronder liggende
structuren (incl. zenuwen, bloed- en lymfevaten) omgeeft.
- Onderhuids losmazig bindweefsel; op de meeste plaatsen met vetweefsel
opgevuld.
- Huid; bij de lichaamsopeningen (mondholte, neusholte, anus, urinebuis en
vagina) gaat de huid over in slijmvlies.
