Volledige samenvatting Inleiding Arbeidsrecht en Sociaal Zekerheidsrecht (Periode A)

Inleiding Arbeidsrecht en Sociaal Zekerheidsrecht – APA-KC8-15

College 1 – week A1

Recht


Nationaal: Internationaal
De grenzen van het recht Verdragen tussen verschillende
houden in beginsel op landen en gebieden.
bij de landsgrens. Bv. EVRM, Europese richtlijnen



Publiekrecht
Het recht tussen overheid-burger > eerst
dan naar bestuursrechter.
Privaatrecht
- Het recht tussen burger-
burger > naar de burgerlijk  Staatsrecht: het recht inzake de staat als organisatorisch
rechter. verband.
 Strafrecht: het geheel van rechtsregels waarin is vastgelegd
- Arbeidsrecht > 1e instante welk gedrag strafwaardig wordt geacht, welke straffen op dit
naar kantonrechter > daarna gedrag gesteld zijn en via welke weg strafoplegging gerealiseerd
in Hoger Beroep. kan worden.
 Bestuursrecht: het geheel van rechtsregels die de bestuurlijke
- Huurrecht
bedrijvigheid beheersen van overheidsorganen die tot de
- Koopovereenkomst uitvoerende macht behoren. > WW, WIA, ZW
- Etc.

Organisatie van het rechterlijk macht:
1. Hoge Raad
2. Hoven
3. Rechtbanken, waaronder kantonrechters

Bronnen van recht: verdragen, wetten en besluiten.

Jurisprudentie: uitspraken van rechters. Wat doen rechters? > ze interpreteren wet en regelgeving.
De belangrijkste uitspraken zijn van de hoogste rechter: de Hoge Raad (HR).

Kenmerken van de Rechtstaat (Nederland is een Rechtstaat):
1. Scheiding van machten > Montesquieu: macht perverteert
a. Uitvoerende, wetgevende en rechtsprekende macht moet je scheiden
Deze 3 machten moeten elkaar controleren en de macht mag dus niet meer bij een kleine selecte groep van
adellijken en geestelijken alleen liggen. Ook moeten de machten gezamenlijk voorkomen dat een van de
machten de bovenhand krijgt.

2. Legaliteitsbeginsel: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgaande wettelijke
strafbepaling. Geen bevoegdheid overheid zonder wettelijke basis.
a. Bv. strafrecht: als een daad niet als misdaad in de wet staat beschreven dan mag de politie je
ook niet arresteren.

3. Democratie > volk kiest haar eigen regering, gekozen volksvertegenwoordigers regeren
a. Regering: Ministers + Koning
b. Zetels: 150 stoelen in de Tweede Kamer
c. Parlement (Staten Generaal): Eerste en Tweede Kamer samen

4. Grondrechten:
a. Grondwet: vrijheid van meningsuiting, non discraminatiebeginsel, vrijheid van godsdienst,
vereniging, onderwijs etc.)
b. Horizontale werking > werking tussen burgers onderling
c. Verticale werking > werking tussen overheid en burger
d. Grondrechten worden soms beperkt (staan haaks tegenover mekaar): bv. vrijheid van
godsdienst vs. Discriminatieverbod

,Boek 7 BW Arbeidsovereenkomst: WOR, WGB, WW, Grondwet, WCAO, ARBO wet, Wet minimumloon.

Totstandkoming Wet in formele zin:
 Wet wordt bedacht
 Wetsontwerp
 Ministerraad
 Raad van State
 Tweede Kamer
 Recht van amendement
 Eerste kamer
 Bekrachtiging door Koning
 Afkondiging in Staatscourant

Horizontale en verticale werking:
Horizontaal = werking tussen burgers onderling
Verticaal = werking tussen overheid en burger

Grondrechten en arbeidsrecht:
Grondrechten in arbeidsrecht worden beperkt door goed werknemer- en goed werkgeverschap.

Wint godsdienstvrijheid of vrijheid van meningsuiting altijd? NEE!
Grens: aanzetten/oproepen tot haat en geweld.
Erge beledigingen getuigen niet van goed werknemerschap.

, College 2 – week A2

Praktisch Arbeidsrecht hoofdstuk 2: Sollicitatiefase: geen discriminatie
Tijdens de sollicitatiefase is er nog geen sprake van een overeenkomst, maar een verbintenis (een verhouding).
Bv: als een werkgever jouw een baan beloofd, maar uiteindelijk niet geeft kun je naar de rechter stappen. Er is
geen contract, dus dan doe je dit op onrechtmatige daad, maar dan moet je wel schade hebben geleden.

Discriminatie: het maken van verboden onderscheid.

Wetten over gelijke behandeling:
 Algemene wet gelijke behandeling = AWGB: godsdienst, ras, geslacht, levensovertuiging, politieke
gezindheid, nationaliteit, seksuele geaardheid of burgerlijke staat.
 WGBMV = mannen en vrouwen (staat ook in 7:646 BW)
 WGBL = leeftijd
 WGBH/CZ = handicap en chronische ziekte
 Wet gelijke behandeling parttimers: art. 7:648 BW
 Wet gelijke behandeling tijdelijke arbeidscontracten: art. 7:649 BW
 Art 1. GRONDWET
o Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens
godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook is niet
toegestaan.

Directe onderscheid: onderscheid dat rechtstreeks gerelateerd is aan het onderscheid dat de wet verboden
heeft. Voorbeeld: te oud, geen vrouw, geen zwangere, geen hindoes.
Het maken van direct onderscheid is verboden. Maar de wet noemt enkele uitzonderingen: zo mogen politieke
partijen medewerkers selecteren op politieke voorkeur en kunnen functies soms geslachtsbepalend zijn.

Indirect onderscheid: het staat niet in de wet maar in de praktijk is het toch discriminerend, tenzij dit objectief
gerechtvaardigd is. Voorbeeld: hoofddoekjes niet toegestaan / de werkgever voert een nieuwe
arbeidsvoorwaarde in, terwijl bij uitvoering blijkt dat (bijna) alleen mannen daarvoor in aanmerking kunnen
komen.
Indirect onderscheid kan toegestaan zijn als er sprake is van de zogeheten ‘objectieve rechtvaardiging’ > er is
een goede reden voor die bovendien zwaarwegend genoeg wordt geacht om het onderscheid toe te staan.

Is discriminatie altijd verboden?
Ja… tenzij: er uitzonderingen zijn genoemd in de wet en/of de ondernemer een objectieve rechtvaardigingsgrond
kan geven.

Uitzonderingen in de wet: Art. 7:646 lid 2&4 en art 5 WGB.
 Positieve discriminatie van vrouwen, allochtonen, chronisch zieken en gehandicapten. Het onderscheid
moet wel in een redelijke verhouding staan tot het beoogde doel en er moet melding van worden gemaakt
in de advertentie: ‘bij gelijke geschiktheid gaat voorkeur uit naar een vrouw’.
 Geslachtsbepalende beroepsactiviteiten:
o Geestelijke ambten (alleen mannen);
o Beroepsactiviteiten van acteur, actrice, zanger, zangeres, danser, danseres, kunstenaar of
kunstenares, voor zover deze activiteiten betrekking hebben op het vertolken van bepaalde rollen;
o Overige beroepsactiviteiten, bij Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) aan te wijzen:
mannelijke en vrouwelijke mannequin, modellen voor fotografen, kappers,
verzorging/verpleging/hulpverlening waarbij voorkeur is naar bepaald geslacht;

Je mag discrimineren als de wet dat toestaat (hierboven) of als de ondernemer een objectieve
rechtvaardigingsgrond kan geven. Dat kan als hij de volgende 3 dingen kan bewijzen:
1. legitiem (acceptabel) doel
2. passend middel (dus geschikt om dat doel te bereiken)
3. het middel is noodzakelijk om het doel te bereiken (het kan niet op een andere, minder ingrijpende wijze
worden gerealiseerd)
In het algemeen slaagt een ondernemer daar niet vaak in. Maar wel bij politie en hoofddoekjes (als zij in
contacten komen met publiek). Andere uitzondering: er mag wel onderscheid gemaakt worden tussen personen
die wel of niet de pensioengerechtigde leeftijd hebben. Dus afwijzing mag bij iemand met een AOW-uitkering.
Jongeren moeten namelijk een kans hebben op de arbeidsmarkt.

Onderscheid m/v verboden:
De werkgever mag geen onderscheid maken tussen mannen en vrouwen bij het aangaan van de
arbeidsovereenkomst (art. 7:646 lid 1 BW en art. 3 lid 1 WGB) > ook discriminerende illustraties vallen
daaronder. Dus bijv. in een wervingsadvertentie mag de zin ‘voorkeur naar een man’ niet staan. Schending levert
een onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) op. Gedeputeerde zou dan een schadevergoeding moeten betalen.