Adagium/Quote Betekenis ‘Herkomst’ #
Bronnen en beginselen – Adagia en Quotes – 2023/2024
“Homo homini lupus” Mens al wolf voor de medemens D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.1. normatieve ordening vd sl. – 1
2.1.1. ordening van de samenleving
“lex naturalis” Natuurwetten /
“Ius” Wet als bevel/norm (“iubre”) /
Rechtvaardigheid (“justus”)
“ius est ars aequi et boni” Recht is de kunst van het goede en bilijke D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.1. normatieve ordening vd sl. – 1
- CELSUS 2.1.2. recht en rechtvaardigheid - 2.1.3.1. rechtvaardigheid
“ius id guod justum est” Enkel wat rechtvaardig is, kan recht zijn – D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.1. normatieve ordening vd sl. – 1
THOMAS V AQUINO 2.1.2. recht en rechtvaardigheid - 2.1.3.1. rechtvaardigheid
“nemo judix in causa sua” Verbod op eigenrichting, niemand kan D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.4. afdwingbaar door of krachtens 1
rechter en partij zijn in dezelfde zaak het maatschappelijk gezag
“nemo praecise cogi potest ad Niemand kan rechtstreeks tot een daad D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.4. afdwingbaar door of krachtens 1
factum” gedwongen worden het maatschappelijk gezag
“lex talionis” Vergeldingsrecht /
“la bouche qui pronounce les de mond die de woorden van de wet D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies – 1
paroles de la loi” spreekt’ 3.2.2. de romeinse rechtsfam. – 3.2.2.2. v gewoonterecht naar wettenrecht
“ubi remedium, ibi ius” Voor zover er een rechtsregel is, kan er D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies – 1
een oplossing gevonden worden 3.2.3. de Anglo-amerikaanse rechtsfam. – 3.2.3.2. ontw. vd common law
“ubi ius, ibi remedium” Eens alle rechtsregels vastgelegd zijn, kan D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies – 1
men verhaal halen bij de rechter 3.2.3. de Anglo-amerikaanse rechtsfam. – 3.2.3.2. ontw. vd common law
“stare decisis et quieta non Volharden in datgene wat is besloten, en D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies –
movere” datgene wat tot rust is gekomen nt meer 3.2.3. de Anglo-amerikaanse rechtsfam. – 3.2.3.2. bindende 1
bewegen precedentenwerking
“Ratio decidendi” Rechterlijke beslissing /
“lege lata” Wat recht is D3: bronnen vh obj. recht – 1. Begrip rechtsbron – 1.1. materiële bronnen –
1.1.5. juridische inspiratiebronnen 2
D3: bronnen vh obj. recht – 4. De rechtsleer – 4.1. begrip
“lege ferenda” Wat recht idealiter behoort te zijn D3: bronnen vh obj. recht – 1. Begrip rechtsbron – 1.1. materiële bronnen – 2
, 1.1.5. juridische inspiratiebronnen
D3: bronnen vh obj. recht – 4. De rechtsleer – 4.1. begrip
“trias politica” Scheiding der machten /
“nemo censetur ignorare Iedereen wordt geacht de wet te kennen D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.2. beginselen van behoorlijke 1
legem” wetgeving – 2.2.6. rechtszekerheid – 2.2.6.1. bekenmaking vd wet
“error communis facit ius” Een algemeen verspreide dwaling maakt D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.2. beginselen van behoorlijke 1
recht wetgeving – 2.2.6. rechtszekerheid – 2.2.6.1. bekenmaking vd wet
“nullum crimen, nulla poena Geen misdaad, geen straf, zonder wet D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.2. beginselen van behoorlijke
sine legem” wetgeving – 2.2.6. rechtszekerheid – 2.2.6.2. duidelijkheid vd wet
D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9.
verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.4. regels met gelijke 3
wetskracht – 2) regel bij draagwijdte conflict
D5: rechtsdogmatiek – 4. Publiekrecht – 4.3. strafrecht en strafprocesrecht –
4.3.1. strafrecht – 4.3.1.2. beginselen – 1) legaliteitsbeginsel
“lex posteriori derogat priori” De latere wet heft de eerdere wet op D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.8. de
internationale wet – 2.3.8.7. verhouding internat. Vs. Nat. – 1) dualisme Vs.
monisme
D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9. 2
verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.4. regels met gelijke
wetskracht – 1) regel bij tijdsconflict – b) regeling van intertemporele
wetsconflicten – (4) uitzondering 2: terugwerkende kracht
“lex superior derogat legi Hogere norm gaat voor op lagere norm D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9.
inferiori” verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.2. hiërarchisch conflict 1
– 1) de regel
“lex specialis legi generali De wet die een meer bijzondere regeling D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9.
derogat” inhoudt, heft de wet met de meer verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.2. hiërarchisch conflict
Bronnen en beginselen – Adagia en Quotes – 2023/2024
“Homo homini lupus” Mens al wolf voor de medemens D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.1. normatieve ordening vd sl. – 1
2.1.1. ordening van de samenleving
“lex naturalis” Natuurwetten /
“Ius” Wet als bevel/norm (“iubre”) /
Rechtvaardigheid (“justus”)
“ius est ars aequi et boni” Recht is de kunst van het goede en bilijke D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.1. normatieve ordening vd sl. – 1
- CELSUS 2.1.2. recht en rechtvaardigheid - 2.1.3.1. rechtvaardigheid
“ius id guod justum est” Enkel wat rechtvaardig is, kan recht zijn – D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.1. normatieve ordening vd sl. – 1
THOMAS V AQUINO 2.1.2. recht en rechtvaardigheid - 2.1.3.1. rechtvaardigheid
“nemo judix in causa sua” Verbod op eigenrichting, niemand kan D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.4. afdwingbaar door of krachtens 1
rechter en partij zijn in dezelfde zaak het maatschappelijk gezag
“nemo praecise cogi potest ad Niemand kan rechtstreeks tot een daad D2: objectief recht – 2. Bestanddelen - 2.4. afdwingbaar door of krachtens 1
factum” gedwongen worden het maatschappelijk gezag
“lex talionis” Vergeldingsrecht /
“la bouche qui pronounce les de mond die de woorden van de wet D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies – 1
paroles de la loi” spreekt’ 3.2.2. de romeinse rechtsfam. – 3.2.2.2. v gewoonterecht naar wettenrecht
“ubi remedium, ibi ius” Voor zover er een rechtsregel is, kan er D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies – 1
een oplossing gevonden worden 3.2.3. de Anglo-amerikaanse rechtsfam. – 3.2.3.2. ontw. vd common law
“ubi ius, ibi remedium” Eens alle rechtsregels vastgelegd zijn, kan D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies – 1
men verhaal halen bij de rechter 3.2.3. de Anglo-amerikaanse rechtsfam. – 3.2.3.2. ontw. vd common law
“stare decisis et quieta non Volharden in datgene wat is besloten, en D2: objectief recht – 3. Relativiteit in tijd en ruimte – 3.2. rechtsfamilies –
movere” datgene wat tot rust is gekomen nt meer 3.2.3. de Anglo-amerikaanse rechtsfam. – 3.2.3.2. bindende 1
bewegen precedentenwerking
“Ratio decidendi” Rechterlijke beslissing /
“lege lata” Wat recht is D3: bronnen vh obj. recht – 1. Begrip rechtsbron – 1.1. materiële bronnen –
1.1.5. juridische inspiratiebronnen 2
D3: bronnen vh obj. recht – 4. De rechtsleer – 4.1. begrip
“lege ferenda” Wat recht idealiter behoort te zijn D3: bronnen vh obj. recht – 1. Begrip rechtsbron – 1.1. materiële bronnen – 2
, 1.1.5. juridische inspiratiebronnen
D3: bronnen vh obj. recht – 4. De rechtsleer – 4.1. begrip
“trias politica” Scheiding der machten /
“nemo censetur ignorare Iedereen wordt geacht de wet te kennen D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.2. beginselen van behoorlijke 1
legem” wetgeving – 2.2.6. rechtszekerheid – 2.2.6.1. bekenmaking vd wet
“error communis facit ius” Een algemeen verspreide dwaling maakt D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.2. beginselen van behoorlijke 1
recht wetgeving – 2.2.6. rechtszekerheid – 2.2.6.1. bekenmaking vd wet
“nullum crimen, nulla poena Geen misdaad, geen straf, zonder wet D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.2. beginselen van behoorlijke
sine legem” wetgeving – 2.2.6. rechtszekerheid – 2.2.6.2. duidelijkheid vd wet
D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9.
verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.4. regels met gelijke 3
wetskracht – 2) regel bij draagwijdte conflict
D5: rechtsdogmatiek – 4. Publiekrecht – 4.3. strafrecht en strafprocesrecht –
4.3.1. strafrecht – 4.3.1.2. beginselen – 1) legaliteitsbeginsel
“lex posteriori derogat priori” De latere wet heft de eerdere wet op D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.8. de
internationale wet – 2.3.8.7. verhouding internat. Vs. Nat. – 1) dualisme Vs.
monisme
D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9. 2
verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.4. regels met gelijke
wetskracht – 1) regel bij tijdsconflict – b) regeling van intertemporele
wetsconflicten – (4) uitzondering 2: terugwerkende kracht
“lex superior derogat legi Hogere norm gaat voor op lagere norm D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9.
inferiori” verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.2. hiërarchisch conflict 1
– 1) de regel
“lex specialis legi generali De wet die een meer bijzondere regeling D3: bronnen vh obj. recht – 2. De wet – 2.3. de wet als bron – 2.3.9.
derogat” inhoudt, heft de wet met de meer verhouding tss wet en wetsconflicten – 2.3.9.2. hiërarchisch conflict
