Ovidius – Metamorphosen
Actantieel model toegepast op zang: Peleus en Thetis (p.433)
Subject Jupiter
jupiter
Peleus
Object Thetis
voorkomen van een huwelijk met Thetis
Thetis (verkrachting)
Helper Geen helper
Peleus
De profeet Proteus met de raad om haar in haar
slaap vast te binden + zijn
doorzettingsvermogen
Zender Lust
Jupiter’s eigen belang
Jupiter’s bevel + Peleus’ eigen lust
Ontvanger Jupiter
Jupiter
Jupiter / Peleus / Achilles
Tegenstander Het feit dat ze een kind gaat verwekken die
machtiger is dan hijzelf
Geen tegenstander (?)
Thetis’ magische krachten om van gedaante te
verwisselen
Het actantieel model van … is een manier om structuur aan te brengen aan een verhaal, waarbij het
subject een bepaald doel of object nastreeft. Dit gebeurt omdat het subject aangespoord wordt door
een bepaalde zender. Om dat doel te bereiken wordt hij geholpen door een helper of tegengehouden
door een tegenstander. De uiteindelijke drager van het voordeel is de ontvanger.
Het actantieel model kunnen we toepassen op de zang van Peleus en Thetis uit boek 11.
Het verhaal van Peleus en Thetis is op te delen in verschillende episodes. In de eerste episode kan
Jupiter gezien worden als het subject, die namelijk zegt dat hij verlangt naar Thetis. Thetis is hier dan
het object. De zender is Jupiter’s eigen lust en de ontvanger daarom ook zichzelf. Jupiter komt echter
te weten dat Thetis een kind zal verwekken die machtiger zal zijn dan zichzelf. Dit is wat hem
tegenhoudt om Thetis te ‘huwen’, en dus de tegenstander. In deze episode is er geen helper.
In de tweede episode is jupiter nog steeds het subject, maar nu met het doel/object om een
‘huwelijk’ met Thetis juist te voorkomen. Gezonden door zijn eigen belangen (zender) om de
machtigste God te blijven, schakelt hij de hulp in van Peleus, de helper. Peleus moet in zijn plaats
Thetis ‘huwen’. De ontvanger van dit huwelijk zal dan Jupiter zijn. Een tegenstander in deze episode is
er niet, want er is niemand die Jupiter tegenhoudt.
In een laatste, en de belangrijkste episode van het verhaal, neemt Peleus de rol in van het subject.
Gezonden door Jupiter’s bevel (zender) en ook een beetje uit lust van zichzelf, wil hij Thetis
verkrachten (het object). Dit gaat echter niet zo soepel, want Thetis heeft namelijk magische krachten
die haar toelaten te transformeren in verschillende wezens. Dit verhindert Peleus dat hij een grip kan
houden op Thetis. De transformaties van Thetis werken dus als zijn tegenstander. Uiteindelijk krijgt
, Peleus de raad van de profeet Proteus om haar in haar slaap vast te binden. De raad van Proteus is
dus zijn helper. Maar ook zijn eigen moed en doorzettingsvermogen helpen hem om Thetis te
bemachtigen. De uiteindelijke ontvanger in deze episode is Peleus, aangezien zijn opdracht op bevel
van Jupiter voltooid is, maar in zekere zin ook Achilles, aangezien hij het voordeel ondervindt van
geboren te worden.
Als we een leidraad zoeken doorheen alle episodes, kunnen we bevestigen dat het subject steeds een
God is, het object Thetis, de zender steeds een vorm van verlangen uit eigenbelang en de ontvanger
is steeds het subject zelf. (autonomie ? , vrouwelijk verzet ? )
Nut: personages krijgen een bepaalde functie om zo mee het plot van het verhaal te ontwikkelen. Het
verhaal verricht een doelgerichte handeling. Het is een manier om vooral klassieke verhaal te
schematiseren en zo het plot te verduidelijken. Het is een instrument om patronen te ontdekken in
een verhaal, patronen op basis waarvan we vervolgens een verfijndere analyse kunnen opbouwen.
Actantieel model toegepast op zang: Peleus en Thetis (p.433)
Subject Jupiter
jupiter
Peleus
Object Thetis
voorkomen van een huwelijk met Thetis
Thetis (verkrachting)
Helper Geen helper
Peleus
De profeet Proteus met de raad om haar in haar
slaap vast te binden + zijn
doorzettingsvermogen
Zender Lust
Jupiter’s eigen belang
Jupiter’s bevel + Peleus’ eigen lust
Ontvanger Jupiter
Jupiter
Jupiter / Peleus / Achilles
Tegenstander Het feit dat ze een kind gaat verwekken die
machtiger is dan hijzelf
Geen tegenstander (?)
Thetis’ magische krachten om van gedaante te
verwisselen
Het actantieel model van … is een manier om structuur aan te brengen aan een verhaal, waarbij het
subject een bepaald doel of object nastreeft. Dit gebeurt omdat het subject aangespoord wordt door
een bepaalde zender. Om dat doel te bereiken wordt hij geholpen door een helper of tegengehouden
door een tegenstander. De uiteindelijke drager van het voordeel is de ontvanger.
Het actantieel model kunnen we toepassen op de zang van Peleus en Thetis uit boek 11.
Het verhaal van Peleus en Thetis is op te delen in verschillende episodes. In de eerste episode kan
Jupiter gezien worden als het subject, die namelijk zegt dat hij verlangt naar Thetis. Thetis is hier dan
het object. De zender is Jupiter’s eigen lust en de ontvanger daarom ook zichzelf. Jupiter komt echter
te weten dat Thetis een kind zal verwekken die machtiger zal zijn dan zichzelf. Dit is wat hem
tegenhoudt om Thetis te ‘huwen’, en dus de tegenstander. In deze episode is er geen helper.
In de tweede episode is jupiter nog steeds het subject, maar nu met het doel/object om een
‘huwelijk’ met Thetis juist te voorkomen. Gezonden door zijn eigen belangen (zender) om de
machtigste God te blijven, schakelt hij de hulp in van Peleus, de helper. Peleus moet in zijn plaats
Thetis ‘huwen’. De ontvanger van dit huwelijk zal dan Jupiter zijn. Een tegenstander in deze episode is
er niet, want er is niemand die Jupiter tegenhoudt.
In een laatste, en de belangrijkste episode van het verhaal, neemt Peleus de rol in van het subject.
Gezonden door Jupiter’s bevel (zender) en ook een beetje uit lust van zichzelf, wil hij Thetis
verkrachten (het object). Dit gaat echter niet zo soepel, want Thetis heeft namelijk magische krachten
die haar toelaten te transformeren in verschillende wezens. Dit verhindert Peleus dat hij een grip kan
houden op Thetis. De transformaties van Thetis werken dus als zijn tegenstander. Uiteindelijk krijgt
, Peleus de raad van de profeet Proteus om haar in haar slaap vast te binden. De raad van Proteus is
dus zijn helper. Maar ook zijn eigen moed en doorzettingsvermogen helpen hem om Thetis te
bemachtigen. De uiteindelijke ontvanger in deze episode is Peleus, aangezien zijn opdracht op bevel
van Jupiter voltooid is, maar in zekere zin ook Achilles, aangezien hij het voordeel ondervindt van
geboren te worden.
Als we een leidraad zoeken doorheen alle episodes, kunnen we bevestigen dat het subject steeds een
God is, het object Thetis, de zender steeds een vorm van verlangen uit eigenbelang en de ontvanger
is steeds het subject zelf. (autonomie ? , vrouwelijk verzet ? )
Nut: personages krijgen een bepaalde functie om zo mee het plot van het verhaal te ontwikkelen. Het
verhaal verricht een doelgerichte handeling. Het is een manier om vooral klassieke verhaal te
schematiseren en zo het plot te verduidelijken. Het is een instrument om patronen te ontdekken in
een verhaal, patronen op basis waarvan we vervolgens een verfijndere analyse kunnen opbouwen.
