Samenvatting communicatie essentials
Inhoudsopgave
De uitgangspunten van communicatie........................................................................................................... 3
Wat is communicatie.............................................................................................................................................3
Waarneming en communicatie.............................................................................................................................4
Communicatie vraagt waarneming...................................................................................................................4
Zonder feedback geen communicatie...................................................................................................................5
Soorten communicatie..........................................................................................................................................5
Waarom communiceren mensen met elkaar?.................................................................................................6
Communicatiemodaliteiten...................................................................................................................................7
Beperkingen van interpersoonlijke communicatie...........................................................................................7
Massacommunicatie en de media-explosie.................................................................................................... 8
Medium en media.................................................................................................................................................8
Definitie.............................................................................................................................................................8
Verschil tussen ‘medium’ en ‘kanaal’................................................................................................................8
Via transmissiemodel naar transformatiemodel..............................................................................................8
Massacommunicatie.............................................................................................................................................9
Functies van massacommunicatie....................................................................................................................9
De media- explosie..............................................................................................................................................10
6 kenmerken media- explosie.........................................................................................................................10
Van massa naar publiek......................................................................................................................................11
Mediatisering en globalisering............................................................................................................................12
Mediatisering..................................................................................................................................................12
Globalisering....................................................................................................................................................12
Van informatiemaatschappij naar platformsamenleving...................................................................................12
De rol van media-innovaties...........................................................................................................................12
De wereld van digitale netwerken..................................................................................................................12
Trends in de creatieve industrie..........................................................................................................................13
Automatisering en robotisering......................................................................................................................13
Invoering 5G netwerk......................................................................................................................................13
Big date & big social data................................................................................................................................13
Evolutie van het wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van massacommunicatie............................14
De almacht van de media....................................................................................................................................14
Massamedia in het informatietijdperk (vanaf de jaren 90)................................................................................19
De wetenschappelijke evoluties..........................................................................................................................20
De leer van de beperkte effecten........................................................................................................................21
1
,Samenvatting communicatie essentials
Uses and Gratifications Approach.......................................................................................................................23
Communicatiemodellen............................................................................................................................... 24
Communicatiemodellen......................................................................................................................................24
Kwaliteit van de boodschap............................................................................................................................24
Betekeniselementen.......................................................................................................................................25
Overtuigingstrategieën...................................................................................................................................26
Van een basismodel naar een procesmodel...................................................................................................27
Wat zijn communicatiemodellen?..................................................................................................................27
Ruis van communicatiemodel.........................................................................................................................27
Soorten ruis.....................................................................................................................................................29
Oorzaken semantische ruis.............................................................................................................................29
Interculturele communicatie........................................................................................................................ 30
Situering van interculturele communicatie.........................................................................................................30
Waarom?.........................................................................................................................................................30
Definitie...........................................................................................................................................................30
Cultuur en cultuurverschillen..............................................................................................................................31
Definitie cultuur...............................................................................................................................................31
Oorzaken van cultuurverschillen.....................................................................................................................31
F-culturen........................................................................................................................................................31
G-culturen........................................................................................................................................................31
Cultuurverschillen: normen en waarden........................................................................................................32
Intercultureel communiceren.............................................................................................................................33
Persoonlijk & zakelijk......................................................................................................................................33
Omgangpatronen............................................................................................................................................33
Irritaties belasten de communicatie...............................................................................................................34
2
,Samenvatting communicatie essentials
DE UITGANGSPUNTEN VAN COMMUNICATIE
WAT IS COMMUNICATIE
Eenvoudige definitie:
Communicatie is het scheppen van gemeenschappelijke betekenis.
Complexe definitie:
Communicatie is de uitwisseling van symbolische informatie, die plaatsvindt tussen mensen die zich
bewust zijn van elkaars aanwezigheid, onmiddellijk of gemedieerd. Deze informatie wordt deels
bewust, deels onbewust gegeven, ontvangen en geïnterpreteerd.
Uitwisseling = tweerichtingsverkeer
o Zonder feedback geen communicatie
o De een geeft iets en de ander ook.
Het ‘zender en ontvanger model’ is pas communicatie als de ander reageert
Symbolische informatie
o Informatie die ergens een symbool van is
o Voorbeeld: verkeersbord, een woord, logo, een teken
Bewust van elkaars aanwezigheid
o Bewustwording VS. communicatie
o Bewust = plant groeit naar licht (is zich bewust vanwaar licht komt)
o Beperken ons tussen communicatie mensen mensen zijn zich bewust van elkaars
aanwezigheid (als voorwaarde om te communiceren)
Onmiddellijk of gemedieerd
o Onmiddellijk: direct contact, in real life
o Gemedieerd: whatsapp, brief, FB, telefoon, computer, …
o Directe communicatie: face to face staat dus t.o.v. indirecte, of gemedieerde
communicatie
3
, Samenvatting communicatie essentials
WAARNEMING EN COMMUNICATIE
COMMUNICATIE VRAAGT WAARNEMING
Waarneming gebeurt door 5 zintuigen: voelen, ruiken, proeven, zien
& horen
Je kan ook nog je hart toevoegen (gevoel)
o Fysiek vlak: iedereen zal verschillend waarnemen
(kwaliteiten compenseren t.o.v. elkaar)
Onze waarnemingen worden omgezet in interpretaties (= gebaseerd op dingen die we al weten)
o Verschillend referentiekader: andere achtergrond/cultuur en andere ervaringen, een andere
levensloop
Door training kan je beter leren waarnemen
o Bewust worden in mate waarin waarneming permanent wordt vertekend
o De context geeft de vorm aan je interpretatie
o Voorbeeld: reclameborden (Land Rover Defender video)
Vormen van interpretatiebedrog
Nieuwe info wordt vaak niet begrepen of niet opgemerkt
o Nieuwe dingen leren: niet simpel (open onbevooroordeelde gast)
o Goed luisteren/horen: vervelend oordelen niet snel genoeg naar onze zin (snel
bevooroordeeld)
4
Inhoudsopgave
De uitgangspunten van communicatie........................................................................................................... 3
Wat is communicatie.............................................................................................................................................3
Waarneming en communicatie.............................................................................................................................4
Communicatie vraagt waarneming...................................................................................................................4
Zonder feedback geen communicatie...................................................................................................................5
Soorten communicatie..........................................................................................................................................5
Waarom communiceren mensen met elkaar?.................................................................................................6
Communicatiemodaliteiten...................................................................................................................................7
Beperkingen van interpersoonlijke communicatie...........................................................................................7
Massacommunicatie en de media-explosie.................................................................................................... 8
Medium en media.................................................................................................................................................8
Definitie.............................................................................................................................................................8
Verschil tussen ‘medium’ en ‘kanaal’................................................................................................................8
Via transmissiemodel naar transformatiemodel..............................................................................................8
Massacommunicatie.............................................................................................................................................9
Functies van massacommunicatie....................................................................................................................9
De media- explosie..............................................................................................................................................10
6 kenmerken media- explosie.........................................................................................................................10
Van massa naar publiek......................................................................................................................................11
Mediatisering en globalisering............................................................................................................................12
Mediatisering..................................................................................................................................................12
Globalisering....................................................................................................................................................12
Van informatiemaatschappij naar platformsamenleving...................................................................................12
De rol van media-innovaties...........................................................................................................................12
De wereld van digitale netwerken..................................................................................................................12
Trends in de creatieve industrie..........................................................................................................................13
Automatisering en robotisering......................................................................................................................13
Invoering 5G netwerk......................................................................................................................................13
Big date & big social data................................................................................................................................13
Evolutie van het wetenschappelijk onderzoek naar de gevolgen van massacommunicatie............................14
De almacht van de media....................................................................................................................................14
Massamedia in het informatietijdperk (vanaf de jaren 90)................................................................................19
De wetenschappelijke evoluties..........................................................................................................................20
De leer van de beperkte effecten........................................................................................................................21
1
,Samenvatting communicatie essentials
Uses and Gratifications Approach.......................................................................................................................23
Communicatiemodellen............................................................................................................................... 24
Communicatiemodellen......................................................................................................................................24
Kwaliteit van de boodschap............................................................................................................................24
Betekeniselementen.......................................................................................................................................25
Overtuigingstrategieën...................................................................................................................................26
Van een basismodel naar een procesmodel...................................................................................................27
Wat zijn communicatiemodellen?..................................................................................................................27
Ruis van communicatiemodel.........................................................................................................................27
Soorten ruis.....................................................................................................................................................29
Oorzaken semantische ruis.............................................................................................................................29
Interculturele communicatie........................................................................................................................ 30
Situering van interculturele communicatie.........................................................................................................30
Waarom?.........................................................................................................................................................30
Definitie...........................................................................................................................................................30
Cultuur en cultuurverschillen..............................................................................................................................31
Definitie cultuur...............................................................................................................................................31
Oorzaken van cultuurverschillen.....................................................................................................................31
F-culturen........................................................................................................................................................31
G-culturen........................................................................................................................................................31
Cultuurverschillen: normen en waarden........................................................................................................32
Intercultureel communiceren.............................................................................................................................33
Persoonlijk & zakelijk......................................................................................................................................33
Omgangpatronen............................................................................................................................................33
Irritaties belasten de communicatie...............................................................................................................34
2
,Samenvatting communicatie essentials
DE UITGANGSPUNTEN VAN COMMUNICATIE
WAT IS COMMUNICATIE
Eenvoudige definitie:
Communicatie is het scheppen van gemeenschappelijke betekenis.
Complexe definitie:
Communicatie is de uitwisseling van symbolische informatie, die plaatsvindt tussen mensen die zich
bewust zijn van elkaars aanwezigheid, onmiddellijk of gemedieerd. Deze informatie wordt deels
bewust, deels onbewust gegeven, ontvangen en geïnterpreteerd.
Uitwisseling = tweerichtingsverkeer
o Zonder feedback geen communicatie
o De een geeft iets en de ander ook.
Het ‘zender en ontvanger model’ is pas communicatie als de ander reageert
Symbolische informatie
o Informatie die ergens een symbool van is
o Voorbeeld: verkeersbord, een woord, logo, een teken
Bewust van elkaars aanwezigheid
o Bewustwording VS. communicatie
o Bewust = plant groeit naar licht (is zich bewust vanwaar licht komt)
o Beperken ons tussen communicatie mensen mensen zijn zich bewust van elkaars
aanwezigheid (als voorwaarde om te communiceren)
Onmiddellijk of gemedieerd
o Onmiddellijk: direct contact, in real life
o Gemedieerd: whatsapp, brief, FB, telefoon, computer, …
o Directe communicatie: face to face staat dus t.o.v. indirecte, of gemedieerde
communicatie
3
, Samenvatting communicatie essentials
WAARNEMING EN COMMUNICATIE
COMMUNICATIE VRAAGT WAARNEMING
Waarneming gebeurt door 5 zintuigen: voelen, ruiken, proeven, zien
& horen
Je kan ook nog je hart toevoegen (gevoel)
o Fysiek vlak: iedereen zal verschillend waarnemen
(kwaliteiten compenseren t.o.v. elkaar)
Onze waarnemingen worden omgezet in interpretaties (= gebaseerd op dingen die we al weten)
o Verschillend referentiekader: andere achtergrond/cultuur en andere ervaringen, een andere
levensloop
Door training kan je beter leren waarnemen
o Bewust worden in mate waarin waarneming permanent wordt vertekend
o De context geeft de vorm aan je interpretatie
o Voorbeeld: reclameborden (Land Rover Defender video)
Vormen van interpretatiebedrog
Nieuwe info wordt vaak niet begrepen of niet opgemerkt
o Nieuwe dingen leren: niet simpel (open onbevooroordeelde gast)
o Goed luisteren/horen: vervelend oordelen niet snel genoeg naar onze zin (snel
bevooroordeeld)
4
