Thema 3: Activatie
Practicum: les 11 – 17
Inhoudsopgave
Introductie ................................................................................................................................................................ 1
1. focus op verhogen activiteitenniveau .................................................................................................................... 2
1.1 Fase 1: rationale ....................................................................................................................................................... 2
1.2 Fase 2: gedragsregistratie ........................................................................................................................................ 3
1.3 Fase 3: analyse van huidige activiteitenniveau ........................................................................................................ 4
1.4 Fase 4: gedragsactivatie ........................................................................................................................................... 4
2. focus op uitbreiden/activeren van sociaal netwerk ............................................................................................... 6
2.1 sociaal netwerk ......................................................................................................................................................... 6
2.2 activatie van sociaal netwerk ................................................................................................................................... 7
Fase 1: behoeften vaststellen .................................................................................................................................... 7
Fase 2: motiveren (incl. rationale) ............................................................................................................................. 8
Fase 3: huidge sociaal netwerk in kaart brengen ....................................................................................................... 9
Fase 4: analyse van huidg sociaal netwerk (geen examen leerstof) ........................................................................10
Fase 5: activeren/uitbreiden/herstellen van scoiaal netwerk (geen examen leerstof) ...........................................11
Examen ................................................................................................................................................................... 11
Bijlagen ................................................................................................................................................................... 12
Bijlage 1: negatieve vicieuse cirkel ...............................................................................................................................12
Bijlage 2: negatieve vicieuse cirkel (activeren sociaal netwerk) ...................................................................................13
Introductie
Activatie = iets in gang zetten
Dit kan je gebruiken bij mensen met depressieve klachten. Er bestaan 2 manieren om te activeren:
• Activatie van gedrag (rationale)
• Activeren in sociaal netwerk (instructies)
Welke cliënten hebben een verlaagd activiteitenniveau?
Mensen met depressieve gedachten, mensen met burn-out, gepensioneerde (die een beroepscarrière
achter de rug hebben en niks in de plaats kunnen stellen), mensen met een negatief zelfbeeld (vastgelopen
over een bepaalde manier van denken over zichzelf), mensen met angsten (waardoor ze vermijdingsgedrag
gaan stellen), mensen met een fysieke beperking, mensen in de armoede (minder makkelijk aansluiting
vinden) …
1
, Wat maakt het voor hen moeilijk om tot activiteiten en sociaal contact te komen?
Het negatief denken over dingen, zichzelf of de wereld; vermoeid zijn, zonder energie zitten, zowel
geestelijk als fysiek kan zorgen dat ze niet tot actie komen.
Wat zijn de gevolgen van hun laag activiteitenniveau en beperkt sociaal contact?
Vervreemd geraken van zichzelf, van andere, mensen beginnen zich geen verwachtingen meer te stellen,
isoleren, bij mensen met depressieve klachten: moet men ook nog vermijden dat ze met andere over hun
depressieve klachten gaan spreken.
1. focus op verhogen activiteitenniveau
Gedragsregistratie en -activatie heeft als doel om het activiteitenniveau van cliënt te verhogen. De cliënt
wordt gestimuleerd om actiever te worden en naar verandering te gaan.
Dit activeren bestaat uit verschillende fasen:
1. Rationale: hierbij gaan we het belang en het doel van de activatie uitleggen aan de cliënt.
Dit kan gezien worden als een vorm van psycho-educatie (thema 2) die afgestemd is op de
p. 81-85
cliënt, waarbij je inzicht wil geven in het tot stand komen van de problematiek bij de cliënt
en hoe hier verandering in gebracht kan worden.
2. Gedragsregistratie: hierbij wordt gevraagd aan de cliënt om te registreren hoe het huidig
activiteitenniveau eruitziet aan de hand van een activiteitendagboek. p. 85-86
3. Analyse van huidig activiteitenniveau: nadien wordt er een nabespreking gedaan van de
registratie van de gedragsregistratie.
4. Gedragsactivatie: hierop volgt het instellen, uitvoeren en opvolgen van een p. 94-96
activiteitenplan waardoor de vicieuze cirkel wordt doorbroken.
1.1 Fase 1: rationale
Rationale = de reden betreffend
De eerste fase van gedragsactivatie is rationale. Hier ga je het belang en het doel van de activatie uitleggen
aan de cliënt. Je geeft hier als het waren een vorm van psycho-educatie (thema 2) die is afgestemd op de
cliënt en uitleg geeft over het ontstaan en het oplossen van de problematiek.
Het is dus een individuele psycho-educatie, dus zijn volgende punten hierbij van belang:
• Waar mogelijk interactief
• Koppelen aan het verhaal van cliënt
• Visuele ondersteuning gebruiken
Voorbeeld
In volgens voorbeeld bevat rationale een aantal elementen:
• Invloed van depressie op gedrag à p 81
• Negatieve cirkel (schema!) à P 82
- Met aandacht voor KT en LT-effecten van minder
activiteiten ondernemen
• Van buiten naar binnen werken à p 83
2