Levenslooppsychologie
Ontwikkelingspsychologie= Deelgebied binnen de psychologie die de normale levensloop
van de mens bestudeert met al zijn typische ontwikkelingsaspecten vanaf de conceptie tot
aan de dood.
Ontwikkelingsprincipes
OntwikkelingsFASEN
• De baby
• De peuter
• De kleuter
• Het lagere schoolkind
• De jongere
• De volwassene
• De oudere
OntwikkelingsDOMEINEN
• Lichamelijke ontwikkeling
o Lichamelijke groei
o Sensorische ontwikkeling
o Motorische ontwikkeling
• Cognitieve ontwikkeling
o Het denken
o Taalontwikkeling
• Sociaal-emotionele ontwikkeling
o Hechting
o Het geweten
o Seksuele ontwikkeling
o Identiteitsontwikkeling
Bij ontwikkelingsproblemen→ Snel detecteren + aangepaste begeleiding
Regressie: Terug gaan naar vorige stadium in je leven
Fixatie: Het evolutieproces blijft stil staan
Retardatie: Ontwikkeling vertraagd
,Ontwikkelingsbeïnvloeding
• Vanzelf – verandering door rijping
• Bewust proces – verandering door leren
“Hoe beïnvloedbaar is de ontwikkeling van een kind”
Biologische theorieën: nature
Milieu theorieën: nurture
Nature
• Groei & rijping vanuit genetische aanleg
• Geërfde eigenschappen (fauna en flora)
• Identiteit = intern vastgelegd
• Ontwikkeling is rijping van het aanwezige
• Eindpunt: jongvolwassenheid
Nurture
• Milieu is cruciaal
• Focus op sociaal leren
• Iedereen kan worden wat hij wil.
• Tabula rasa bij de geboorte
• Ontwikkelingsbevorderende omgeving
• Eindpunt: jongvolwassenheid
Erikson
• Nature + Nurture + Zelfbepaling
• Vrije keuze of ego-factoren
• Richting geven aan ontwikkeling
• Omstandigheden scheppen
• Eigen doelen & keuzes
• Zelf verantwoordelijk
Ontwikkelingsbeïnvloeding -overzicht
• Biologische factoren (genetische factoren en ziekteprocessen)
• Milieufactoren (socio-culturele factoren & fysisch-geografische factoren)
• Egofactoren (bewuste zelfbepaling)
,Ontwikkelingsbeïnvloeding volgens tijd
- Prenatale invloeden
- Perinatale invloeden
- Postnatale invloeden
Ontwikkelingsstadia volgens ERIKSON (gebaseerd op FREUD)
• Nurture + innerlijke dynamische krachten
• Karaktereigenschappen gelinkt aan kinderjaren
• Ontwikkeling in fasen
• Lichaamsdeel / erogene zone centraal
o Orale fase
o anale fase
o fallische fase
o latentie fase
o genitale fase
Ontwikkelingsstadia volgens ERIKSON
• Klemtoon op psychosociale ontwikkeling
• Ego-ontwikkeling van een persoon
• Invloed opvoedingsmileu & ruimere cultuur
• Nature + Nurture + Zelfbepaling
• 8 fasen met uitdaging / crisis
• Omgevingsaspect dat nodig is voor gezonde ontwikkeling
, Cognitieve ontwikkeling -Jean Piaget
• Ontwikkeling in perioden / stadia
• Vaste volgorde – opbouwen
• Ritme kan verschillen
• Al doende – passief
Sensomotorische periode (0-24mnd)
Pre operationele periode (2-7 jaar)
Concreet operationele periode (7-11 jaar)
Formeel operationele periode (vanaf 11 jaar)
Uitgangspunten
- Denkstrategie bij kinderen
o Omgaan met de werkelijkheid
o Kenmerken en verbanden anders dan bij volwassenen
o Eigen beleving van de wereld rondom
- Adaptatie: denken aanpassen aan de werkelijkheid
o Manier van denken en werkelijkheid afstemmen op elkaar
o Accommodatie → Het denken wordt aangepast
o Assimilatie → Werkelijkheid wordt aangepast in denk schema
Ontwikkelingspsychologie= Deelgebied binnen de psychologie die de normale levensloop
van de mens bestudeert met al zijn typische ontwikkelingsaspecten vanaf de conceptie tot
aan de dood.
Ontwikkelingsprincipes
OntwikkelingsFASEN
• De baby
• De peuter
• De kleuter
• Het lagere schoolkind
• De jongere
• De volwassene
• De oudere
OntwikkelingsDOMEINEN
• Lichamelijke ontwikkeling
o Lichamelijke groei
o Sensorische ontwikkeling
o Motorische ontwikkeling
• Cognitieve ontwikkeling
o Het denken
o Taalontwikkeling
• Sociaal-emotionele ontwikkeling
o Hechting
o Het geweten
o Seksuele ontwikkeling
o Identiteitsontwikkeling
Bij ontwikkelingsproblemen→ Snel detecteren + aangepaste begeleiding
Regressie: Terug gaan naar vorige stadium in je leven
Fixatie: Het evolutieproces blijft stil staan
Retardatie: Ontwikkeling vertraagd
,Ontwikkelingsbeïnvloeding
• Vanzelf – verandering door rijping
• Bewust proces – verandering door leren
“Hoe beïnvloedbaar is de ontwikkeling van een kind”
Biologische theorieën: nature
Milieu theorieën: nurture
Nature
• Groei & rijping vanuit genetische aanleg
• Geërfde eigenschappen (fauna en flora)
• Identiteit = intern vastgelegd
• Ontwikkeling is rijping van het aanwezige
• Eindpunt: jongvolwassenheid
Nurture
• Milieu is cruciaal
• Focus op sociaal leren
• Iedereen kan worden wat hij wil.
• Tabula rasa bij de geboorte
• Ontwikkelingsbevorderende omgeving
• Eindpunt: jongvolwassenheid
Erikson
• Nature + Nurture + Zelfbepaling
• Vrije keuze of ego-factoren
• Richting geven aan ontwikkeling
• Omstandigheden scheppen
• Eigen doelen & keuzes
• Zelf verantwoordelijk
Ontwikkelingsbeïnvloeding -overzicht
• Biologische factoren (genetische factoren en ziekteprocessen)
• Milieufactoren (socio-culturele factoren & fysisch-geografische factoren)
• Egofactoren (bewuste zelfbepaling)
,Ontwikkelingsbeïnvloeding volgens tijd
- Prenatale invloeden
- Perinatale invloeden
- Postnatale invloeden
Ontwikkelingsstadia volgens ERIKSON (gebaseerd op FREUD)
• Nurture + innerlijke dynamische krachten
• Karaktereigenschappen gelinkt aan kinderjaren
• Ontwikkeling in fasen
• Lichaamsdeel / erogene zone centraal
o Orale fase
o anale fase
o fallische fase
o latentie fase
o genitale fase
Ontwikkelingsstadia volgens ERIKSON
• Klemtoon op psychosociale ontwikkeling
• Ego-ontwikkeling van een persoon
• Invloed opvoedingsmileu & ruimere cultuur
• Nature + Nurture + Zelfbepaling
• 8 fasen met uitdaging / crisis
• Omgevingsaspect dat nodig is voor gezonde ontwikkeling
, Cognitieve ontwikkeling -Jean Piaget
• Ontwikkeling in perioden / stadia
• Vaste volgorde – opbouwen
• Ritme kan verschillen
• Al doende – passief
Sensomotorische periode (0-24mnd)
Pre operationele periode (2-7 jaar)
Concreet operationele periode (7-11 jaar)
Formeel operationele periode (vanaf 11 jaar)
Uitgangspunten
- Denkstrategie bij kinderen
o Omgaan met de werkelijkheid
o Kenmerken en verbanden anders dan bij volwassenen
o Eigen beleving van de wereld rondom
- Adaptatie: denken aanpassen aan de werkelijkheid
o Manier van denken en werkelijkheid afstemmen op elkaar
o Accommodatie → Het denken wordt aangepast
o Assimilatie → Werkelijkheid wordt aangepast in denk schema
