Samenvatting familiaal vermogensrecht met oefeningen

1



Familiaal vermogensrecht
Inhoudstafel
FAMILIAAL VERMOGENSRECHT..................................................................................................................... 1
RELATIEVERMOGENSRECHT........................................................................................................................... 1
INLEIDING............................................................................................................................................................ 1
HUWELIJKSVERMOGENSRECHT..................................................................................................................................1
SECUNDAIR HUWELIJKSVERMOGENSSTELSEL................................................................................................................2
WETTELIJK HUWELIJKS VERMOGENSSTELSEL................................................................................................................3
Statuut van de goederen/schulden................................................................................................................3
Het bestuur van de vermogens.......................................................................................................................7
Ontbinding, vereffening en verdeling.............................................................................................................8
CONVENTIONEEL HUWELIJKSVERMOGENSRECHT.........................................................................................................12
De huwelijksovereenkomst (het huwelijkscontract).....................................................................................12
De conventionele stelsels..............................................................................................................................12
SAMENWONINGSVERMOGENSRECHT........................................................................................................................14
Wettelijk samenwonen.................................................................................................................................14
Feitelijk samenwonen...................................................................................................................................14
ERFRECHT................................................................................................................................................... 14
INLEIDING EN BEGRIPPEN.......................................................................................................................................14
OPENVALLEN VAN DE NALATENSCHAP......................................................................................................................15
ERFBEKWAAMHEID (VOORWAARDEN OP TE KUNNEN ERVEN)........................................................................................16
OVERGANG VAN DE NALATENSCHAP.........................................................................................................................17
WETTELIJKE DEVOLUTIE (AB INTESTAAT OPVOLGING, BIJ VERSTERF)................................................................................18
De wettelijke erfgerechtigden.......................................................................................................................18
Verdeling van de nalatenschap....................................................................................................................28
CONVENTIONELE DEVOLUTIE..................................................................................................................................29
Instrumenten van conventionele devolutie..................................................................................................29
Inhoudelijke bescherming: DE RESERVE.......................................................................................................30
OEFENINGEN, Vereffening verdeling van een nalatenschap:.......................................................................32
GIFTEN........................................................................................................................................................ 38
INLEIDING.......................................................................................................................................................... 38
SCHENKINGEN.....................................................................................................................................................39
TESTAMENTEN.....................................................................................................................................................39


Relatievermogensrecht
Inleiding
 Relatie heeft zowel
o Persoonsrechtelijke gevolgen
o Vermogensrechtelijke gevolgen
 Vermogen
o Tussen de partners onderling
o En tegenover derden
Huwelijksvermogensrecht
 Inleiding van het huwelijk
o Primaire gevolgen
 art. 212 – 224 oud BW
 = primair huwelijksstelsel

,2

 Bevat persoonlijke maar ook vermogensrechtelijke bepalingen
 Dwingend recht: geldt onverkort voor élk huwelijk
o Secundaire gevolgen
 boek 2, titel 3 BW
 = secundair huwelijksstelsel
 Bevat enkel vermogensrechtelijke regels
 Is van aanvullend recht, vrije keuze van de echtgenoten
 Primair huwelijksstelsel (gezien tijdens P&F)
o Basisbeginselen: minimum minimorum
 Rechten
 Autonomie van de echtgenoten
 Gelijkheid tussen de echtgenoten
 Plichten
 Solidariteit
 Gezinsbelang
o Aard van de belangen bij primair stelsel
 Zuiver persoonlijke belangen
 Art. 213 oud BW
 Plicht tot samenwonen, getrouwheid, bijstand
 Gemengde belangen
 Vermogensrechtelijke belangen
 Art. 214 – 222 oud BW
o Kenmerken primair stelsel
 Van dwingend recht
 Wederkerig op grond van de wet
o Toepassingsgebied
 Wie?
 Op alle gehuwden, ongeacht hun keuze van secundair stelsel
 Wanneer? !!
 Voor de gehele duur van het huwelijk
 Ook nog tijdens procedure van echtscheiding
o Krachtlijnen van het primair huwelijksstelsel
 Gelijkheid van de EG’en
 Behoud v.d. autonomie van iedere EG
 Minimale solidariteit tussen EG’en en bescherming van het gezinsbelang, denk
aan:
 Hulp en bijdrage verplichting
 Bescherming van de gezinswoning
 Hoofdelijkheid voor huishoudelijke schulden en schulden van de opvoeding
van de kinderen.
o Bv, Stel man koopt wasmachine voor 1000euro in de mediamarkt
maar is nog niet betaald  mediamarkt kan het ook verhalen op de
vrouw MAAR indien dit buitensporig zou zijn kan hier van afgezien
worden

Secundair Huwelijksvermogensstelsel
 Betreft de regeling omtrent de goederen van de EG’en
 Wettelijk huwelijksvermogensstelsel
o Is het modelsysteem
o Is van aanvullend recht

,3

In de huwelijksovereenkomst iets niet geregeld is, zijn de wettelijke regels van
toepassing
o Betreft 3 vermogens
 Eigen vermogen man en vrouw
 Gemeenschappelijk vermogen
 Conventioneel huwelijksvermogensstelsel
o moet via notaris worden vastgelegd

Wettelijk huwelijks vermogensstelsel
Statuut van de goederen/schulden
 BW
 Enkele voorbeelden:
o Een woning waarvan je reeds eigenaar was voor je huwelijk  eigen
o Een woning die je tijdens het huwelijk aankoopt maar betaalt met geld dat
jou is geschonken  eigen
o Jouw loon  gemeenschappelijk
o De huurgelden van een woning die je reeds had voor jouw huwelijk 
gemeenschappelijk
o Een boete n.a.v. een verkeersongeval dat je hebt veroorzaakt.  eigen
o Een wagen die je aankoopt tijdens het huwelijk, betaalt met jouw loon en
op jouw naam staat  gemeenschappelijk
o Een gemeenschappelijke rekening  gemeenschappelijk
o Een rekening die op jouw naam staat en waarop jouw loon wordt gestort 
gemeenschappelijk
o De factuur van een renovatie an de woning die jullie samen tijdens het
huwelijk hebben aangekocht  gemeenschappelijk
 De residuaire gemeenschapskwalificatie als uitgangspunt
 Vermoeden van gemeenschappelijkheid, art. 2.3.22 §3 BW
 De baten





 baten van het eigen vermogen
o Goederen eigen door hun oorsprong: art. 2.3.17 BW
 Voorhuwelijkse goederen
 Art. 2.3.53 §2 B.W.: anticipatieve inbreng

 Goederen verworven tijden het huwelijk door nalatenschappen of
giften
o Goederen eigen door hun aard, art. 2.3.18 en 2.3.19 BW
 Met vergoedingsplicht

, 4

 Houdt in dat goederen toch eigen zijn hoewel
betaald met gemeenschappelijk geld
 Zaakvervanging en goederen verkregen door
belegging of wederbelegging
o Onroerend goed  art. 2.3.21 1e lid BW
o Roerend goed 2.3.21 3de lid BW
 Strikt persoonlijke goederen
 Nooit vergoeding aan de gemeenschap
 LET OP, vaak onderscheid gemaakt tussen recht en
waard, “Titre et finance”
o Eigendomsrecht en daar aangekoppelde
rechten zijn eigen
o Vermogenswaarde is gemeenschappelijk
 baten van het gemeenschappelijk vermogen
o Artikel 2.3.22. BW:
o Inkomsten uit beroepsbezigheden
o Inkomsten uit eigen goederen
o Giften aan beide EG’en
o Andere goederen
o VOORBEELD




 De schulden
 Definitief passief  betreft het statuut van de schuld, eigen of gemeenschappelijk
o art. 2.3.23-2.3.25 BW
 Voorlopig passief  gaat over het verhaalsrecht van de SE’s
o Art. 2.3.26-2.3.28 BW
 Basiscriteria