Samenvatting Academisch Nederlands

ACADEMISCH NEDERLANDS

Introductie
Handboek: academisch schrijven: een praktische gids

Kenmerken academische stijl:
- Vaktermen
- Neutraal, objectief à geen enz. of etc. of …
- Signaal- en structuurwoorden

Evaluatie:
- Zie planning
- Aandachtspunten bij indienen opdrachten
 Word-document
 Titel: opdracht1/2_HannaDewaele (VB)

Hulpmiddelen:
- Digitale schrijfhulp
- Schrijfcentrum
 Moet je gebruiken!

Aandachtpunten opdracht:

Herschrijving van een fragment: à zeer belangrijk!!

1. Fragment grondig lezen en de stijl bespreken: wat kan beter? Wees concreet
en geef voorbeelden.
2. Op zoek gaan naar de essentie van het fragment: wat wil de auteur zeggen?
Welke informatie is noodzakelijk? (puntsgewijs)
3. Een heldere structuur aanbrengen: wat is de relatie tussen de verschillende
ideeën? (schematisch)
4. Het fragment herschrijven in een duidelijk gestructureerde tekst en in een
academische correcte stijl.




1

,Les 2: onderzoeksproces & tekstopbouw en
-inhoud
Wetenschappelijk schrijven:
- Inhoud
- Formulering
- Structuur


Onderzoeksproces
Wetenschappelijke genres:
- Wetenschappelijke paper
- Argumentatie- of discussiepaper
- Onderzoeksvoorstel
- Recensie
- Abstract


Wetenschappelijke paper

Kenmerken:
- Geschreven door en voor academici
- Wetenschappelijke probleemstelling
- Objectieve en verifieerbare argumentatie
- Verwijzen naar bestaande literatuur en bronnen
- Een strikte drieledige structuur
- Geschreven in een wetenschappelijke stijl

De probleemstelling
 De rode draad doorheen elke paper
 Hetgeen wat we nog niet weten


Controlevragen:
1. Fenomeen: WAT ga je precies onderzoeken?
2. Relevantie: WAAROM wil je dit onderzoeken?
WAT is de wetenschappelijke RELEVANTIE van
je vraagstelling op vlak?
3. Theorie: BINNEN WELK KADER wil je dit
onderzoeken?
4. Methode/strategie: HOE ga je te werk?
 Vraagstelling: WELKE specifieke vraag stel je?
Belangrijk: wat doe ik NIET?

Onderzoeksvraag <-> probleemstelling:
- Termen vaak door elkaar gebruikt
- Onderzoeksvraag is concreter dan probleemstelling
- Stappenplan:
1. Algemeen thema bepalen
2. Mogelijke invalshoeken bedenken op basis van bestaande theorieën en
bestaande literatuur
3. Een invalshoek kiezen à de probleemstelling formuleren


2

, 4. Probleemstelling meer afbakenen à onderzoeksvraag formuleren
5. OV beperken
6. (Hypothesen formuleren op basis van bestaande theorieën en bestaande
literatuur)
- Uitwerken probleemstelling: moeilijk?
 Vaak is het nodig aspecten van je probleemstelling tijdens het onderzoek
aan te passen (VB: methoden bijstellen, onderzoeksvraag inperken,…)
 Begin op tijd met je onderzoek
 Blijf bij het uitschrijven van je tekst de diverse aspecten van je
probleemstelling kritisch bekijken en herschrijven.
 Meerledige onderzoeksvraag?
 Kan, maar wees je ervan bewust…


Tekstopbouw
- Inleiding
- Middenstuk
- Slot


Inleiding
- Aanleiding: korte zin
 Anekdotische start van de inleiding
 VB: citaat, anekdote
 Om interesse van de lezer op te wekken
- Brede context:
 Bredere, algemene situering
 Aanknoping bij maatschappelijke realiteit
 Referenties: wetenschappelijk kader
- Theoretisch kader
 Inperking van brede maatschappelijke context
 Literatuur
 Referenties: wetenschappelijk kader
 Vaak referenties, auteurs, bronnen die vermeld worden
 Wat weten we al?
- Aanzet probleemstelling
 Verdere inperking van brede maatschappelijke context
 Vaststelling of lacune binnen bestaande context
 Referenties: wetenschappelijk kader
- Probleemstelling
 Wat weten we niet?
 Lacune in onze kennis
 Invalshoek
 Algemener
- Onderzoeksvraag
 Wat-vraag
 Specifiek/concreet
- Afbakening probleemstelling/onderzoeksvraag
- Materiaal
- (kort aankondiging) methode
 Op niveau van het onderzoek
 Hoe-vraag
- Strategie
 Op niveau van de tekst
 Structuur of opbouw van de tekst


3

, - Hypothese
 Verwachting van de auteur
- Doel
 Het doel op niveau van de paper
 Gekoppeld aan de onderzoeksvraag
 Trechter: van algemeen naar specifiek


Middenstuk
- Theoretisch kader/ literatuurstudie (wat weten we al?)
 Bestaande theorieën
 Kader voor onderzoek à terminologie, model(len)
 Chronologisch overzicht ontwikkelingen
 Bevindingen voorgaand onderzoek
 Kritische houding aannemen / dialoog
 Benadrukken meerwaarde huidige studie
- Materiaal en methode
 Repliceerbaarheid!
 Beschrijving van het materiaal (+ verantwoording)
 Bespreking van de gevolgde methode (+ verantwoording)
 Beperkingen van de gevolgde methode (en/of van het materiaal)
 Beperkte beschikking van gegevens
 Onvolledige databestanden
- Analyse / resultaten (hoe gaan we het zelf aanpakken?)
 Wat?
 Observaties
 Berekeningen
 Metingen
 Hoe weergeven?
 Tekst
 Tabel
 Grafiek
 Nog niet interpreteren!
- Discussie (hoe verhouden mijn bevindingen zicht tot voorgaand onderzoek?)
 Bespreking en interpretatie van resultaten
 Vergelijking
 Verbanden leggen
 Verklaringen zoeken
 Kritische bespreking
 Resultaten die te beperkt zijn om te kunnen
vergelijken/interpreteren/…
 Beperkingen in het materiaal en/of de methode met invloed op de
resultaten


Slot
- Conclusie
- Terugkoppeling onderzoeksvraag
- Voorstel verder onderzoek (suggesties)
- Kritiek op bestaande adviesmodellen + eventuele aanbeveling andere modellen
- Bevestigen/ontkrachten hypotheses
- Belangrijkste resultaten
- Beperkingen
- Doelen benadrukken
 Zandloperfiguur

Inleiding & slot:

4

,- Belangrijkste alinea’s in een papier
- Structurerende functie
- Motiverende functie
- Doel!




5

,Les 3: macro- en microstructuur
Titel
Kenmerken:
- Kort en krachtig
- Spreekt aan
- Dekt de inhoud
- Kern van het onderzoek
- Titel en ondertitel

- Denk aan het genre!
- Wetenschappelijk onderzoekspaper: blijkt uit titel

Oef: goed of niet goed?
- Taalvariatie in het secundair onderwijs
 Niet goed
 Te breed
- Taalvariatie in enkele ‘Nederlandse’ en Vlaams gesproken’ animatiefilms
 Niet goed
 Wel beter dan de vorige
 Nog te vaag/breed
- Receptieonderzoek naar Geronimo Stilton
 Niet goed
 Nog iets beter dan de vorige
 Geen duidelijke probleemstelling
- De impact van 100MHz 2-D 8 x8…
 Niet goed
 Te veel afkortingen
- Tegen de stroom in? Horende ouders van dove kinderen die kiezen voor Vlaamse
Gebarentaal
 Goed
 Duidelijk afgebakend
 Hoofdtitel is niet veelzeggend
- Gevallen engelen, zuinige Hollanders en zappende honden: een crosslinguïstisch
onderzoek naar humor en stereotypen in reclame
- Schrijfvaardigheid van masterstudenten aan de Vrije Universiteit Brussel. Een
exploratief onderzoek naar het effect van Engelstalig onderwijs op de ontwikkeling
van Nederlandse taalvaardigheid
 Heel goed
Tips:
- Vermijd afkortingen
- Neem de tijd om een goede titel te formuleren

6

, - Hou rekening met online zoeken

Titel = eerste indruk!


Inhoudstafel - lay-out

Inhoudstafel

Functies:
- Toont inhoudelijke structuur
- Maakt snel opzoeken mogelijk
 Inhoudstafel moet logisch en consistent zijn!

Tips:
- Zorg voor een inhoudstafel met reliëf
- Maak elke hoofding betekenisvol
- Maak geen te verregaande onderverdeling
- Zet geen punt na een titel


Lay-out

Kenmerken:
- Maakt lezen gemakkelijk
- Vorm = eerste indruk/kennismaking
- “Een goede vormgeving kan uiteraard een slechte inhoud niet verbergen, maar
nodigt wel uit om verder te lezen.”


Hoofdstukken – paragrafen – alinea’s

Alinea’s

De alinea = de bouwsteen waarmee je je tekst gaat opbouwen
Je bouwt met ideeën.

- Één onderwerp/thema (of één aspect van een onderwerp)
- Kern: centrale gedachte (feit/mening)
- Rest: uitwerking of opbouw kerngedachte
- Altijd meer dan 1 zin
- Ca. 1/3 tot ½ van pagina
- Kernzin op een voorkeursplaats (vaak vooraan/achteraan)
- Thema moet in hele alinea herkenbaar blijven

Kernzinnen:
- Plaats:
 Aan het begin van de alinea
 Aan het einde van de alinea
- Meer algemeen (niet specifiek)

ALINEA ↔ PARAGRAAF

Alinea:
- Een thema
- Kernzin + uitweiding

7