Samenvatting Analytisch Boekhouden

DEEL I: INLEIDING

Hoofdstuk 1: Algemene afbakening van het werkterrein

Deelgebieden van de boekhouding

 Algemene boekhouding
o Voor eigenaar, financiële groepen, personeel, maatschappij en overheid
o Informatie moet waar en getrouw zijn: voldoen aan boekhoudkundige principes en
wettelijke eisen
 Analytisch exploitatieboekhouden
o Oorzaak van kosten is belangrijk: kosten indelen naar soort, plaats,
verantwoordelijkheid
 Beleidsboekhouden
o Informatie om toekomstige acties te ondernemen


Relatie van de boekhouding tot het beslissingsproces in de onderneming

 Verticaal informatiesysteem
 Financieel-economische informatie
o Constaterend
o Analyserend
o Methodologisch
o Prospectief
o Controlerend
 Informatie moet relevant zijn
 Kost van informatie


Verplichtingen inzake Belgische wetgeving

Het boekhoudrecht voor ondernemingen heeft de volgende pijlers in België:
 Het Wetboek van economisch recht (WER)
(vroeger Wet van 17 juli 1975)
o Nl aangepaste boekhouding met inventaris, basisprincipes, wie is onderworpen aan
de boekhoudregels

 KB 12 september 1983 (gewijzigd door KB 18 dec 2015, KB 21 okt 2018)

1

, o MAR
 Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV)
o eisen aan de vennootschap in verband met de jaarrekening; tot wat moet de
boekhouding leiden
o vennootschapsvormen

 Commissie voor boekhoudkundige normen


 Link algemene boekhouding en analytische boekhouding
o Bv. Hoe afschrijven? Wat zit in de vervaardigingsprijs? Waardering voorraden?
 Analytische boekhouding is NIET genormeerd wegens te grote diversiteit
 Een boekhouding volgens de aard en de omvang van het bedrijf
 Wettelijke analytische rekeningenstelsels
o Ziekenhuizen, steenkoolondernemingen, EGW-bedrijven, aardoliesector
 BESLUIT: EEN mogelijke analytische boekhouding




Hoofdstuk 2: Basisbegrippen
Het werkingsproces van een onderneming


Definitie en classificatie van kosten

Definitie van kosten

“De in geldwaarde uitgedrukt verbruik aan inputmiddelen tijdens een exploitatieperiode om dit
proces te voltooien".
Naargelang de doelstelling kunnen kosten op verschillende wijzen geklasseerd worden
“Different costs for different purposes” (CLARK)


Classificatie van kosten

Indeling naar aard: kostensoort
 Waardoor ontstaan kosten?
 Zie MAR
 Globaal
 Niet geschikt als controle-, beheersingsmiddel

2

,Indeling naar de toewijsbaarheid aan de output: directe en indirecte kosten
 Directe kosten
o Eenduidig kwantificeerbaar verband

 Indirecte kosten
o Niet rechtstreeks toegewezen
o Wordt gemeenschappelijk ingezet voor een aantal producten
o Op basis van een omslagsleutel

Indeling naar functie binnen de onderneming: kostenplaatsen en/of kostendragers
 Eenvoudige of complexe structuur
 Hulpkostplaats (engineerd cost centers):
o Diensten, kwantitatief meetbaar
o Bv. onderhoudskostprijs (obv m2)
 Algemene kostplaats (discretionary cost centers):
o Diensten, niet-kwantitatief meetbaar
o Bv. juridische afdeling, secretariaat
 Technische kostplaats
o Element van een andere kostplaats; werken voor een andere kostplaats
o Bv. debiteurenadministratie (onder de boekhoudafdeling)
 Productiekostplaats of industriële kostplaats
o Belangrijk deel van het ondernemingsproces
o Bv. inpakafdeling, montage
 Verkoopkostplaats
o Exclusief voor de verkoop van de geproduceerde goederen
 Kostendrager

Indeling naar de relatie tot het volume/de activiteit: vaste en variabele kosten
 Korte termijnbenadering
 Afhankelijk ten opzichte van de output waartegenover men vast/variabel wenst te bepalen


VARIABEL VAST
Constant/E ↘︎per E
Gemakkelijk toewijsbaar per Verdelen aan de hand van
kostplaats/kostendragen een sleutel
Gemakkelijk controleerbaar Moeilijk controleerbaar

3

, Indeling naar de tijdsperiode: historische, gebudgetteerde en standaardkosten
 Historische kosten
o Uitgave bij aanschaffing
 Gebudgetteerde kosten
o Geplande waarde
 Standaardkosten
o Kosten op basis van normaal productieniveau
o De niet-vermijdbare kosten

Indeling naar beheersbaarheid: beheersbare en niet-beheersbare kosten
 Beheersbare kosten
o Invloed op hoeveelheid en prijs die de kost veroorzaakt
o Leidinggevende wordt hiervoor verantwoordelijk gesteld
 Niet-beheersbare kosten

Indeling naar boekhoudkundige rekenperiode
Via overlopende rekeningen


De kostprijs

 Fabricagekostprijs (FKP)
o Handelsonderneming
o Productieonderneming
o Dienstenonderneming
 Verkoopkostprijs (VKP)
 Kostprijs van een deelelement
 Pas op: kost ≠ uitgave
 BELANGRIJK: basisschema analytische boekhouding


Doelstellingen van kostprijscalculatie

 Onmogelijkheid om de boekhouding af te sluiten
o Vervaardigingsprijs
o Voorraadwijzigingen (MAR: 7rekening!)
 Periodieke resultaten- en vermogensbepaling
 Basis voor aanbiedingsprijs/offerteprijs/verkoopprijs)
 Besluitvormingsmiddel: accurate kosteninformatie
4