Samenvatting Familiesociologie

FAMILIESOCIOLOGIE
EEN INTRODUCTIE

WAT IS MIJN FAMILIE?

 een grote verscheidenheid is in hoe iedereen zijn eigen familie afbakent
o Welke grenzen heb je gekozen om je familie af te bakenen? Heb je enkel het nucleair
gezin opgenomen? Enkel de leden van je huishouden? Obv bloedverwantschap
(consanguinity)? Obv wettelijke band (conjugality)? Wat als er iemand in gescheiden?
Heb je ook vrienden opgenomen? Heb je je huisdier opgenomen?
o vb. Hoort een overleden persoon nog tot de familie? Stiefouders? Vrienden?
Huisdieren? God? Muziek? Schoonouders?
=> het concept “familie” verschilt van persoon tot persoon
o Zijn er mensen bewust niet opgenomen, of zijn ze gewoon geen deel van je familie?
(vb. een vader waar je geen contact meer mee wilt hebben vs. een nonkel die je
gewoon niet kent…)
 Mbt afstand
o Op basis van wat heb je de afstand tussen de leden bepaald? Obv emotionele
nabijheid? Obv geografische nabijheid? Obv wettelijke verbintenissen (bv.
huwelijkscontract)? Op basis van een combinatie van deze elementen?
 De concepten INCLUSIE, EXCLUSIE, en WEGLATING
o Inclusie = degene die je opneemt in je familie
o Exclusie = degene die je niet opneemt in je familie met bepaalde reden
o  weglating Bv. Een man van middelbare leeftijd kan misschien zeggen dat zijn
broers geen deel zijn van zijn familie. Als hij meerdere broers heeft, en hij neemt
geen enkel van hen op in zijn familie, dan gaat het wellicht over weglating, maar
indien hij er slechts een niet van opneemt, dan gaat het wellicht over exclusie.. (vb.
ambetante man)
o Dichtheid = familie dichter of verder weg zetten

WAT IS EEN GEZIN?

 Wat behoort tot een gezin en waar trekken we de grens?
 Criteria
o Inclusie: samenwonen, bloedverwanten, ooit samengewoond hebben, kinderen van
de partner
o Weglating: grootouders, gescheiden, vrienden
 verandering over tijd
o Mensen van hetzelfde geslacht die samenwonen
o grootouders enkel als ze inwonen
o kinderen meer als gezin
o Niet perse getrouwd hoeven te zijn
o Afstand speelt niet meer zo een grote rol

, Wat zijn de implicaties voor deze verschillen in afbakening?
o Bv. hoe zou een ambtenaar van die asielprocedures behandeld het nucleair gezin
afbakenen? Wie zou volgens deze ambtenaar lid zijn van het gezin en wie niet?
o Zou je als leidinggevende je werknemers zorgverlof laten nemen voor zijn/haar zieke
moeder, en zou je datzelfde verlof toestaan voor iemand die een zieke vriend wilt
verzorgen?
o Met wie mag je huwen? Geslacht/gender; aantal personen..
 Sociologische definitie van familie
o It is not likely that the job of specifying what is meant by family will progress rapidly.
Consensus would be … improbable for scholars” (Settles, 1987)
o Gezinsvormen veranderen continu waardoor een afbakening niet mogelijk is
o Het concept FAMILIE is een variërend en niet strikt te definiëren begrip (variatie over
en binnen plaats en tijd), omringd door waarden en normen
 De omvang van WIE tot een familie behoort varieert over PLAATS EN TIJD
 De NORMATIEVE VERWACHTINGEN omtrent hoe je een familie moet vormen
varieert over PLAATS EN TIJD
 het BELANG dat aan familie gehecht wordt varieert over PLAATS EN TIJD
 Door studenten al veel verschillende vormen van gezinnen en families –
maar wereldwijd ook heel verschillende vormen!
 Familie en gezin is dus een concept dat veel variatie kent
 Veel van wat er in sociologie is geschreven over familie is vanuit Westerse
invalshoek (zie je ook in cursus), we proberen dit soms breder te trekken, of
in ieder geval correct te kaderen
 Dus nu ook vooral Europese cijfers, maar af en toe wereldwijd

 Belang van familie
o Hoe donkerder het rood hoe hoger het percentage van mensen die het eens zijn met
de stelling

, Overal familie gezien als iets
belangrijk. Maar wel variatie
tussen landen (vb. in landen
waar religie op de eerste
plaats komt)




 Intergenerationele solidariteit

,  Belang van huwelijk



Belang steeds lager over
de tijd




VARIATIE OVER TIJD en
PLAATS; trend lijkt steeds
minder huwelijken