Samenvatting Personen- en familierecht en Erfrecht in een notendop

Privaatrecht week 1

Personen- en familierecht & erfrecht in een notendop

1 Personen- en familierecht
1.1.1 Inleiding: de mens als rechtssubject
Geboorte betekent het ontstaan van een nieuw rechtssubject, ofwel een natuurlijk persoon
in juridische zin: een drager van rechten en plichten. Vanaf de geboorte al art. 1: 1 lid 1 BW;
allen die zich in Nederland bevinden zijn vrij en bevoegd tot het genot van burgerlijke
rechten.

1.1.2 Familierechtelijke betrekkingen
Familiebanden  familierechtelijke betrekkingen
Ouders  eerstegraads bloedverwanten
Grootouders  tweedegraads bloedverwanten
Ouders, grootouders, overgrootouders  bloedverwanten in opgaande lijn.
Afstammelingen  bloedverwanten in neergaande lijn
Broers, Zussen, ooms, tantes en (achter)neven en nichten  bloedverwanten in de zijlijn
De graad van bloedverwantschap  berekend door van de ene bloedverwant terug te gaan
naar de gemeenschappelijke stamouders van beide bloedverwanten en vervolgens naar de
andere bloedverwant.

1.1.3 Het ontstaan van familierechtelijke betrekkingen: het afstammingsrecht
Familierechtelijke betrekkingen kunnen op vier verschillende manieren ontstaan, namelijk
door:
1. Geboorte (automatisch)
2. Erkenning
3. Gerechtelijke vaststelling van het ouderschap  het ouderschap wordt vastgesteld op de
grond dat deze de verwekker is van het kind of op de grond dat de persoon als levensgezel
van de moeder ingestemd heeft met een daad die de verwekking van het kind tot gevolg kan
hebben gehad.
4. Adoptie

1.1.4 De ontkenning van het vader- en moederschap en de vernietiging van de erkenning
Ontkenning van het ouderschap kan op basis van dat iemand niet biologisch ouder is.
Vernietiging van erkenning  De erkenner dient door bedreiging, dwaling of bedrog, of
tijdens zijn minderjarigheid, door misbruik van omstandigheden tot erkenning te zijn
bewogen.

1.1.5 De Staatscommissie Herijking Ouderschap
Rapport wenselijkheid wijziging van de wet voor juridisch ouderschap  door grote
maatschappelijke en medisch-technologische veranderingen.

1.1.6 De geboorteaangifte
Als vader verplicht om binnen drie dagen na de geboorteaangifte van de geboorte te doen
bij de gemeente.

, 1.1.7 De voornaam
Vader geeft bij aangifte voornaam en geslachtsnaam. Ambtenaar heeft de bevoegdheid om
een voornaam te weigeren als deze ongepast is of overeenstemt met een bestaande
geslachtsnaam.

1.1.8 De geslachtsnaam
Beide ouders dienen gezamenlijk een verklaring uit te brengen, waaruit blijkt welke
geslachtsnaam het kind zal hebben.

1.1.9 Wijziging van de geslachtsnaam
Een geslachtsnaam kan gewijzigd worden door de koning. Geslachtsnaamwijziging kan
plaatsvinden als de naam kennelijk onwelvoeglijk of bespottelijk is, als de naam zoveel
voorkomt dat zij onvoldoende onderscheidend vermogen heeft, als er sprake is van een niet-
Nederlandse naam van iemand die de Nederlandse nationaliteit heeft verkregen of bij
onjuiste spelling sinds de invoering van de naam.

1.1.10 De woonplaats
De woonplaats van een natuurlijke persoon te zijner woonstede en bij gebreke van
woonstede ter plaatse van zijn werkelijke verblijf.

1.1.11 Internationale invloed
Er zijn veel verdragen die ervoor zorgen dat lidstaten het privé- of gezinsleven van hun
burgers voldoende respecteren.


1.2 Minderjarigheid en ouderlijk gezag
1.2.1 Inleiding: minderjarigheid
Een minderjarige staat onder gezag. Een minderjarige is degene die nog niet de leeftijd van
achttien jaar heeft bereikt.

1.2.2 Handelings(on)bekwaamheid
Een minderjarige is handelingsbekwaam, mits hij met toestemming van zijn wettelijke
vertegenwoordiger handelt.

1.2.3 Het ouderlijk gezag
Wettelijke vertegenwoordigers  degenen die het gezag over de minderjarige hebben.
Twee soorten gezag  ouderlijk gezag (ouder(s)) en voogdij (niet-ouder(s)).
Mensen die geen gezag mogen uitoefenen: minderjarigen, zij die onder curatele gesteld zijn
en zij wier geestesvermogens zodanig gestoord zijn, dat zij in de onmogelijkheid verkeren
gezag uit te oefenen, tenzij de stoornis van tijdelijke aard is.

1.2.5 Gezamenlijk gezag en samenlevingsvormen
1. Gehuwden of geregistreerd partners van verschillend geslacht  gezamenlijk ouderlijk
gezag.
2. Twee gehuwde of als partner geregistreerde vrouwen  gezamenlijk ouderlijk gezag.
3. Twee gehuwde of als partner geregistreerde mannen  Eerst erkenning door 1 man,
juridisch vader en mee-vader.