bestuursrecht
Les 1: staatsrecht (HNR: hoofdstuk 9)
spreiding der machten
- staat
- montesquieu
- decentralisatie
staat
1. aanwezigheid van een volksgemeenschap
2. afgegrensd grondgebied
3. één orgaan heeft de hoogste macht
4. erkenning door andere staten, maar dit is een twijfelgeval
soevereiniteit: het recht van een bestuursorgaan om de hoogste macht te hebben
montesquieu (horizontaal)
staatsmacht is nodig om een land te kunnen besturen, maar hoe wordt ervoor gezorgd dat
deze macht niet wordt misbruikt?: machten scheiden
- wetgevend, uitvoerend en rechtsprekend
- iedere macht heeft eigen taken en bevoegdheden
- door controles wordt er gekeken of bepaalde machten goed worden uitgevoerd
decentralisatie (verticaal)
staatsmacht in nederland is ook onderverdeeld in verschillende overheidsniveaus, dus is niet
alleen in handen van de centrale overheid maar ook in handen van lagere overheden
(decentralisatie)
- territoriale spreiding: bevoegdheden worden aan een afgebakend stuk grond
toegekend, gemeente of provincie
- functionele spreiding: bevoegdheden worden aan bepaalde onderdelen gegeven
zonder dat de locatie uitmaakt, bedrijfslichamen
- combinatie: bevoegdheid wordt aan een specifiek orgaan binnen specifieke grenzen
gegeven, waterschap
eenheidsstaat:
- centrale overheid kan altijd de bevoegdheden van een lagere overheid overnemen
- hogere overheden voeren controle uit op lagere overheden
- spontane vernietigingsbevoegdheid: regering kan een besluit van een
gemeente of provincie ongedaan maken
,provincie
- De provinciale staten vormen het vertegenwoordigende orgaan van de provincie, hier
kan je vanaf 18 jaar voor gekozen worden, dit verloopt via het stelsel van evenredige
vertegenwoordiging. De leden van de PS kiezen gezamenlijk de leden voor de eerste
kamer.
- Gedeputeerde staten: dagelijks bestuur van de provincie en worden gekozen door
PS, dualistische verhouding. PS mag leden van de GS ontslaan als er sprake is van
motie van wantrouwen
- commissaris van de koning (cvk): voorzitter bij de PS en lid en voorzitter bij de GS,
wordt gekozen door de regering en kan daarom niet door de PS ontslagen worden
De PS mogen wetten uitvaardigen, dit worden verordeningen genoemd.
- eigen huishouding: openbare zaken die alleen om de provincie in kwestie gaan,
regels worden krachtens autonomie in stand gebracht
- medebewind: uit opdracht van een hoger orgaan worden door de provincie
verordeningen aangenomen. tenzij het hoger orgaan de opdracht toekent aan de GS
of cvk
voor de gemeente geldt dezelfde verdeling:
- PS= gemeenteraad
- GS= college van burgemeester en wethouders
- cvk= burgemeester
- inwoners kiezen om de 4 jaar leden van de gemeenteraad
grondrechten
- klassieke grondrechten
- sociale grondrechten
klassieke grondrechten
nachtwakersstaat -.> sociale verzorgingsstaat: overheid treedt regelend op binnen tereinnen
van het maatschappelijk leven, maar de overheid mag niet alle grenzen betreden. Deze
beperkingen staan in de grondwet bij klassieke grondrechten.
- inbreuken wanneer de grondwet dit toelaat (recht op vereniging kan beperkt worden
in belang van de openbare orde)
- wet in formele zin dus afkomstig van de regering en SG
- clausulering is het beperken van grondrechten met het belang van de openbare orde
sociale grondrechten
in tegenstelling tot de klassieke grondrechten, wordt bij sociale grondrechten de overheid
gedwongen om dingen te doen (recht op sociale zekerheid).
- politieke idealen die als zeer belangrijk worden beschouwd.
, Les 2: inleiding bestuursrecht (hoofdstuk 1)
bestuursrecht
openbaar bestuur = uitvoeren van bestuurstaken
- binnen een samenleving kunnen burgers en organisaties op een fatsoenlijke manier
met elkaar leven, wonen, werken en recreëren.
- algemeen belang is dus ieders belang
- bestuursrecht: bescherming van burgers tegen het openbaar bestuur
rechtsnormen rondom het bestuursrecht met betrekking tot
- organisatie openbaar bestuur
- verlenen van bestuursbevoegdheden aan een bestuursorgaan
- juridische bescherming van de burger tegen het openbaar bestuur
- rechtsnormen die gelden voor de burger en de regels hiervan
- normen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij het uitoefenen van
bestuursbevoegdheden
beginselen
- legaliteitsbeginsel
- specialiteitsbeginsel
legaliteitsbeginsel
wetmatigheid van bestuur: het openbaar bestuur is bevoegd om wetten uit te vaardigen
maar is wel verplicht om zich daar zelf aan te houden
- openbaar bestuur mag alleen optreden tegen burgers als de wet dit toelaat (art. 8
gw)
- wet in formele zin: afkomstig van de formele wetgever (SG en regering) en hoeft niet
voor iedereen te gelden
- wet in materiële zin: afkomstig van een lagere wetgever en zijn algemeen bindende
voorschriften die voor iedereen gelden
- verklaring van geen bedenkingen: instemmen van een ander bestuursorgaan met
betrekking op het verlenen van een omgevingsvergunning
specialiteitsbeginsel
openbaar bestuur moet alles wat het doet de belangen afwegen: algemeen belang wordt
getoetst aan het belang van de burger individueel. Specialiteitsbeginsel beperkt deze
afweging door een speciale wet die is aangenomen. Kortom de toetsing kan alleen binnen
het kader blijven van de toepasselijke wet
bronnen bestuursrecht
- rechtsbronnen
- hierarchisch normenstelsel
Les 1: staatsrecht (HNR: hoofdstuk 9)
spreiding der machten
- staat
- montesquieu
- decentralisatie
staat
1. aanwezigheid van een volksgemeenschap
2. afgegrensd grondgebied
3. één orgaan heeft de hoogste macht
4. erkenning door andere staten, maar dit is een twijfelgeval
soevereiniteit: het recht van een bestuursorgaan om de hoogste macht te hebben
montesquieu (horizontaal)
staatsmacht is nodig om een land te kunnen besturen, maar hoe wordt ervoor gezorgd dat
deze macht niet wordt misbruikt?: machten scheiden
- wetgevend, uitvoerend en rechtsprekend
- iedere macht heeft eigen taken en bevoegdheden
- door controles wordt er gekeken of bepaalde machten goed worden uitgevoerd
decentralisatie (verticaal)
staatsmacht in nederland is ook onderverdeeld in verschillende overheidsniveaus, dus is niet
alleen in handen van de centrale overheid maar ook in handen van lagere overheden
(decentralisatie)
- territoriale spreiding: bevoegdheden worden aan een afgebakend stuk grond
toegekend, gemeente of provincie
- functionele spreiding: bevoegdheden worden aan bepaalde onderdelen gegeven
zonder dat de locatie uitmaakt, bedrijfslichamen
- combinatie: bevoegdheid wordt aan een specifiek orgaan binnen specifieke grenzen
gegeven, waterschap
eenheidsstaat:
- centrale overheid kan altijd de bevoegdheden van een lagere overheid overnemen
- hogere overheden voeren controle uit op lagere overheden
- spontane vernietigingsbevoegdheid: regering kan een besluit van een
gemeente of provincie ongedaan maken
,provincie
- De provinciale staten vormen het vertegenwoordigende orgaan van de provincie, hier
kan je vanaf 18 jaar voor gekozen worden, dit verloopt via het stelsel van evenredige
vertegenwoordiging. De leden van de PS kiezen gezamenlijk de leden voor de eerste
kamer.
- Gedeputeerde staten: dagelijks bestuur van de provincie en worden gekozen door
PS, dualistische verhouding. PS mag leden van de GS ontslaan als er sprake is van
motie van wantrouwen
- commissaris van de koning (cvk): voorzitter bij de PS en lid en voorzitter bij de GS,
wordt gekozen door de regering en kan daarom niet door de PS ontslagen worden
De PS mogen wetten uitvaardigen, dit worden verordeningen genoemd.
- eigen huishouding: openbare zaken die alleen om de provincie in kwestie gaan,
regels worden krachtens autonomie in stand gebracht
- medebewind: uit opdracht van een hoger orgaan worden door de provincie
verordeningen aangenomen. tenzij het hoger orgaan de opdracht toekent aan de GS
of cvk
voor de gemeente geldt dezelfde verdeling:
- PS= gemeenteraad
- GS= college van burgemeester en wethouders
- cvk= burgemeester
- inwoners kiezen om de 4 jaar leden van de gemeenteraad
grondrechten
- klassieke grondrechten
- sociale grondrechten
klassieke grondrechten
nachtwakersstaat -.> sociale verzorgingsstaat: overheid treedt regelend op binnen tereinnen
van het maatschappelijk leven, maar de overheid mag niet alle grenzen betreden. Deze
beperkingen staan in de grondwet bij klassieke grondrechten.
- inbreuken wanneer de grondwet dit toelaat (recht op vereniging kan beperkt worden
in belang van de openbare orde)
- wet in formele zin dus afkomstig van de regering en SG
- clausulering is het beperken van grondrechten met het belang van de openbare orde
sociale grondrechten
in tegenstelling tot de klassieke grondrechten, wordt bij sociale grondrechten de overheid
gedwongen om dingen te doen (recht op sociale zekerheid).
- politieke idealen die als zeer belangrijk worden beschouwd.
, Les 2: inleiding bestuursrecht (hoofdstuk 1)
bestuursrecht
openbaar bestuur = uitvoeren van bestuurstaken
- binnen een samenleving kunnen burgers en organisaties op een fatsoenlijke manier
met elkaar leven, wonen, werken en recreëren.
- algemeen belang is dus ieders belang
- bestuursrecht: bescherming van burgers tegen het openbaar bestuur
rechtsnormen rondom het bestuursrecht met betrekking tot
- organisatie openbaar bestuur
- verlenen van bestuursbevoegdheden aan een bestuursorgaan
- juridische bescherming van de burger tegen het openbaar bestuur
- rechtsnormen die gelden voor de burger en de regels hiervan
- normen waaraan het openbaar bestuur zich moet houden bij het uitoefenen van
bestuursbevoegdheden
beginselen
- legaliteitsbeginsel
- specialiteitsbeginsel
legaliteitsbeginsel
wetmatigheid van bestuur: het openbaar bestuur is bevoegd om wetten uit te vaardigen
maar is wel verplicht om zich daar zelf aan te houden
- openbaar bestuur mag alleen optreden tegen burgers als de wet dit toelaat (art. 8
gw)
- wet in formele zin: afkomstig van de formele wetgever (SG en regering) en hoeft niet
voor iedereen te gelden
- wet in materiële zin: afkomstig van een lagere wetgever en zijn algemeen bindende
voorschriften die voor iedereen gelden
- verklaring van geen bedenkingen: instemmen van een ander bestuursorgaan met
betrekking op het verlenen van een omgevingsvergunning
specialiteitsbeginsel
openbaar bestuur moet alles wat het doet de belangen afwegen: algemeen belang wordt
getoetst aan het belang van de burger individueel. Specialiteitsbeginsel beperkt deze
afweging door een speciale wet die is aangenomen. Kortom de toetsing kan alleen binnen
het kader blijven van de toepasselijke wet
bronnen bestuursrecht
- rechtsbronnen
- hierarchisch normenstelsel
