Samenvatting H4 neurofylogenese

Gedragsneurowetenschappen
Hoofdstuk 4: Neurofylogenese
 Alle organismen die we nu tegenkomen zijn een momentopname in
de evolutie
 Deze evolutie loopt nog steeds verder
 Biologische evolutie
o = De comulatieve veranderingen van de levende organismen
op aarde, de veranderingen in de eigenschappen van
populaties
 Organismen hebben een uiterlijk (fenotype) dat afhangt van de
genetische opmaakt (genotype) ook de omgeving en levensloop
hebben hier een invloed op
 Selectie gebeurt op fenotype
o Dit kan alleen een blijven effect opleveren zonder dat
dit fenotypisch kenmerk gekoppeld is aan een genotypisch
kenmerk
o Alleen dan kan selectie leiden tot evolutie
 Evolutie
o = Resultaten van adapties die tot uiting komen in
genetisch materiaal over vele generaties heen

Patronen van evolutionair ontwikkeling
 Er zijn 500 miljoen soorten op aarde
 Tussen het 1ste leven en de mens zijn er 3,5 miljard jaar
 Natuurlijke selectief hebben al jaren lang een invloed op hoe
organismen evolueren
 Alleen zij die zich kunnen aanpassen overleven
 Evolutie begunstigd de succesvolle vormen en biologische
kenmerken
 Huidige organismen zijn afstammelingen van vroegere levende
organismen
 We vinden hun oorsprong in de eenvoudige levensvormen die op
deze aarden ontstaan
 Dieren vertonen een onderlinge verwantschap in hun algemene
structuur
 We hebben een lichaam dat opgebouwd is uit vele cellen
 Dit kenmerk delen we met andere dieren
o Wanneer we kijken naar de anatomie van gewervelde dieren
zien we een gemeenschappelijk bouwplan
o De voorste ledematen bestaan uit opperarmbeen, spaakbeen
en ellepijp, … Het is hetzelfde als bij de mens
o Het basisplan is dus gemeenschappelijk, de organen zijn
homoloog
 Op hersenniveau
o Duidelijk gemeenschappelijk bouwplan
o Voorhersenen, middenhersenen, achterhersenen
o De voorouders zijn in de loop van tijd aangepast geweest
aan verschillende biotopen
o Hierdoor zijn er aanpassingen die voornamelijk in grootte
zijn

, Tijdens de evolutie
 Ons zenuwstelsel evolueert van simpel streng zenuwcellen
o Ze konden toen de simpele reflexbewegingen realiseren
o Bv. Lancetvisje
o Aan de andere kan is er de mens met het meest
gecompliceerde zenuwstelsel
 Het belangrijkste van deze ontwikkeling
o Het zenuwstelsel ondergaat steeds veranderingen
o Toch gaan er geen oude dingen verloren
 Ons zenuwstelsel bestaat uit input, perceptie en output, actie
o Deze maken gecompliceerd gedrag mogelijk

Neuronschakelingen en hun effecten
 Neuronen functioneren niet op zichzelf
 Ze zijn een deel van een gigantisch netwerk van verbonden
zenuwcellen
 Globaal zijn er een viertal patronen, ze verschillen in wijze
waarop neuronen aan elkaar geschakeld zijn
 Een neuron kan deel maken van meer dan 1 patroon per keer
o Eenvoudigste patroon, Lineaire schakeling
 Alle eindknopjes maken verbinding met dendrieten van
1 andere neuron
 Wanneer het eerste neuron vuurt heeft dit enkel
invloed op het andere neuron
o Divergente schakeling
 Wanneer neuron hun informatie delen met meerdere
anderen neuronen
 Dit kan doordat axonen aparte collateralen vormen
waardoor ze contact kunnen maken met neuronen die
ver uit elkaar liggen
 Soms is dit omdat er verschillende takken van hun
ene telodendron die apart synapsen maken met
verschillende neuronen
 In beide gevallen is het een divergente schakeling
o Convergente schakeling
 Wanneer een zenuwcel informatie aankrijgt van
verschillende neuronen
 Convergent betekent ‘in 1 punt samenkomend’
 Neuron krijgt via dendrieten informatie en geeft
impulsen af via axon aan andere neuronen
 We spreken dan van zowel convergentie als
divergentie
o Recurrente schakeling
 Letterlijk: Een teruglopende schakeling
 Cellen die aan elkaar geschakeld zijn een zo een
gesloten circuit vormen
 Zo ontvangen ze uiteindelijk hun eigen signalen
terug op