Samenvatting VAPH - ODW 1

Hoofdstuk 4: Begeleiding,
opvang en ondersteuning van
personen met een beperking
(VAPH)
1. Inleiding
Lezen

2. Historisch overzicht
2.1. Het Gemeentefonds en Speciaal Onderstandsfonds (1876-
1960)
Gemeentefonds (1876)

 Gemeenten: zorgen voor onderhoud en verzorging
 Aparte instellingen: geesteszieken, doofstommen, blinden…
 Subsidiëring: 1/8 gemeente, 3/8 provincie, 4/8 staatstoelage

 Hervorming

Speciaal Onderstandsfonds (1920)

 Overname opdracht gemeenten
 ‘behoeftigen’ in gesloten afdelingen psychiatrische instellingen: geestes- of
karaktergestoorden, blinden, verminkten
 Oligofrenen in psychiatrische instellingen: personen die aan tuberculose, kanker of polio
lijden
 Dagprijs (zorg, onderhoud) + bijdrage van gezin naargelang inkomen

2.2. Het Rijksfonds en Fonds 81 (1963-1990)
Rijksfonds voor de Sociale Reclassering van Minder-Validen R.S.R.M.V. (1963)
= vervanging Speciaal Onderstandsfonds

 Nieuwe reglementering/wetten mbt handicaptenzorg
o Bij wet geregeld: ziekte- en invaliditeitsverzekering, sociale reclassering
o Opname van psychiatrische instellingen in ziekenhuiswetgeving
 Doelstellingen:
o Nemen van nodige maatregelen voor re-integratie in economisch en maatschappelijk
leven
o Bevorderen van functionele revalidatie en sociale reclassering
 Tegemoetkomingen
o Individuele prestaties aan persoon met beperking toekennen
o Collectieve prestaties aan instellingen uitkeren
 Bevoegdheden: tewerkstelling + voorafgaande fases (schoolopleiding, revalidatie)

,  Sociaal reclasseringsdossier:
30% lichamelijke beperking of 20% verstandelijke beperking of revalidatie en betere kansen
op tewerkstelling => komen in aanmerking

Fonds voor Medische, Sociale en Pedagogische Zorg voor Gehandicapten: Fonds 81 (1967)

 Gemeenschap draagt kosten voor huisvesting, onderhoud, behandeling en opvoeding
(bepaalde categorie van personen met beperking + erkende instelling)
 Scherper onderscheid tussen ziekten en personen met een beperking
 Mogelijkheid tot specifiekere aanpak
 Zorg uitgebreid naar meerderjarigen tot semi-internaten, dagverblijven, tehuizen of
pleeggezinnen
 Bevoegdheden:
o Opvang
o Behandeling en begeleiding via (semi-)residentiële en ambulante voorzieningen
 Bijzonder goede uitbouw van zorg voor personen met een beperking
 Grote en snelle expansie van aantal voorzieningen
 Snel stijgende overheidsuitgaven

2.3. Het Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met
een Handicap (1980-2005)
EPOS-Steyaert (1984): ‘Een nieuw Vlaams gehandicaptenbeleid’

 Rita Steyaert: toenmalig gemeenschapsminister van Gezin en Welzijnszorg
 Aangepast emancipatorisch, participatief en optioneel systeem

Oprichting VFSIPH (1990)

 Samensmelting van RSRMV en Fonds 81

Krachtlijnen:

 Duidelijkheid
o Administratieve vereenvoudiging
o Samenbrengen van gespreide bevoegdheden
o Provinciale Evaluatiecommissie (PEC) als enige toegangspoort tot verschillende
modaliteiten binnen de zorg
 Integratie/inclusie
o Recht op gelijke kansen
o Geïntegreerde zorg en beleid
o Emancipatie van persoon met beperking
 Participatie
o Participatiegedachte: respect voor menselijke waardigheid
o Inspraak en medezeggenschap op alle niveaus
 Gezinsgerichtheid
o Gezinsgerichte zorg
o Voorzieningen: gezinsondersteunend, gezinsaanvullend (laatst: gezinsvervangend)