Intellectueel eigendom in kort bestek
Samenvatting van hoofdstuk 1, 2, 3, 4, 5 en 7
H1 – Het recht van intellectuele eigendom
Intellectuele arbeid wordt ook wel een informatieproduct genoemd. Denk aan brieven, boeken,
tijdschriftenartikel, muziekstukken en technische uitvindingen. In een juridische werkomgeving kun je
denken aan een juridisch advies, dagvaarding, contract, rechterlijkvonnis en een bezwaarschrift.
Informatieproducten vertegenwoordigen een bepaalde waarde. Het publiek heeft er geld voor over
om het betreffende product te mogen gebruiken. Het geheel van regels dat betrekking heeft op het
gebruik van informatieproducten noem je het intellectuele eigendom.
1.2 Privaatrechtelijke en intellectuele eigendom
Je zou kunnen denken dat de term eigendom iets te maken heeft met het privaatrechtelijke
eigendom in de zin van art. 5:1 BW, dit is echter niet het geval. De belangrijkste overeenkomst tussen
de twee is dat er in beide gevallen sprake is van het meest omvattend recht dat een persoon kan
hebben, waarbij dit bij het intellectuele eigendom gaat om een recht ten aanzien van (het gebruik
van) een informatieproduct en bij privaatrechtelijke eigendom om een recht ten aanzien van een
zaak. Beide hebben een absoluut karakter: tegen iedereen in te roepen.
Het verschil is dat het intellectueel eigendomsrecht vaak minder exclusief is dan gewoon eigendom;
het kan voorkomen dat er meerdere rechthebbenden zijn ten aanzien van een auteursrecht of een
merk. Ook zijn intellectuele eigendomsrechten over het algemeen minder absoluut dan de gewone
privaatrechtelijke eigendom; zowel het auteursrecht als het databankenrecht kennen een aantal
wettelijke beperkingen van de zeggenschap die de rechthebbende heeft te dulden. Een laatste
verschil is dat de meeste intellectuele eigendomsrechten beperkt zijn in de tijd.
1.3 Het doel van het IE-recht
Het doel van oudsher van het recht van intellectuele eigendom is om de inspanningen van de maker
of bedenker van het intellectueel product te belonen. De juridische beloning die het IE-recht geeft, is
het alleenrecht op het gebruik van het betreffende product. Dit alleenrecht kan de maker vervolgens
financieel uitbuiten door derde partijen tegen betaling toestemming te geven zijn product te
gebruiken. De bedoeling van deze juridische beloning is een stimulerende werking te geven voor
creativiteit waardoor er meer innovatie van (informatie)producten plaatsvindt. Een creatieve geest
zou zonder het IE-recht misschien wel het werk voor zichzelf houden of alleen aan een select groepje
laten zien. Het IE-recht stimuleert dus de hoeveelheid en kwaliteit van bijvoorbeeld technische
uitvindingen, het bevordert tegelijkertijd de verspreiding van allerlei vormen van
informatieproducten. Dit zorgt voor een vooruitgang van de economische welvaart, het
maatschappelijke welzijn en de culturele ontwikkeling.
1.4 Verschijningsvormen van het IE-recht
De bekendste verschijningsvormen van het IE-recht zijn het auteursrecht, het merkenrecht, het
octrooirecht, het databankenrecht en het handelsnaamrecht. Intellectuele eigendomsrechten kunnen
worden verdeeld in enerzijds het auteursrecht (en naburige rechten + databankenrecht) en
anderzijds de industriële eigendomsrechten (merkenrecht, octrooirecht en handelsnaamrecht) de
oorsprong van deze tweedeling vindt zich in de vraag voor wie de betreffende IE-rechten feitelijk van
belang (kunnen) zijn. Bij het auteursrecht gaat het vaak om het recht van een individuele, natuurlijke
persoon, die niet noodzakelijkerwijs commercieel actief hoeft te zijn, industriële eigendomsrechten
, zijn in de eerste plaats bedoeld om binnen het bedrijfsleven en door rechtspersonen te worden
gebruikt.
Naburige rechten zijn nauw gerelateerd aan het auteursrecht. Deze wet geeft de artiesten het recht
om daar een billijke vergoeding voor te ontvangen.
1.5 Intellectuele eigendom en digitalisering
Het zou wenselijk zijn om het IE-recht ook toe te gaan passen in een digitale omgeving. Tegenstanders
zeggen dat het IE-recht vaak misbruikt wordt in een digitale omgeving en dat het afdwingen van de
naleving van het IE-recht, in de eerste plaats op internet, in praktische zin onmogelijk is. Het zou ook
de creatieve vrijheid, de innovatie van informatieproducten en de verspreiding daarvan juist tegen
kunnen gaan in plaats van dat deze wordt gestimuleerd. Aan de andere kant zou je kunnen zeggen
dat iemand die heel veel tijd in het bedenken van iets heeft gestopt, hier ook voor zou moeten
worden beloond.
Samenvatting van hoofdstuk 1, 2, 3, 4, 5 en 7
H1 – Het recht van intellectuele eigendom
Intellectuele arbeid wordt ook wel een informatieproduct genoemd. Denk aan brieven, boeken,
tijdschriftenartikel, muziekstukken en technische uitvindingen. In een juridische werkomgeving kun je
denken aan een juridisch advies, dagvaarding, contract, rechterlijkvonnis en een bezwaarschrift.
Informatieproducten vertegenwoordigen een bepaalde waarde. Het publiek heeft er geld voor over
om het betreffende product te mogen gebruiken. Het geheel van regels dat betrekking heeft op het
gebruik van informatieproducten noem je het intellectuele eigendom.
1.2 Privaatrechtelijke en intellectuele eigendom
Je zou kunnen denken dat de term eigendom iets te maken heeft met het privaatrechtelijke
eigendom in de zin van art. 5:1 BW, dit is echter niet het geval. De belangrijkste overeenkomst tussen
de twee is dat er in beide gevallen sprake is van het meest omvattend recht dat een persoon kan
hebben, waarbij dit bij het intellectuele eigendom gaat om een recht ten aanzien van (het gebruik
van) een informatieproduct en bij privaatrechtelijke eigendom om een recht ten aanzien van een
zaak. Beide hebben een absoluut karakter: tegen iedereen in te roepen.
Het verschil is dat het intellectueel eigendomsrecht vaak minder exclusief is dan gewoon eigendom;
het kan voorkomen dat er meerdere rechthebbenden zijn ten aanzien van een auteursrecht of een
merk. Ook zijn intellectuele eigendomsrechten over het algemeen minder absoluut dan de gewone
privaatrechtelijke eigendom; zowel het auteursrecht als het databankenrecht kennen een aantal
wettelijke beperkingen van de zeggenschap die de rechthebbende heeft te dulden. Een laatste
verschil is dat de meeste intellectuele eigendomsrechten beperkt zijn in de tijd.
1.3 Het doel van het IE-recht
Het doel van oudsher van het recht van intellectuele eigendom is om de inspanningen van de maker
of bedenker van het intellectueel product te belonen. De juridische beloning die het IE-recht geeft, is
het alleenrecht op het gebruik van het betreffende product. Dit alleenrecht kan de maker vervolgens
financieel uitbuiten door derde partijen tegen betaling toestemming te geven zijn product te
gebruiken. De bedoeling van deze juridische beloning is een stimulerende werking te geven voor
creativiteit waardoor er meer innovatie van (informatie)producten plaatsvindt. Een creatieve geest
zou zonder het IE-recht misschien wel het werk voor zichzelf houden of alleen aan een select groepje
laten zien. Het IE-recht stimuleert dus de hoeveelheid en kwaliteit van bijvoorbeeld technische
uitvindingen, het bevordert tegelijkertijd de verspreiding van allerlei vormen van
informatieproducten. Dit zorgt voor een vooruitgang van de economische welvaart, het
maatschappelijke welzijn en de culturele ontwikkeling.
1.4 Verschijningsvormen van het IE-recht
De bekendste verschijningsvormen van het IE-recht zijn het auteursrecht, het merkenrecht, het
octrooirecht, het databankenrecht en het handelsnaamrecht. Intellectuele eigendomsrechten kunnen
worden verdeeld in enerzijds het auteursrecht (en naburige rechten + databankenrecht) en
anderzijds de industriële eigendomsrechten (merkenrecht, octrooirecht en handelsnaamrecht) de
oorsprong van deze tweedeling vindt zich in de vraag voor wie de betreffende IE-rechten feitelijk van
belang (kunnen) zijn. Bij het auteursrecht gaat het vaak om het recht van een individuele, natuurlijke
persoon, die niet noodzakelijkerwijs commercieel actief hoeft te zijn, industriële eigendomsrechten
, zijn in de eerste plaats bedoeld om binnen het bedrijfsleven en door rechtspersonen te worden
gebruikt.
Naburige rechten zijn nauw gerelateerd aan het auteursrecht. Deze wet geeft de artiesten het recht
om daar een billijke vergoeding voor te ontvangen.
1.5 Intellectuele eigendom en digitalisering
Het zou wenselijk zijn om het IE-recht ook toe te gaan passen in een digitale omgeving. Tegenstanders
zeggen dat het IE-recht vaak misbruikt wordt in een digitale omgeving en dat het afdwingen van de
naleving van het IE-recht, in de eerste plaats op internet, in praktische zin onmogelijk is. Het zou ook
de creatieve vrijheid, de innovatie van informatieproducten en de verspreiding daarvan juist tegen
kunnen gaan in plaats van dat deze wordt gestimuleerd. Aan de andere kant zou je kunnen zeggen
dat iemand die heel veel tijd in het bedenken van iets heeft gestopt, hier ook voor zou moeten
worden beloond.
