Deel 1: Hoofdstuk 3
Bronnen van het recht
1 Inleiding
Onderscheid tussen materiële en formele bronnen.
Materieel = op zoek naar de inspiratiebron die inhoud bepaalt
Waarom? Inhoud van regel? (We gaan op zoek naar de waarom)
Formeel = waarom zijn sommige regels rechtsregels?
Welke vorm heeft de rechtsregel? Hoe wordt het samengesteld? (zoeken naar de reden
waarom regels als rechtsregels te beschouwen zijn)
Factoren die vermeld kunnen worden bij een materiële bron:
o Uitwendige factoren
= biologische feiten, geografische, klimatologische, economische,… factoren,
…
o Rationele/intellectuele factoren
= zeden, godsdienst, opvattingen van de bevolking.
o Gewoonten en gebruiken
= rechtsnorm kan een bestaande gewoonte overnemen
MAAR: gewoonte kan ook formele rechtsbron zijn
o Juridische inspiratiebron
= rechtsleer, rechtspraak, rechtsgeschiedenis en de rechtsvergelijking
o Ideologie van de rechtsvormer
= ideologische wil van degene die de norm willen vormen
Bv: abortus- en euthanasiewet door liberale partij
Factoren bij een formele bron:
De gewoonte, de wet, de rechtspraak, de rechtsleer en de algemene
rechtsbeginselen.
2 Wetgeving sensu lato (materiële wet)
2.1 Onderscheid tussen formele en materiële wet
Formele wet = Handelingen van het federaal wetgevend parlement
1
, Deel 1: Hoofdstuk 3
Kamer, Senaat en Koning
De inhoud van de handeling doet er niet toe.
WET
Materiële wet = de algemeen bindende voorschriften uitgevaardigd door een lokale overheid
algemeen bindend = het moet op iedereen kunnen toegepast worden.
De inhoud primeert!
WET, MAAR ook KB’s, decreten en besluiten
Niet elke materiële wet = formele wet
een algemeen bindende regel bijvoorbeeld opgesteld door het Vlaams Parlement
(decreet) is materieel, maar is geen formele wet. Want het is niet opgesteld door het federale
Parlement.
Omgekeerd…
Niet elke formele wet = materiële wet
wet die niet voor iedereen geldt
2.2 Internationale verdragen en secundair internationaal recht
Bepaalde regels = internationaal
maar gelden wel voor Belgen (=geldingskracht binnen het Belgisch grondgebied)
België heeft daar natuurlijk een verdrag voor gesloten, met betrekking op binnenlandse
materie. De Belgische staat kan lid worden/ is lid van een internationale organisatie. En deze
is bevoegd voor binnenlandse materie. (bv: EG-verdragen, verordeningen van de Raad van
de Europese Unie en van de Europese Commissie)
INTERNATIONALE VERDRAGEN
Verordening Richtlijn Besluit
= algemene strekking = rechtshandeling die bepaald = Bindend
bindende rechtshandeling die doel vastlegt, die alle EU-landen voor degene
van toepassing is in heel EU. moeten bereiken. Ze mogen zelf de tot wie het
wetgeving vaststellen om dat doel gericht is
te bereiken. (EU-land) en
het is
rechtstreeks
van
toepassing
Tegenstrijdigheid tussen supranationale verdragen en het Belgische wet?
supranationale regels hebben voorrang!!!
2.3 De grondwet
= meest fundamentele van alle nationale wetten
2
Bronnen van het recht
1 Inleiding
Onderscheid tussen materiële en formele bronnen.
Materieel = op zoek naar de inspiratiebron die inhoud bepaalt
Waarom? Inhoud van regel? (We gaan op zoek naar de waarom)
Formeel = waarom zijn sommige regels rechtsregels?
Welke vorm heeft de rechtsregel? Hoe wordt het samengesteld? (zoeken naar de reden
waarom regels als rechtsregels te beschouwen zijn)
Factoren die vermeld kunnen worden bij een materiële bron:
o Uitwendige factoren
= biologische feiten, geografische, klimatologische, economische,… factoren,
…
o Rationele/intellectuele factoren
= zeden, godsdienst, opvattingen van de bevolking.
o Gewoonten en gebruiken
= rechtsnorm kan een bestaande gewoonte overnemen
MAAR: gewoonte kan ook formele rechtsbron zijn
o Juridische inspiratiebron
= rechtsleer, rechtspraak, rechtsgeschiedenis en de rechtsvergelijking
o Ideologie van de rechtsvormer
= ideologische wil van degene die de norm willen vormen
Bv: abortus- en euthanasiewet door liberale partij
Factoren bij een formele bron:
De gewoonte, de wet, de rechtspraak, de rechtsleer en de algemene
rechtsbeginselen.
2 Wetgeving sensu lato (materiële wet)
2.1 Onderscheid tussen formele en materiële wet
Formele wet = Handelingen van het federaal wetgevend parlement
1
, Deel 1: Hoofdstuk 3
Kamer, Senaat en Koning
De inhoud van de handeling doet er niet toe.
WET
Materiële wet = de algemeen bindende voorschriften uitgevaardigd door een lokale overheid
algemeen bindend = het moet op iedereen kunnen toegepast worden.
De inhoud primeert!
WET, MAAR ook KB’s, decreten en besluiten
Niet elke materiële wet = formele wet
een algemeen bindende regel bijvoorbeeld opgesteld door het Vlaams Parlement
(decreet) is materieel, maar is geen formele wet. Want het is niet opgesteld door het federale
Parlement.
Omgekeerd…
Niet elke formele wet = materiële wet
wet die niet voor iedereen geldt
2.2 Internationale verdragen en secundair internationaal recht
Bepaalde regels = internationaal
maar gelden wel voor Belgen (=geldingskracht binnen het Belgisch grondgebied)
België heeft daar natuurlijk een verdrag voor gesloten, met betrekking op binnenlandse
materie. De Belgische staat kan lid worden/ is lid van een internationale organisatie. En deze
is bevoegd voor binnenlandse materie. (bv: EG-verdragen, verordeningen van de Raad van
de Europese Unie en van de Europese Commissie)
INTERNATIONALE VERDRAGEN
Verordening Richtlijn Besluit
= algemene strekking = rechtshandeling die bepaald = Bindend
bindende rechtshandeling die doel vastlegt, die alle EU-landen voor degene
van toepassing is in heel EU. moeten bereiken. Ze mogen zelf de tot wie het
wetgeving vaststellen om dat doel gericht is
te bereiken. (EU-land) en
het is
rechtstreeks
van
toepassing
Tegenstrijdigheid tussen supranationale verdragen en het Belgische wet?
supranationale regels hebben voorrang!!!
2.3 De grondwet
= meest fundamentele van alle nationale wetten
2
