Aandacht
(Hemisfeerspecialisatie)
o Aandacht?
Neuropsychologie: de wetenschap die de relatie legt tussen gedrag en de hersenen
Klinische neuropsychologie: het werkgebied die de relatie legt tussen
gedragsproblematiek en hersenletsel
Cognitieve functie: alle processen die betrokken zijn bij het opnemen en verwerken van
informatie
AANDACHT -> zeer veelzijdig begrip, wel een essentiële cognitieve functie
Centraal idee = een proces waarbij relevante en niet-relevante info wordt
onderscheiden
De basis van aandacht = goed werkende zintuigen
o Model van Zomeren en Brouwer (1994)
• Selectiviteit
Ons info verwerkingssysteem heeft een BEPERKTE CAPACITEIT
➔ Selectie van alle info die op ons afkomt is dus noodzakelijk
➔ Elk zintuig speelt hierbij een rol
, ▪ Bottom-up controle
= stimulus gestuurde werking
- Onbewuste, onwillekeurige, ongecontroleerde selectie
- Aandacht wordt passief gericht
- Vergt geen inspanning, het gebeurt automatisch
➔ Oriëntatiereactie = bij nieuwe, biologisch belangrijke of sterke stimuli
➔ Habituatie = BELANGRIJK -> we worden gewoon aan de nieuwe stimuli,
waardoor er ruimte komt voor nieuwe prikkels. Behalve voor prikkels met een
uitgesproken emotionele waarde, pijnprikkels of irritatie
▪ Top-down controle
= conceptueel gestuurde werking
- Bewuste/willekeurige/gecontroleerde selectie door de intenties van een persoon
- Aandacht wordt actief gericht
- Zeer belangrijke rol voor aandacht als executieve functie
= bepaalde info wordt onderdrukt in het voordeel van de geselecteerde info
➔ Verwachtingstheorie van de perceptie
= aan het gehelderd worden persoonlijke kenmerken toegevoegd, zoals
leerprocessen, ervaring, motivatie, emoties, verwachting…
▪ Executieve functies
= zijn betrokken bij de zelfregulatie
- Richten en vasthouden van aandacht
- Impulscontrole en zelfregulatie = RESPONSINHIBITIE
- Starten met activiteiten
- Werkgeheugen
- Mentale flexibiliteit
- Plannen en organiseren
- Selectie van efficiëntie probleemoplossende strategieën
- Zelfreflectie
(Hemisfeerspecialisatie)
o Aandacht?
Neuropsychologie: de wetenschap die de relatie legt tussen gedrag en de hersenen
Klinische neuropsychologie: het werkgebied die de relatie legt tussen
gedragsproblematiek en hersenletsel
Cognitieve functie: alle processen die betrokken zijn bij het opnemen en verwerken van
informatie
AANDACHT -> zeer veelzijdig begrip, wel een essentiële cognitieve functie
Centraal idee = een proces waarbij relevante en niet-relevante info wordt
onderscheiden
De basis van aandacht = goed werkende zintuigen
o Model van Zomeren en Brouwer (1994)
• Selectiviteit
Ons info verwerkingssysteem heeft een BEPERKTE CAPACITEIT
➔ Selectie van alle info die op ons afkomt is dus noodzakelijk
➔ Elk zintuig speelt hierbij een rol
, ▪ Bottom-up controle
= stimulus gestuurde werking
- Onbewuste, onwillekeurige, ongecontroleerde selectie
- Aandacht wordt passief gericht
- Vergt geen inspanning, het gebeurt automatisch
➔ Oriëntatiereactie = bij nieuwe, biologisch belangrijke of sterke stimuli
➔ Habituatie = BELANGRIJK -> we worden gewoon aan de nieuwe stimuli,
waardoor er ruimte komt voor nieuwe prikkels. Behalve voor prikkels met een
uitgesproken emotionele waarde, pijnprikkels of irritatie
▪ Top-down controle
= conceptueel gestuurde werking
- Bewuste/willekeurige/gecontroleerde selectie door de intenties van een persoon
- Aandacht wordt actief gericht
- Zeer belangrijke rol voor aandacht als executieve functie
= bepaalde info wordt onderdrukt in het voordeel van de geselecteerde info
➔ Verwachtingstheorie van de perceptie
= aan het gehelderd worden persoonlijke kenmerken toegevoegd, zoals
leerprocessen, ervaring, motivatie, emoties, verwachting…
▪ Executieve functies
= zijn betrokken bij de zelfregulatie
- Richten en vasthouden van aandacht
- Impulscontrole en zelfregulatie = RESPONSINHIBITIE
- Starten met activiteiten
- Werkgeheugen
- Mentale flexibiliteit
- Plannen en organiseren
- Selectie van efficiëntie probleemoplossende strategieën
- Zelfreflectie
