P&F_2023_10_23 (ouderlijk gezag, verblijf en recht op persoonlijk contact)

OUDERLIJK GEZAG


Definitie

= een geheel van rechten die ouders kunnen laten
gelden t.a.v. kinderen,

teneinde hun ouderlijke verplichtingen te kunnen
vervullen
(zie art. 203, 1384, tweede lid en 371 oud BW)


Personen-, familie- en relatievermogensrecht – Prof. dr. Gerd Verschelden 1




Ouderlijk gezag = Een geheel van rechten die ouders kunnen laten
gelden t.a.v. kinderen, teneinde hun ouderlijke verplichtingen te kunnen
vervullen. Wat houden deze verplichtingen in? → Onderhoudsplicht
(artikel 203), ouderlijke aansprakelijkheid voor fouten begaan door het
minderjarige kind (artikel 1384, tweede lid) en de plicht tot eerbied en
respect (artikel 371).




1

, OUDERLIJK GEZAG

Doel

socialisering/volwassenwording van kinderen

Einde

bij de meerderjarigheid of de ontvoogding
(art. 372 oud BW), de ontzetting (art. 32-35
Jeugdbeschermingswet), adoptie of het overlijden
van beide ouders

Personen-, familie- en relatievermogensrecht – Prof. dr. Gerd Verschelden 2




Het doel van het ouderlijke gezag is het kind socialiseren en opvoeden.


Het startpunt van het ouderlijk gezag is het ogenblik waarop de
afstamming wordt vastgesteld. Bij de moeder is dat dus de geboorte.
Voor de vader met een juridisch vastgestelde afstammingsband door
het vermoeden van vaderschap, of door een prenatale erkenning of
door een erkenning in de geboorteakte is het startpunt ook de
geboorte. Als de afstamming pas na de geboorte wordt vastgesteld,
dan ontstaat het ouderlijk gezag pas op dit moment.


Het ouderlijk gezag eindigt in principe pas op de 18e verjaardag van het
kind. Dit is het uur waarop het kind 18 wordt. → MAAR: (1) Het
ouderlijk gezag stopt ook bij de ontvoogding van de minderjarige. (2)
Het kan ook stoppen bij de ontzetting uit het ouderlijk gezag. Dit is een
jeugdbeschermingsmaatregel. Dit moet gevorderd worden door het
OM. De ouders kunnen dan geheel of gedeeltelijk uit het ouderlijk
gezag worden ontzet door een vonnis van de jeugdrechter. Er wordt
dan een provoogd aangesteld. (3) Door de adoptie verliezen de
oorspronkelijke ouders het ouderlijk gezag. Door die adoptie verwerven
de adoptieve ouders het ouderlijk gezag. (4) Als 1 ouder overlijdt, stopt
het ouderlijk gezag niet. De nog levende ouder zal dan als enige het
ouderlijk gezag uitoefenen. Pas als beide ouders overleden zijn, zal




2

,een voogd worden aangesteld die dan het ouderlijk gezag kan uitoefenen.




2

, OUDERLIJK GEZAG

Bestaat enkel voor ouders

want: is gevolg van afstamming of adoptie

1 vrouw + 1 man OF 2 vrouwen kunnen ouderlijk
gezag over hetzelfde kind uitoefenen o.g.v.
afstamming, 2 mannen enkel o.g.v. adoptie

grootouders kunnen de materiële bewaring
bekomen, nooit het bewaringsrecht of gezag


Personen-, familie- en relatievermogensrecht – Prof. dr. Gerd Verschelden 3




Het ouderlijk gezag bestaat enkel voor de ouders. Er bestaat dus geen
grootouderlijk gezag. Het ouderlijk gezag bestaat dus enkel voor de
ouders met een juridisch vastgestelde oorspronkelijke of adoptieve
afstammingsband. → Het ouderlijk gezag is dus een gevolg van de
afstamming of adoptie.


Dus op grond van de oorspronkelijke afstamming is het enkel mogelijk
dat 1 vrouw en 1 man, of 2 vrouwen het ouderlijk gezag uitoefenen. →
Op grond van de oorspronkelijke afstamming kan het ouderlijk gezag
dus niet worden uitgeoefend door vader 1 en vader 2.


MAAR: Een homo koppel (2 mannen) kan wel samen het ouderlijk
gezag uitoefenen, maar dan enkel op grond van een adoptieve
afstamming.


Het ouderlijk gezag kan nooit door meer dan twee personen tegelijk
worden uitgeoefend over hetzelfde kind.


In de praktijk wordt het kind soms geplaatst bij de grootouders. Zij
kunnen de materiele bewaring bekomen. Dit betekent dat de
jeugdrechter het kleinkind plaatst bij de grootouders. Die grootouders




3