Verbintenissenrecht samenvatting (eigen cijfer: 8)

Verbintenissenrecht samenvatting

4.1 Verbintenissen 
Een rechtsrelatie tussen twee personen, waarbij de ene partij (de schuldenaar/debiteur)
verplicht is om een prestatie te leveren, de andere partij (de schuldeiser/crediteur) heeft hier
recht op.
- Voor een verbintenis moet er een wettelijke grondslag zijn, art. 6:1 BW. De prestatie
kan bestaan uit:
Betaling
o Iets geven: vb. verkocht product geven aan de koper, en het recht hebben op
het geleverde product.
o Doen: vb. werkzaamheden verrichten.
Rechtsvordering instellen en nakoming afdwingen
o Of nalaten: vb. een huurder die zonder toestemming van de verhuurder
aanpassingen aan de woningen kan doen.
 Een nakoming van een verbintenis kan worden afgedwongen, art. 3:296 lid 1 BW.

Een verbintenis kan voortvloeien uit verschillende bronnen:
 Overeenkomst (meerzijdige rechtshandeling):
Partijen gaan jegens elkaar een verbintenis aan, art. 6:213 lid 1 BW. Vb. een
koopovereenkomst.
 Onrechtmatige daad:
Het handelen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht (inbreuk op een recht
van een ander) of in strijd met maatschappelijke normen (onvoorzichtig te werk
gaan), waardoor een ander schade lijdt, art. 6: 162 BW.
 Andere bron(nen):
o Zaakwaarneming: het behartigen van de belangen van een ander.
o Onverschuldigde betaling: een prestatie die zonder rechtsgrond heeft
plaatsgevonden.
o Ongerechtvaardigde verrijking: verrijking ten koste van een ander, zonder
rechtsgrond.

Elke schuldeisers en schuldenaren zijn verplicht zich jegens elkaar te gedragen volgens de
eisen van redelijkheid en billijkheid (redelijk en rechtvaardig), art. 6:2 lid 1 BW.
Art. 6:2 lid 2 BW
- Aanvullende werking  verplichtingen van partijen zijn niet duidelijk omdat zij niet
uitdrukkelijk voortvloeien uit de verbintenis, dan kan er een beroep worden gedaan.
Vb. als in een arbeidsovereenkomst niet de overgewerkte uren staan, waardoor hij
maar voor 40 uur uitbetaald krijgt, dat is niet redelijk en billijk.
- Beperkende werking  de regels moeten buiten toepassing worden gelaten, als
deze niet redelijk of billijk zijn.

4.2 Pluraliteit van schuldenaren en schuldeisers
Er zijn twee of meer schuldenaren en/of twee schuldeisers.

, Pluraliteit van schuldenaren art. 6:6 BW t/m 6:14 BW
Twee of meerdere schuldenaren zijn betrokken bij een verbintenis. Als meerdere
schuldenaren uit een verbintenis voortvloeien, dan moeten zij ieder een gelijk deel leveren.
- De prestatie moet deelbaar zijn  de prestatie kan worden geleverd in gedeelten.
Bijv.: het geven van een geldbedrag.
- Een ondeelbare prestatie  bijv.: een arbeidsovereenkomst, een werknemer kan zijn
prestatie niet door een ander laten verrichten.

Hoofdelijk verbonden: art. 6:6 BW  twee of meer schuldenaren zijn ten aanzien van
dezelfde prestatie, voor de gehele prestatie aansprakelijk.
Als meerdere schuldenaren hoofdelijk verbonden zijn, heeft de schuldeiser tegenover elk
van deze schuldenaren recht op nakoming van de gehele prestatie art. 6:7 lid 1 BW. Bij een
geleverde prestatie kan de schuldeiser geen andere schuldenaren aanspreken om de
prestatie te leveren (bevrijdende werking).

Bijdrageplicht art. 6:10 BW
De wijze waarop hoofdelijke schuldenaren moeten bijdragen in het voldoen van de prestatie.
 Als een hoofdelijke schuldenaar meer bijdraagt dan waartoe hij is gehouden, kan hij zijn
medeschuldenaren hiervoor aanspreken.
Twee mogelijkheden:
1. De schuldenaar kan het te veel gepresteerde op de overige medeschuldenaren
verhalen.
2. De schuldenaar kan een van de medeschuldenaren voor het geheel aanspreken; deze
medeschuldenaar kan zich op zijn beurt weer op de overige medeschuldenaren
verhalen, art. 6:10 lid 2 BW.

Regres: onderlinge verhaalsmogelijkheid tussen schuldenaren.

Pluraliteit van schuldeisers art. 6:15 BW
Twee of meerdere schuldeisers zijn betrokken bij een verbintenis. Zijn er meerdere
schuldeisers, dan heeft elke schuldeiser recht op een gedeelte van de prestatie. Hier gaat het
ook om een deelbare prestatie.

Ondeelbare prestatie of een gemeenschap  dan hebben de schuldeisers gezamenlijk één
vorderingsrecht art. 6:15 lid 2 BW. Voorbeeld van gemeenschap: huwelijk.
Art. 6:15 lid 3 BW: als schuldenaar aan schuldeisers presteert, dan heeft dat bevrijdende
werking jegens andere schuldeisers.

4.3 Natuurlijke verbintenissen
Een natuurlijke verbintenis is een rechtens niet-afdwingbare verbintenis, art. 6:3 lid 1 BW.
De nakoming van een natuurlijke verbintenis valt niet af te dwingen, art. 3:296 lid 1 BW.
Voorbeelden van natuurlijke verbintenissen:
- Verjaarde rechtsvordering: na verloop van tijd kan een rechtsvordering verjaren, artt.
3:306 – 3:310 BW. Wanneer een rechtsvordering verjaart, blijft er een natuurlijke
verbintenis over. Die is niet meer rechtens afdwingbaar.