samenvatting - sociaal recht in de praktijk (deel - arbeidsrecht)

ARBEIDSRECHT
Samenvatting


1. ORGANISATIES VOOR WERKNEMERS EN WERGEVERS
Werkgevers en werknemers kunnen zich aansluiten bij een organisatie die tot doel heeft de
beroepsbelangen van de leden te verdedigen. Deze aansluiting is vrij, zowel voor WN’S als WG’S.

1.1. Werknemersorganisaties

Werknemersorganisaties: dit zijn organisaties waarin werknemers hun belangen behartigd worden
en hierdoor vertegenwoordigd worden.
 ABVV: Algemeen Belgisch Vakverbond
 ACLVB: Algemene Centrale der Liberale Vakbonden van België
 ACV: Algemeen Christelijk Vakverbond
 …

1.2. Werkgeversorganisaties

Werkgeversorganisaties: dit zijn organisaties waarin de belangen van de werkgevers worden
behartigd en die werkgevers gaan vertegenwoordigen.
 BB: Belgische Boerenbond
 UNIZO: Unie van Zelfstandige (kleine) Ondernemers
 VBO: het Verbond van Belgische Ondernemingen
 …

1.3. Lid worden van de vakbond
Als werknemer kan je lid worden van een werknemersorganisatie (= geen verplichting).
 Ieder lid betaalt lidgeld
 Gratis voor studenten
 Voor anderen schommelt het lidgeld (afhankelijk van je situatie) tussen de 2 en de 18€ per
maand
 In veel sectoren ontvang je jaarlijks een syndicale premie (maximum 100€) als je bent
aangesloten bij een vakbond
 Voordelen:
 Solidariteitsprincipe: je staat sterker samen
 Collectieve belangenbehartiging
 Bijstand igv werkloosheid
o Bijstand igv probleem met (ex-)werkgever
o Loopbaanbegeleiding
o Opleidingen
o Bijstand van een vakbondsafgevaardigde in je onderneming
o …



1

,2. SOCIAAL OVERLEG
2.1. Sociaal overleg in België
Het sociaal overleg doelt op het overleg dat tussen werknemersorganisatie(s) en werkgever(s)(-
organisaties) wordt gevoerd op het niveau van
 De onderneming (OR en CPBW)
 De sector (PC)
 Het land (NAR)
Het sociaal overleg is essentieel voor de sociale vrede: hoe beter partijen overleggen, hoe minder
conflicten. Doordat dit overleg door de werknemer niet individueel maar wel collectief gebeurt,
wordt de gelijkwaardigheid van de partijen verzekerd. Een werknemer alleen zou immers niet sterk
staan t.o.v. zijn werkgever. Vandaar dat hij moet worden vertegenwoordigd door een werknemers-
organisatie.




2.2. Overleg in een bedrijf




2

, 2.3. Overlegorganen in een bedrijf

 + 50 werknemers: oprichting Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk (CPBW)
 + 100 werknemers: oprichting Ondernemingsraad (OR)
OR en CPBW bestaan uit vertegenwoordigers van de werknemers en van de werkgever. Deze
vertegenwoordigers worden aangeduid door middel van sociale verkiezingen, worden voorgedragen
door hun vakbond en worden ondersteund door de secretaris van hun vakbond.
In het CPBW en de OR gaat men;
 Afspraken maken (bv: over eindejaarspremies, collectief verlof, …) die men kan vastleggen in
een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO).
 Werknemers informeren
 …
2.3.1. Vakbondsafvaardiging – syndicale
afvaardiging
Onder syndicale afvaardiging wordt de vertegenwoordiging verstaan van de werknemers die bij één
van de erkende vakbonden zijn aangesloten t.o.v. de werkgever. Een vakbond kan in een bedrijf
werknemers aanduiden die als ‘vakbondsafgevaardigde’, of ‘délégé’, de vakbond waarbij hij/zij is
aangesloten, zal vertegenwoordigen. Deze hebben een belangrijke signaalfunctie; hij kan problemen
binnen het bedrijf detecteren en melden aan zijn contactpersoon (= secretaris) bij zijn vakbond. De
andere werknemers binnen dat bedrijf kunnen, als ze ook lid zijn van dezelfde vakbond, de
vakbondsafgevaardigde aanspreken als ze vragen of problemen hebben met betrekking tot het werk.
2.3.2. Overlegorgaan per sector - Paritair Comité
(PC)
Een Paritair Comité is een soort van vergadertafel waar vertegenwoordigers van de werknemers- en
van de werkgeversorganisaties elkaar ontmoeten. Per sector is er een PC (bv: voor de horecasector,
voor boekhouders, voor elektriciens, …). De PC’s hebben een nummer per bedrijfstak
 De PC’s bevoegd voor arbeiders en hun werkgevers zijn genummerd in de honderdtallen
 De PC’s bevoegd voor bedienden en hun werkgevers zijn genummerd in de
tweehonderdtallen

Op verzoek van een paritair comité kan de Koning één of meer paritaire subcomités oprichten. Dit
zijn onderafdelingen van de paritair comités, opgericht voor een bepaald grondgebied of een
specifieke activiteitensector.
Binnen elk PC worden er afspraken gemaakt die gelden voor de werkgevers en de werknemers die in
die sector werken. Voor de werknemersorganisaties zal de secretaris aan de vergadertafel zitten van
het PC dat bevoegd is voor ‘zijn sector’.
2.3.3. Nationale Arbeidsraad (NAR)
Ook op nationaal niveau is er een ‘vergadertafel’ waar werknemersorganisaties en
werkgeversorganisaties elkaar ontmoeten. Deze raad is paritair samengesteld: hij bestaat dus uit een
gelijk aantal vertegenwoordiger van de werkgeversorganisaties en van de werknemersorganisaties.
De raad bestaat uit een voorzitter en 26 werkende leden.

3

, 4