Hoofdstuk 4 – positief leefklimaat creëren
INHOUDSTAFEL HFST 4 – IEDEREEN IS BETROKKEN ‘PARTICIPATIE’
inhoudstafel hfst 4 – iedereen is betrokken ‘participatie’...................................................................................................1
1. begrippenkader.................................................................................................................................................................2
2. vijf voorwaarden om tot kinderparticipatie te komen.....................................................................................................2
3. kinderparticipatie..............................................................................................................................................................3
participatie! waarom?......................................................................................................................................................3
inhoudelijke argumenten.............................................................................................................................................3
juridische argumenten..................................................................................................................................................3
instrumentele argumenten..........................................................................................................................................3
Politieke argumenten...................................................................................................................................................3
Pedagogisch kader kinderparticipatie..............................................................................................................................3
Participatieladder (R. Hart)...............................................................................................................................................4
valkuilen, pluspunten en do’s.......................................................................................................................................5
4. weerstanden.....................................................................................................................................................................5
Bij jezelf, als begeleider....................................................................................................................................................5
In je team..........................................................................................................................................................................5
Bij kinderen.......................................................................................................................................................................6
5. good practices...................................................................................................................................................................6
1
, Hoofdstuk 4 – positief leefklimaat creëren
IEDEREEN IS BETROKKEN:
PARTICIPATIE
1. BEGRIPPENKADER
Participatie
de ruimte die alle betrokken krijgen om zich te engageren, een persoonlijke ervaring van betrokkenheid
een proces dat iedereen in staat stelt om meningen uit te wisselen met het oog op besluitvorming
ruimte?
als volwassene een sfeer creëren waarin kinderen en jongeren zich daadwerkelijk uitgenodigd voelen om ervaringen
en ideeën te delen.
Alle betrokkenen?
Elk kind individueel, de groep, de ouders, de begeleiders, het team, ruimere context: beleid, buurt…
Engageren?
Op moment dat er een idee, mening, voorstel wordt opgepikt, besproken en uitgewerkt, is er medewerking vereist
van zoveel mogelijk betrokkenen!
2. VIJF VOORWAARDEN OM TOT KINDERPARTICIPATIE TE KOMEN
1. inlevende begeleidersstijl
actief luisteren
- Absolute voorwaarde
- Kinderen de mogelijkheid en ruimte geven om zelf dingen te laten doen
- Vicieuze cirkel: kind krijgt kansen om nieuwe dingen te proberen en eigen oplossingen te zoeken voor
problemen -> zelfvertrouwen en pos gevoel -> pos zelfbeeld -> motivatie om nog meer zelf te proberen -> …
Respect voor autonomie
Kind krijgt steun bij activiteiten waar hij die nodig heeft en kan ongestoord bezig zijn wanneer dat mogelijk is
- Eerst zelf oplossingen zoeken -> ontwikkelen van zelfredzaamheid
- Rekening houden met het kind zijn gevoelens, wensen en ideeën
- Inspraak bieden
2. Kinderrechten
- Het kind heeft rechten, maar is hiervan vaak niet op de hoogte
- Kinderen op de hoogte brengen van zijn/haar rechten
3. Kindbeelden
- Verschillend van generatie of tijd
- Hoe we kijken naar kinderen
4. Gedeelde visie
- Als team de visie delen over hoe participatief gewerkt kan worden
- Tijd en ruimte voorzien bv. op teamvergadering
- Zien participeren, doet participeren
5. De eigen rugzak als begeleider
- De eigen kansen die je reeds kreeg en al dan niet greep
- Je eigen levensgeschiedenis, persoonlijke ervaringen, je persoonlijkheid en temperament
- De mate waarin je openstaat iets nieuws te proberen
- Je te laten overtuigen of net behoudsgezind zijn
2
INHOUDSTAFEL HFST 4 – IEDEREEN IS BETROKKEN ‘PARTICIPATIE’
inhoudstafel hfst 4 – iedereen is betrokken ‘participatie’...................................................................................................1
1. begrippenkader.................................................................................................................................................................2
2. vijf voorwaarden om tot kinderparticipatie te komen.....................................................................................................2
3. kinderparticipatie..............................................................................................................................................................3
participatie! waarom?......................................................................................................................................................3
inhoudelijke argumenten.............................................................................................................................................3
juridische argumenten..................................................................................................................................................3
instrumentele argumenten..........................................................................................................................................3
Politieke argumenten...................................................................................................................................................3
Pedagogisch kader kinderparticipatie..............................................................................................................................3
Participatieladder (R. Hart)...............................................................................................................................................4
valkuilen, pluspunten en do’s.......................................................................................................................................5
4. weerstanden.....................................................................................................................................................................5
Bij jezelf, als begeleider....................................................................................................................................................5
In je team..........................................................................................................................................................................5
Bij kinderen.......................................................................................................................................................................6
5. good practices...................................................................................................................................................................6
1
, Hoofdstuk 4 – positief leefklimaat creëren
IEDEREEN IS BETROKKEN:
PARTICIPATIE
1. BEGRIPPENKADER
Participatie
de ruimte die alle betrokken krijgen om zich te engageren, een persoonlijke ervaring van betrokkenheid
een proces dat iedereen in staat stelt om meningen uit te wisselen met het oog op besluitvorming
ruimte?
als volwassene een sfeer creëren waarin kinderen en jongeren zich daadwerkelijk uitgenodigd voelen om ervaringen
en ideeën te delen.
Alle betrokkenen?
Elk kind individueel, de groep, de ouders, de begeleiders, het team, ruimere context: beleid, buurt…
Engageren?
Op moment dat er een idee, mening, voorstel wordt opgepikt, besproken en uitgewerkt, is er medewerking vereist
van zoveel mogelijk betrokkenen!
2. VIJF VOORWAARDEN OM TOT KINDERPARTICIPATIE TE KOMEN
1. inlevende begeleidersstijl
actief luisteren
- Absolute voorwaarde
- Kinderen de mogelijkheid en ruimte geven om zelf dingen te laten doen
- Vicieuze cirkel: kind krijgt kansen om nieuwe dingen te proberen en eigen oplossingen te zoeken voor
problemen -> zelfvertrouwen en pos gevoel -> pos zelfbeeld -> motivatie om nog meer zelf te proberen -> …
Respect voor autonomie
Kind krijgt steun bij activiteiten waar hij die nodig heeft en kan ongestoord bezig zijn wanneer dat mogelijk is
- Eerst zelf oplossingen zoeken -> ontwikkelen van zelfredzaamheid
- Rekening houden met het kind zijn gevoelens, wensen en ideeën
- Inspraak bieden
2. Kinderrechten
- Het kind heeft rechten, maar is hiervan vaak niet op de hoogte
- Kinderen op de hoogte brengen van zijn/haar rechten
3. Kindbeelden
- Verschillend van generatie of tijd
- Hoe we kijken naar kinderen
4. Gedeelde visie
- Als team de visie delen over hoe participatief gewerkt kan worden
- Tijd en ruimte voorzien bv. op teamvergadering
- Zien participeren, doet participeren
5. De eigen rugzak als begeleider
- De eigen kansen die je reeds kreeg en al dan niet greep
- Je eigen levensgeschiedenis, persoonlijke ervaringen, je persoonlijkheid en temperament
- De mate waarin je openstaat iets nieuws te proberen
- Je te laten overtuigen of net behoudsgezind zijn
2
