Samenvatting H1 Cicero: leven, werken en
de politiek
1. Cicero's jeugd en opleiding
Marcus Quintanus Cicero was afkomstig uit een aanzienlijk geslacht van equites: de ridderstand.
Equites = rijke Romeinen die in rang onder de hoogste bevolkingsgroep de nobilis stonden. Equites
konden eerst géén aanspraak maken op de belangrijkste politieke functies (kon alleen de nobilis).
Optimates = senaatsgeoriënteerde, behoudende nobiles die de wetsvoorstellen binnen de senaat willen
houden met hoogstens een bekrachtiging door de volksvergadering. Aan de andere kant stonden de
populares = nobiles die hun plannen direct aan de volksvergadering voorlegden om erover te stemmen.
Quintanus was de 4 jaar jongere broer van Cicero. Hun vader, Cicero senior, hoopte dat zij carrière
zouden maken in de Romeinse politiek. Toen Cicero 10 jaar was verhuisden het gezin naar Rome. Hier
kregen de twee broers de beste opleiding in de retorica (-> onmisbaar voor een politicus), in de filosofie
en rechtsgeleerdheid. Op deze 3 terreinen zou Cicero later naam maken...
Ambitieuze politici waren verplicht een vaststaande reeks van hoge bestuursfuncties te bekleden: de
cursus honorum = loopbaan van ambten. Dit moest suo anno = op / vanaf de minimumleeftijd.
Cicero was bewust dat de advocatuur zijn manier was om bekendheid te krijgen en contacten te leggen.
Deze relaties waren noodzakelijk voor een politieke carrière, wat Cicero ambieerde. Het consulaat, het
hoogste ambt, was zijn doel. Dat was eigenlijk onmogelijk te halen, omdat het consulaat uitsluitend
wordt gevuld door een kleine groep nobilis. Bovendien zou deze carrière zich afspelen in een van de
meest bewogen periodes van de Romeinse geschiedenis: de tijd van grote burgeroorlogen.
2. Cicero's politieke carrière
Bij zijn eerste optreden als advocaat bleek Cicero meteen een enorm talent. Hierna vertrok hij voor 3
jaar naar Griekenland om zich verder te verdiepen in de filosofie en retorica. In Athene, waar hij verbleef,
kreeg hij een levenslange vriendschap met schoolgenoot Titus Pomponius Atticus. Hij werd later Cicero's
uitgever. Toen Cicero terugkeerde naar Rome trouwde hij dat jaar nog met Terentia, een vrouw uit een
aanzienlijke familie. 2 jaar later begon Cicero's politieke carrière:
31 jaar: quaestor = soort belasting inner
38 jaar: aedilis = houdt zich bezig met openbare werken, orde in de stad
41 jaar: praetor = belangrijke functie in Romeinse rechtspraak, rechter
48 jaar: consul = hoogste functie, burgemeester
In Cicero's functie als praetor hield hij zijn eerste politieke redevoering voor Pompeius, die destijds de
machtigste in Rome was, dankzij een reeks grote militaire successen en de steun van zijn legioenen.
In 66 kwam van een volkstribuun een voorstel aan de volksvergadering om Pompeius het opperbevel te
verlenen in de oorlog tegen Mithradates, waarbij Pompeius vrijheid van handelen kreeg om deze (al 20
jaar durende) oorlog te beëindigen. Echter, de senaat was tegen dit voorstel omdat Pompeius dan te
machtig zou worden. Cicero drong als praetor er bij de volksvergadering op aan dit voorstel wél aan te
nemen; hij was overtuigd van de militaire kwaliteiten van Pompeius. Ook hoopte hij dat Pompeius hem
dan zou steunen als hij zich kandidaat voor het consulaat zou stellen.
de politiek
1. Cicero's jeugd en opleiding
Marcus Quintanus Cicero was afkomstig uit een aanzienlijk geslacht van equites: de ridderstand.
Equites = rijke Romeinen die in rang onder de hoogste bevolkingsgroep de nobilis stonden. Equites
konden eerst géén aanspraak maken op de belangrijkste politieke functies (kon alleen de nobilis).
Optimates = senaatsgeoriënteerde, behoudende nobiles die de wetsvoorstellen binnen de senaat willen
houden met hoogstens een bekrachtiging door de volksvergadering. Aan de andere kant stonden de
populares = nobiles die hun plannen direct aan de volksvergadering voorlegden om erover te stemmen.
Quintanus was de 4 jaar jongere broer van Cicero. Hun vader, Cicero senior, hoopte dat zij carrière
zouden maken in de Romeinse politiek. Toen Cicero 10 jaar was verhuisden het gezin naar Rome. Hier
kregen de twee broers de beste opleiding in de retorica (-> onmisbaar voor een politicus), in de filosofie
en rechtsgeleerdheid. Op deze 3 terreinen zou Cicero later naam maken...
Ambitieuze politici waren verplicht een vaststaande reeks van hoge bestuursfuncties te bekleden: de
cursus honorum = loopbaan van ambten. Dit moest suo anno = op / vanaf de minimumleeftijd.
Cicero was bewust dat de advocatuur zijn manier was om bekendheid te krijgen en contacten te leggen.
Deze relaties waren noodzakelijk voor een politieke carrière, wat Cicero ambieerde. Het consulaat, het
hoogste ambt, was zijn doel. Dat was eigenlijk onmogelijk te halen, omdat het consulaat uitsluitend
wordt gevuld door een kleine groep nobilis. Bovendien zou deze carrière zich afspelen in een van de
meest bewogen periodes van de Romeinse geschiedenis: de tijd van grote burgeroorlogen.
2. Cicero's politieke carrière
Bij zijn eerste optreden als advocaat bleek Cicero meteen een enorm talent. Hierna vertrok hij voor 3
jaar naar Griekenland om zich verder te verdiepen in de filosofie en retorica. In Athene, waar hij verbleef,
kreeg hij een levenslange vriendschap met schoolgenoot Titus Pomponius Atticus. Hij werd later Cicero's
uitgever. Toen Cicero terugkeerde naar Rome trouwde hij dat jaar nog met Terentia, een vrouw uit een
aanzienlijke familie. 2 jaar later begon Cicero's politieke carrière:
31 jaar: quaestor = soort belasting inner
38 jaar: aedilis = houdt zich bezig met openbare werken, orde in de stad
41 jaar: praetor = belangrijke functie in Romeinse rechtspraak, rechter
48 jaar: consul = hoogste functie, burgemeester
In Cicero's functie als praetor hield hij zijn eerste politieke redevoering voor Pompeius, die destijds de
machtigste in Rome was, dankzij een reeks grote militaire successen en de steun van zijn legioenen.
In 66 kwam van een volkstribuun een voorstel aan de volksvergadering om Pompeius het opperbevel te
verlenen in de oorlog tegen Mithradates, waarbij Pompeius vrijheid van handelen kreeg om deze (al 20
jaar durende) oorlog te beëindigen. Echter, de senaat was tegen dit voorstel omdat Pompeius dan te
machtig zou worden. Cicero drong als praetor er bij de volksvergadering op aan dit voorstel wél aan te
nemen; hij was overtuigd van de militaire kwaliteiten van Pompeius. Ook hoopte hij dat Pompeius hem
dan zou steunen als hij zich kandidaat voor het consulaat zou stellen.
