De leraar in interactie
1
,Inhoudsopgave
1 Groepsontwikkeling....................................................................................................................... 3
1.1 Van klas naar groep: fasen in de groepsontwikkeling volgens Bruce Tuckman.......................3
1.2 Positief klasklimaat................................................................................................................. 5
2 Klasmanagement.......................................................................................................................... 5
2.1 Sleutels tot een klasmanagement: preventief.........................................................................5
II.2 Nieuwe autoriteit..................................................................................................................... 6
3 Omgaan met agressie................................................................................................................... 7
3.1 Stappenplan voor het reageren op agressie...........................................................................8
4 Remediëren van moeilijk gedrag.................................................................................................10
4.1 Grenzen stellen..................................................................................................................... 10
4.2 Maatregelenladder................................................................................................................ 10
4.3 Sanctiebeleid op school: 4-ladenmodel.................................................................................11
4.3.1 Overtredingen in categorieën..........................................................................................11
4.3.2 4-lademodel....................................................................................................................11
4.4 Remediëringstechnieken......................................................................................................12
5 Gesprekken met jongeren........................................................................................................... 12
5.1 Vaardigheden voor een goede gespreksvoering...................................................................12
5.1.1 Luistervaardigheden.......................................................................................................12
5.1.2 Vragen stellen................................................................................................................ 13
5.1.3 Zendervaardigheden......................................................................................................13
5.2 Aandachtspunten voor een gesprek met jongeren................................................................14
5.3 Metacommunicatie................................................................................................................ 15
5.4 Opbouw van een gesprek.....................................................................................................15
6 Vergadertechnieken.................................................................................................................... 16
6.1 Soorten vergaderingen......................................................................................................... 16
6.2 Communicatieprocessen......................................................................................................16
6.3 Deelnemers van een vergadering.........................................................................................16
6.3.1 Rollen van Belbin........................................................................................................... 16
6.3.2 Denkhoeden van de Bono..............................................................................................17
6.4 Fasen van een probleemoplossende vergadering................................................................18
6.5 Roos van Leary..................................................................................................................... 18
2
, 1 Groepsontwikkeling
1.1 Van klas naar groep: fasen in de groepsontwikkeling volgens Bruce Tuckman
1) De beginnende groep (forming)
kennismaking, oriëntatie
- ervaringen opdoen
- verbindingen maken met een ander
delen met elkaar
vertrouwen
emotionele vrijheid
- wanneer leerlingen samenkomen
direct interactiepatronen (prater,
grappenmaker, verlegen …)
leerlingen zijn meer bezig met hoe iets
overkomt i.p.v. wat
rol leerkracht:
- structuur geven
- samenhorigheidsgevoel geven
- namen (!)
- tijd nemen voor kennismaking
spel:
- wie – oh – wie?
- alfabetspel
- eigenschapsketting
2) Op zoek naar gelijkheid (storming)
bondjes sluiten en positie verwerven
conflictfase: leerlingen testen elkaar uit verschillende opvattingen leiden tot conflicten
bondjes sluiten: behoefte om erbij te horen (zoeken naar gelijkheid) vormen van subgroepen
(kliekjes) zorgt voor veiliger gevoel in grote groep
positie verwerven: leiderschap is nodig (kan zorgen voor conflicten tussen twee leerlingen)
resultaten: samenhangende groep, enkel subgroepen of buitenstaanders van de grote groep
rol leerkracht:
- activiteiten aanbieden om gemeenschappelijke zaken te ontdekken / uiteenlopende activiteiten
om de krachten van elke leerling te tonen
- in kleine gevarieerde groepjes laten werken
- rolmodel zijn + leerlingen aanspreken op gedrag
- aandacht besteden aan conflicten
spel:
- lakenspel
3
1
,Inhoudsopgave
1 Groepsontwikkeling....................................................................................................................... 3
1.1 Van klas naar groep: fasen in de groepsontwikkeling volgens Bruce Tuckman.......................3
1.2 Positief klasklimaat................................................................................................................. 5
2 Klasmanagement.......................................................................................................................... 5
2.1 Sleutels tot een klasmanagement: preventief.........................................................................5
II.2 Nieuwe autoriteit..................................................................................................................... 6
3 Omgaan met agressie................................................................................................................... 7
3.1 Stappenplan voor het reageren op agressie...........................................................................8
4 Remediëren van moeilijk gedrag.................................................................................................10
4.1 Grenzen stellen..................................................................................................................... 10
4.2 Maatregelenladder................................................................................................................ 10
4.3 Sanctiebeleid op school: 4-ladenmodel.................................................................................11
4.3.1 Overtredingen in categorieën..........................................................................................11
4.3.2 4-lademodel....................................................................................................................11
4.4 Remediëringstechnieken......................................................................................................12
5 Gesprekken met jongeren........................................................................................................... 12
5.1 Vaardigheden voor een goede gespreksvoering...................................................................12
5.1.1 Luistervaardigheden.......................................................................................................12
5.1.2 Vragen stellen................................................................................................................ 13
5.1.3 Zendervaardigheden......................................................................................................13
5.2 Aandachtspunten voor een gesprek met jongeren................................................................14
5.3 Metacommunicatie................................................................................................................ 15
5.4 Opbouw van een gesprek.....................................................................................................15
6 Vergadertechnieken.................................................................................................................... 16
6.1 Soorten vergaderingen......................................................................................................... 16
6.2 Communicatieprocessen......................................................................................................16
6.3 Deelnemers van een vergadering.........................................................................................16
6.3.1 Rollen van Belbin........................................................................................................... 16
6.3.2 Denkhoeden van de Bono..............................................................................................17
6.4 Fasen van een probleemoplossende vergadering................................................................18
6.5 Roos van Leary..................................................................................................................... 18
2
, 1 Groepsontwikkeling
1.1 Van klas naar groep: fasen in de groepsontwikkeling volgens Bruce Tuckman
1) De beginnende groep (forming)
kennismaking, oriëntatie
- ervaringen opdoen
- verbindingen maken met een ander
delen met elkaar
vertrouwen
emotionele vrijheid
- wanneer leerlingen samenkomen
direct interactiepatronen (prater,
grappenmaker, verlegen …)
leerlingen zijn meer bezig met hoe iets
overkomt i.p.v. wat
rol leerkracht:
- structuur geven
- samenhorigheidsgevoel geven
- namen (!)
- tijd nemen voor kennismaking
spel:
- wie – oh – wie?
- alfabetspel
- eigenschapsketting
2) Op zoek naar gelijkheid (storming)
bondjes sluiten en positie verwerven
conflictfase: leerlingen testen elkaar uit verschillende opvattingen leiden tot conflicten
bondjes sluiten: behoefte om erbij te horen (zoeken naar gelijkheid) vormen van subgroepen
(kliekjes) zorgt voor veiliger gevoel in grote groep
positie verwerven: leiderschap is nodig (kan zorgen voor conflicten tussen twee leerlingen)
resultaten: samenhangende groep, enkel subgroepen of buitenstaanders van de grote groep
rol leerkracht:
- activiteiten aanbieden om gemeenschappelijke zaken te ontdekken / uiteenlopende activiteiten
om de krachten van elke leerling te tonen
- in kleine gevarieerde groepjes laten werken
- rolmodel zijn + leerlingen aanspreken op gedrag
- aandacht besteden aan conflicten
spel:
- lakenspel
3
